/*################################################################
  Generated with JavaScript Indexer v1.15.01 on 16/08/2008 2:13:58
  ################################################################*/

Page=new Array();
Page[0]=new Array("Ascania bouwde de voorbije halve eeuw een even indrukwekkende als rijke collectie op aan heemkundig erfgoed.","Het is dan ook een oude droom van onze heemkring dat deze collectie, die op verspreide plaatsen wordt bewaard, ooit kan uitgroeien tot een volwaardig heemkundig museum.","In afwachting bouwden we al dit virtueel museum, gebaseerd op foto's die gemaakt werden tijdens de grote tentoonstelling van Ascania en Agilas op 17 april 2005 in het cultureel centrum Oud Gasthuis in Asse.","Deze tentoonstelling was onderdeel van het Erfgoedweekend, met als thema Erfgoed in Gevaar.","U kan elke foto aanklikken en vergroot weergeven.","Volg de gids! ZAAL 1 ZAAL 2 ZAAL 3 ZAAL 4 ZAAL 5 Het hoekje van de boogschutters, met onder meer Concorde.","Links een kruisboog van een schuttersgilde.","Kruisbogen bestaan al van in de Middeleeuwen.","Ascania bezit een oud café-interieur met alles erop en eraan (foto onder links).","Je ziet onder meer een ijzeren gestel om de geuze-flessen in te leggen.","Op de toog liggen de bollen, waarmee het bolspel werd gespeeld.","Verder een kaartenbakje, een reclamepaneel, een glazen bert (hier weliswaar zonder glazen) en een hele verzameling glazen - die legden we apart - en flesjes van Assese brouwerijen en bieruitzetters, waaronder Kob, Hey-Va (Heyvaert) en Mevis, de café-brouwerij waar zich nu Hof Ten Eenhoorn bevindt.","Deze 18de eeuwse koffer is een deel van het smidsenalaam van Ascania en vormt een prachtvoorbeeld van oude smidsekunst.","Het gesmeden slot is 70 centimeter lang en 40 centimeter hoog en telt zes lippen (sloten) die het deksel op de koffer houden.","Het smidsealaam, met een authentieke blaasbalg, kreeg Ascania van een hoefsmid die in een Brusselse brouwerij werkte en er de paarden besloeg."," Ascania Museum - zaal 1 ","http://www.ascania.be/asca-museum01.html","14,1","22 feb 2006");
Page[1]=new Array("Ascania bouwde de voorbije halve eeuw een even indrukwekkende als rijke collectie op aan heemkundig erfgoed.","Het is dan ook een oude droom van onze heemkring dat deze collectie, die op verspreide plaatsen wordt bewaard, ooit kan uitgroeien tot een volwaardig heemkundig museum.","In afwachting bouwden we al dit virtueel museum, gebaseerd op foto's die gemaakt werden tijdens de grote tentoonstelling van Ascania en Agilas op 17 april 2005 in het cultureel centrum Oud Gasthuis in Asse.","Deze tentoonstelling was onderdeel van het Erfgoedweekend, met als thema Erfgoed in Gevaar.","U kan elke foto aanklikken en vergroot weergeven.","Volg de gids! ZAAL 1 ZAAL 2 ZAAL 3 ZAAL 4 ZAAL 5 Het oude landbouwtuig links is een zaaimachine.","Het zaad werd in twee bakken geladen.","Die lieten via een ingenieus mechanisme dat door de wielen werd aangedreven het zaad vallen in de groeven op het akker.","Links daarvan staan een zolderwagen en enkele rieten manden.","Op de foto boven: een deel van het klein landbouwalaam, zoals een pik, een graanschepper, een hopboor, rieken en een houten schop.","Ascania kon destijds het wijnwinkeltje van Borré in de Nieuwstraat verwerven.","U ziet de negen tonnetjes met tinnen kraantjes waarin de sterke drank werd verkocht.","Daar horen ook bakken en rekken bij om wijnen te stapelen, maar dat materiaal kon niet worden getoond.","Ook de drukkersstiel is een stiel die verdwijnt.","Asse had verschillende drukkers.","Het materiaal op deze stand is grotendeels van René De Rop.","Ascania beschikt zelfs over een proefpers, maar die stond niet op de tentoonstelling, wegens te zwaar om te verplaatsen.","Rechts een foto met kuipermateriaal, waaronder een ton en ronde schaven Een deel van het oud loodgietersmateriaal, zoals een loden waterpomp en het uithangbord van Adolf Rochette (A.R.), dat hij als sjabloon gebruikte.","Hier zie je onder meer een toestel om wol te trekken.","De wieg gaat op en neer en is onderaan bezet met pinnen die de wol uiteentrekt, om terug te worden gebruikt in matrassen en dergelijke.","Dit werd destijds gedaan door rondreizende ambachtslui, vergelijkbaar met de scharensliep.","Je ziet ook een boterstande voor het karnen van de melk.","Verder is er een heel oud voorwerp, een bookhamer, uit de vlasbewerking.","Vlas werd destijds ook in Asse en omstreken volop gekweekt.","Deze zeer zware machine komt van iemand uit de Rampelberg."," Ascania Museum - zaal 2 ","http://www.ascania.be/asca-museum02.html","13,2","22 feb 2006");
Page[2]=new Array("Ascania bouwde de voorbije halve eeuw een even indrukwekkende als rijke collectie op aan heemkundig erfgoed.","Het is dan ook een oude droom van onze heemkring dat deze collectie, die op verspreide plaatsen wordt bewaard, ooit kan uitgroeien tot een volwaardig heemkundig museum.","In afwachting bouwden we al dit virtueel museum, gebaseerd op foto's die gemaakt werden tijdens de grote tentoonstelling van Ascania en Agilas op 17 april 2005 in het cultureel centrum Oud Gasthuis in Asse.","Deze tentoonstelling was onderdeel van het Erfgoedweekend, met als thema Erfgoed in Gevaar.","U kan elke foto aanklikken en vergroot weergeven.","Volg de gids! ZAAL 1 ZAAL 2 ZAAL3 ZAAL 4 ZAAL 5 Een verzameling met allerlei oud huishoudelijk gerief: een oude kinderstoel, een kinderkoets uit de jaren '30, een oude wieg, een rek om handdoeken te drogen, een 'kokenhuisje' voor de kinderen en een handgevlochten vogelmuit.","De werktafel van de horlogemaker.","De schuif diende om onderdelen op open te leggen van het uurwerk dat hij aan het repareren was.","Een hoekje met gerief en werkmateriaal van de zadel- en gareelmaker, met onder andere materiaal voor lederbewerking.","Het hoekje van de schoenmaker, met zijn leest, tafeltje met houten en ijzeren nageltjes, hamertjes en alles in verband met het maken en herstellen van schoenen.","Een hele verzameling blokmakersgerief, met de grote ijzers voor het ruwe werk en de kleinere messen en andere zaken die gebruikt werden om de blok vorm te geven.","Hoekje van de farmacie, met allerlei apothekersgerief.","Ascania bezit ook de complete en unieke apotheek van het oud gasthuis die al 30 jaar niet meer getoond werd.","Voor het toerisme in Asse zou het reconstrueren van deze apotheek een enorme aantrekkingspool kunnen betekenen.","Op de tentoonstelling werd dit noodgedwongen beperkt tot een reeks foto's (links).","De zeer oude machine rechts diende om stro te snijden en werd gebruikt door ambachtslui die strooien daken legden.","De kleine machine links werd gebruikt om onder meer tabak te snijden.","Ascania heeft een hele koffer met materiaal uit de schrijnwerkerij en de houtbewerking, waaronder alle mogelijke schaven, hamers en zagen."," Ascania Museum - zaal 3 ","http://www.ascania.be/asca-museum03.html","13,8","22 feb 2006");
Page[3]=new Array("Ascania bouwde de voorbije halve eeuw een even indrukwekkende als rijke collectie op aan heemkundig erfgoed.","Het is dan ook een oude droom van onze heemkring dat deze collectie, die op verspreide plaatsen wordt bewaard, ooit kan uitgroeien tot een volwaardig heemkundig museum.","In afwachting bouwden we al dit virtueel museum, gebaseerd op foto's die gemaakt werden tijdens de grote tentoonstelling van Ascania en Agilas op 17 april 2005 in het cultureel centrum Oud Gasthuis in Asse.","Deze tentoonstelling was onderdeel van het Erfgoedweekend, met als thema Erfgoed in Gevaar.","U kan elke foto aanklikken en vergroot weergeven.","Volg de gids! ZAAL 1 ZAAL 2 ZAAL 3 ZAAL 4 ZAAL 5 Bovenaan twee keer een algemeen overzicht van wat er tijdens de tentoonstelling te zien was in de kapel van het oud gasthuis.","Links een overzicht van het middenpaneel met onder meer optische voorwerpen, waaronder een lanterne magique en oude fototoestellen, en een tafel met kleermakersgerief, waarop U de vormen ziet die de kleermaker gebruikte.","Een speciaal hoekje voor de brandweer mocht niet ontbreken.","Een van onze medewerkers is ook archivaris van de brandweer van Asse en houdt alle voorwerpen in verband met brandweer bij.","Er was ook een aparte zaal met archief en een (kleine) selectie van de affiches van plaatselijke kermissen in Asse, de tentoonstelling van 1909, oude affiches van de Hopfeesten in Asse en de 11-julivieringen, waaronder die van 1931."," Ascania Museum - zaal 4 ","http://www.ascania.be/asca-museum04.html","11,4","22 feb 2006");
Page[4]=new Array("Ascania bouwde de voorbije halve eeuw een even indrukwekkende als rijke collectie op aan heemkundig erfgoed.","Het is dan ook een oude droom van onze heemkring dat deze collectie, die op verspreide plaatsen wordt bewaard, ooit kan uitgroeien tot een volwaardig heemkundig museum.","In afwachting bouwden we al dit virtueel museum, gebaseerd op foto's die gemaakt werden tijdens de grote tentoonstelling van Ascania en Agilas op 17 april 2005 in het cultureel centrum Oud Gasthuis in Asse.","Deze tentoonstelling was onderdeel van het Erfgoedweekend, met als thema Erfgoed in Gevaar.","U kan elke foto aanklikken en vergroot weergeven.","Volg de gids! ZAAL 1 ZAAL 2 ZAAL 3 ZAAL 4 ZAAL 5 Ascania bezit een reeks vlaggen van verdwenen Assese verenigingen, zoals de vlag uit 1904 van de muziekmaatschappij de Suskes (het genootschap van de Heilige Franciscus), de vlag uit 1929 van de Jefkes (Sint-Martinusharmonie) en de vlag van de Moedige Krabbers, de voorlopers van de Jefkes.","Er was ook de vlag van de turnvereniging 't Stok.","Boven in een aparte zaal lag de affiche van meer dan drie meter hoog en drie meter breed uit 1862 van het jubelfeest van de Miraculeuse Kruisen van Asse, met daaronder de affiche uit 1912.","Het meest interessante zijn evenwel de 18 originele grote potloodtekeningen uit 1862 van de stoet met de namen van de figuren die ze uitbeeldden, de kleur van de kleding en wat ze mochten kosten.","Van de tekeningen werd later met steendruk (lithografie) een lange banderol gemaakt van meer dan vier meter.","Die lag eveneens op de tentoonstelling.","Textiel en klederdracht werden samengebracht in een aparte zaal, met in de glazen bakken allerlei hoeden, kanten mutsen en kanten kinderkleding.","Overzicht van een deel van het Asses kunstpatrimonium in het bezit van Ascania, waaronder schilderijen en tekeningen van Karel de Bauw, reproducties van Cyriel Bogaert, knipselwerk van Eugeen Van den Broeck en een hele verzameling 18de eeuwse perkamenten prentjes, met de hand geschilderd.","Ook voorwerpen in verband met de volksdevotie: eerste en plechtige communie, verering van de kruisen en heiligen en een heel mooie oude (bewerkte) kerkstoel uit de tijd dat de mensen nog een eigen stoel in de kerk hadden."," Ascania Museum - zaal 5 ","http://www.ascania.be/asca-museum05.html","13,4","22 feb 2006");
Page[5]=new Array("Te Bekkerzeel begon de revolutie door Jaak Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1978-1) De oorzaken van de Brabantse omwenteling Als overtuigd aanhanger van de Aufklarung, of zgn.","Verlicht Despoot, trachtte Jozef II, die in 1780 zijn moeder Maria Theresia als staatshoofd van de Oostenrijkse erflanden was opgevolgd, vanaf 1781 de Zuidelijke Nederlanden een aantal hervormingen op te dringen die er een einde moesten maken aan het Ancien Régime.","De bedoelingen van de keizer waren uitstekend, te meer daar zijn hervormingen grotendeels ook beantwoorden aan de wensen van de keizerlijke onderdanen, geformuleerd o.a, in 1781 tijdens keizers reis in de Nederlanden.","Maar waar Maria Theresia met wijsheid en takt handelde, miste Jozef II de mensenkennis, het aanpassingsvermogen en het geduld, die voor een zo groots opgezet plan ten zeerste vereist waren.","En alhoewel alles volgens de normen van de "rede" en het publiek nut werd voorgesteld groeide, tussen de keizer en de Zuidelijke Nederlanden, langzaam een conflict dat niet alleen een geschil was tussen een "verlicht" vorst en een aan zijn oude constituties getrouw volk, maar ook een tegenstelling tussen het absolutisme en de nationale souvereiniteit.","De oppositie tegen Jozef II Deze ging uit van twee groepen die oorspronkelijk hebben samengespannen tegen de keizer, doch die tegenover zijn hervormingen geheel verschillende zienswijzen huldigden.","De meerderheid, bestaande uit de zgn, Statisten, werd aangevoerd door Heintje van der Noot en wenste de terugkeer naar de voormalige toestanden en het herstel van de gepriviligeerde standen: de prelaten, de adel en de corporaties der ambachten.","De kleinste, die echter de meest actieve vleugel der zgn.","Patriotten uitmaakte, had aan haar hoofd de Brusselse advocaat Jan Frans Vonck.","De Vonckisten gingen met de meeste hervormingen akkoord, maar wilden het absolutisme van de keizer fnuiken.","Het verzet tegen de hervormingen Tot een openlijk en algemeen verzet kwam het in het begin van 1787, toen de keizer een grootscheepse hervorming en rationalisering van bestuur en rechtspraak doorvoerde.","Ingezet in Brabant, groeide tussen half april en einde mei 1787 over heel het land een onweerstaanbare volksbeweging die zich moreel gesteund voelde door de strijd die ook andere landen leverden voor vernieuwing van hun staatsinstellingen.","Bevreesd voor een echte revolutie capituleerde de centrale regering te Brussel en trok 10 juni 1787 alle hervormingen in die niet strookten met de landsprivilegies.","Jozef II repliceerde echter scherp en zond graaf Ferdinand von Trauttmansdorff als nieuwe gevolmachtigde minister.","Wijselijk vermeed deze alle bruuske acties en probeerde een politiek van ontspanning te voeren.","Het mocht echter niet helpen, de gewesten bleven de "bede" weigeren.","Hierop liet Jozef II de Staten van Henegouwen (januari 1788) en deze van Brabant (18 juni 1789) ontbinden.","De "Blijde Inkomst", het Brabantse landscharter dat sedert eeuwen in Brabant de verhoudingen tussen vorst en onderdanen had bepaald werd nietig verklaard (7 januari 1789) en de Souvereine Raad van Brabant gecasseerd.","Hiermee raakte de keizer aan de gevestigde orde.","De omwenteling is in grote mate het werk geweest van de Vonckisten, doch de Statisten hebben er tenslotte de vruchten van geplukt.","Hendrik van der Noot die op 8 augustus 1788 voor de Oostenrijkers moest vluchten, had Breda tot zijn operatiecentrum uitgekozen.","Als "gevolmachtigd van het Brabantse volk" heeft hij vergeefs getracht de revolutie in de Zuidelijke Nederlanden met buitenlandse, vooral Pruisische, hulp tot een goed einde te brengen.","Van der Noot beschikte echter niet over de vereiste kwaliteiten voor het politiek leiderschap: zijn ijdelheid, lichtgelovigheid en overmoed verklaren grotendeels de mislukking van zijn onderhandelingen.","De actie der Vonckisten Ondertussen werd in België zelf het terrein door de liberaal-democratische vleugel der patriotten voorbereid.","Van in zijn kantoor, te Brussel in de Koolstraat, leidde Vonck de revolutionnaire elementen die zich in een, eind april - begin mei 1789, door advocaat Jan Baptist Verlooy (1746-97) gesticht geheim verzetsgenootschap "Pro Aris et Focis" verenigden.","Advocaat Jan Jozef Torfs (1753-1825) en notaris de Coster uit Elewijt stonden in voor de verspreiding der op de persen van De Haeze gedrukte pamfletten.","Weemaels, een rijke lakenhandelaar uit de Koninklijke straat werd belast met de recrutering der vrijwilligers.","Claude-Antoine Fisco, een gewezen artillerie officier, zou de verdediging bestuderen.","Rossi, de kapelaan van Sint-Goedele, wist als schatbewaarder van het "verbond" samen met Jan Frans de Hees, onderpastoor in het Sint-Janshospitaal en secretaris van "Pro Aris et Focis" o.a.","van Benedictus Neefs, abt van Sint-Bernards-aan-de-Schelde, van Godfried Hermans, prelaat van Tongerloo en van de bankiers Dannoot en Plowits een aanzienlijke geldelijke steun te verkrijgen, waarmee zij de in de steden gelegerde garnizoenen omkochten.","De deserteurs die, bij hun aankomst in Noord-Brabant, van advocaat de Brouwere twee gouden kronen ontvingen, verzamelden zich te Rozendaal en in het stadje Geusenput en vormden er een klein leger.","Hun inval in het Zuiden zou samenvallen met een algemene opstand.","Een gezaghebbend aanvoerder was dringend nodig.","Kolonel van der Mersch Vonck herinnerde zich in een krant gelezen te hebben hoe in 1779, bij het beleg van de stad Habelsivert in Silezië, veel lof werd toegezwaaid aan een Vlaams officier Jan Andries van der Mersch (1734-92).","Misschien was dat een geschikt aanvoerder.","Maar welke mening had deze nu gepensionneerde kolonel over het verlicht despotisme van Jozef II.","Vonck moest het zien te weten te komen voor hij hem in vertrouwen kon nemen.","Vonck sprak met Pieter Emmanuel de Lausnay (1754-1807) een Opwijkenaar en advocaat bij de Raad van Brabant, die te raden ging bij Jan Jozef Raepsaet (1750-1832) advocaat bij de Raad van Vlaanderen en griffier van Oudenaarde.","Raepsaet bevestigde dat kolonel van der Mersch teruggetrokken leefde op zijn kasteel te Dadizele nabij Menen en dat hij "avoit toujours été l'ennemi jure de la tirannie et du Despotisme et qu'il s'etoit de tout temps autant signalé dans les geurres qu'il a fait par son courage, sa bravoure et son intrepidité".","Dat viel bijzonder mee! Hoe hem contacteren? Kanunnik de Broux, particulier secretaris van kardinaal de Frankenberg, lid van "Pro Aris et Focis" zou als tussenpersoon fungeren.","Hij nodigde Michael Janssens, een Nederlander uit Nederweert, sinds 1777 pastoor te Schorisse bij Oudenaarde voorheen professor aan het seminarie te Mechelen, naar het aartsbisdom uit.","Bij diens bezoek was de Broux echter afwezig en Janssens nam het besluit rechtstreeks bij Vonck te Brussel te gaan.","Samen besloten zij op woensdag 30 augustus 1789 in de pastorie te Bekkerzeel een samenkomst te beleggen tussen van der Mersch en de democratische leiders.","Janssens werd met deze boodschap naar Dadizele gestuurd.","Waarom te Bekkerzeel? De ontmoetingsplaats was fijn uitgekiend.","Bekkerzeel, een dorpje met een goede 200 inwoners, verscholen op de zuiderflank van een heuvelrug, was onzichtbaar voor wie zich op de Brusselse steenweg van Vlaanderen naar Brussel of omgekeerd bewoog.","Vonck wist dat pastoor Petrus de Baetselier, een geboren Meldertenaar, de zaak van het patriotisme niet ongenegen was.","Philip Jozef de Haen, sinds 5 augustus 1766 pastoor te Baardegem, had hiervoor bemiddeld.","Wie zou er aan gedacht hebben, dat in het kleine Bekkerzeel, eens de revolutie zou geboren worden.","Zelfs de spionnen en "de vliegende brigades" van graaf Richard d'Alton, commandant-generaal der Oostenrijkse troepen, dachten niet aan het kleine Bekkerzeel als mogelijke contactplaats der patriotten.","De samenzwering in de pastorie Reeds dinsdagavond 29 augustus 1789 kwam kolonel van der Mersch te Bekkerzeel aan.","'s Morgensvroeg was hij met paard en sjees van Dadizele naar Oudenaarde vertrokken.","Van daaruit reed hij met raadspensionaris Raepsaet naar Schorisse waar zij pastoor Janssens oppikten.","Samen reden ze via Zottegem over Aalst tot Erembodegem.","Hier waren ze de gast van pastoor Guillielmus van Langenhove.","Van Langenhove, Janssens en Raepsaet waren voor elkaar geen onbekenden.","Te Erembodegem vertelden ze dat ze uitgenodigd waren op de fazantenjacht.","De koets werd er achtergelaten en de drie mannen vertrokken te paard richting Brabant.","Eens voorbij Asse-dorp was het opletten geblazen.","Te Walfergem op 't kasteel te Huizegem nabij 't Wolfrot verbleef advocaat Jan Dominiek 't Kint die in de ogen van de democraten niet gunstig stond aangeschreven.","Langs Tenberg, via de Poel te Walfergem zakte ons drietal, het geweer op de schouders en gevolgd van enkele brakken, langs de Boterberg af naar Bekkerzeel-dorp.","Enkele uren later was Vonck reeds op de hoogte van de aankomst van de kolonel.","Hij kon echter niet onmiddellijk afreizen; zwak van gestel als hij was, mocht hij zich niet in de avondkilte wagen.","De volgende dag reed hij samen met ingenieur Fisco langs de Vlaamse poort in de richting Molenbeek.","Te Zellik, aan 't Moleken, verlieten ze de steenweg en kwamen via de Kortemansstraat, omstreeks 9 uur te Bekkerzeel aan.","Vonck was onmiddellijk ingenomen met de energieke kolonel van der Mersch.","Hij maakte hem duidelijk dat, zich steunend op de visie van J.J.","Rousseau in zijn Contrat social, een volk het recht had tot opstand te komen wanneer zijn vorst de rechten van zijn onderdanen met de voeten trad.","Een revolutie ontketenen, een volk meesleuren in dergelijke actie vroeg verantwoordelijkheidsbesef.","Maar in de gegeven omstandigheden was dit zeker gewettigd.","Vonck verheelde niet dat van der Noot met zijn vage beloften van Pruisische hulp zijn actie dwarsboomde.","Buiten de abten van Tongerloo en Sint-Bernards moest men niet op de hogere geestelijkheid rekenen.","Van de kant van de adel viel ook weinig te verwachten.","Alleen de hertogen d'Ursel en d'Arenberg, graaf de La Marck en de familie de Ligne stonden aan hun kant.","De meest overtuigde aanhangers telde het Vonckisme onder de leden van de nieuwe burgerij: handelslui, bankiers, vrije beroepen, intellectuelen en officieren.","Wie kon weerstaan aan zo'n overredingskracht! Ook van der Mersch was gewonnen voor de zaak en antwoordend als Mirabeau "la nation Belgique doit par son seul courage secouer Ie joug de la maison d'Autriche" aanvaardde hij een patriottenleger te leiden.","Zo hij zeker kon zijn van de goedwil van de steden, was hij in staat met een 3000 man tellend leger de vijand te verdrijven.","Ten minste een derde ervan zou moeten uitgerust worden met uniformen om zijn troep het uitzicht van een geregeld leger te geven.","Kon men daar voor instaan? Vonck sprak nu van de geheime opdracht van advocaat Torfs bij de Franse Assemblee nationale.","Diens voorzitter zelf had Torfs aangeboden, aan vier pond per stuk, 4000 geweren te leveren.","Het aanbod van de hertog van Orleans, om zich aan het hoofd van de opstandelingen te stellen, had men afgewezen omdat dit de onafhankelijkheid van het land in gevaar zou kunnen brengen hebben.","De pendule tikte reeds vier uur in de namiddag.","Tot hun spijt moesten de samenzweerders scheiden.","Terwijl van der Mersch, Raepsaet en Janssens de richting Asse kozen, reden Vonck, Fisco en kapelaan van Hees, die reeds van de dag te voren in Bekkerzeel verbleef, terug naar Brussel.","Vonck was gelukkig, zijn jichtige ledematen deden minder pijn, hij voelde zich als het ware herleven.","Het verder verloop van de revolutie Reeds de volgende dag schreef Vonck aan advocaat van den Eynde, van in zijn kantoor te Brussel, een Vlaamse brief "vanuit Ninove en ondertekent Plasschaert" waarin hij hem aanzette de recrutering te beginnen.","Lakenhandelaar Weemaels vertrok op 1 september 1789 via Namen naar Hoei van waaruit hij, met zijn Waalse vriend de Loye, van de Luikse burgemeester Fabry de toelating bekwam te Hasselt en omgeving een leger te ronselen.","Niets kon de revolutie nog stuiten! Weinige tijd later moest Vonck uit Brussel vluchten.","Een gemene "vijg" handelaar de Ridder had voor 20.000 gulden de zaak van de patriotten aan d'Alton verraden.","Diens brigades dachten dat hij zich te Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek verstopte en vernielden er de pastorie.","Vonck was echter via Mollem over Puurs naar Breda vertrokken.","Statisten en Vonckisten verenigden er zich in een "Comité van Breda".","Op 24 oktober 1789 vielen 2800 soldaten, onder leiding van "generaal" van der Mersch de Kempen binnen.","Hun overwinning te Turnhout, op 27 oktober 1789, had een geweldige weerslag op onze landgenoten.","Wijl van der Noot en zijn rechterhand de agitatorische kanunnik van Eupen als de "bevrijders van het vaderland" werden aanzien werd Vonck, aan wie deze eer veel meer toekwam, belasterd.","Weldra brak een machtsstrijd uit tussen Vonckisten en Statisten die er de oorzaak van was dat tegen het einde van het jaar de Oostenrijkers weer de baas waren en alles terug in zijn oude voegen werd hersteld.","Jaak Ockeley"," Ascania-special-Bekkerzeel-revolutie ","http://www.ascania.be/asca-special-bekkerzeel01.html","27,1","24 dec 2005");
Page[6]=new Array("Het ontstaan van het dorp Bekkerzeel door Jan De Kerck, m.s.c.","(uit Ascania-tijdschrift 1978-1) Zonder tegenspraak kunnen we zeggen dat Bekkerzeel een "villa-dorp" is, dit wil zeggen een dorp waar kasteel en kerk onafscheidelijk met elkaar zijn verbonden.","Voortgaande op het -zele toponiem gaat deze "villa" zeker terug tot de Frankische periode.","Dr.","Jan Lindemans heeft aangetoond dat de inplanting van de -zele namen in het begin van de 7de eeuw heeft plaatsgehad.","Deze -zele nederzettingen behoren tot een tweede invasie van Frankische boeren.","Te Bekkerzeel vestigde deze Frankische herenboer zich in de winkel van de Schapenbaan, dit is de oude Romeinse baan van Asse naar Elewijt en de weg die naar Bijgaarden leidt.","Op dit terrein is dan deze nederzetting ontstaan en uitgegroeid.","In het begin zal het niet veel meer geweest zijn dan een boerendoening, opgetrokken in hout en in leem.","Later zal dat dan uitgegroeid zijn tot een min of meer versterkte verblijfplaats in duurzaam materiaal, dat de naam kreeg van "castellum" of kasteel.","Op dit domein huisden natuurlijk allerlei meiden en knechten (men sprak wel eens over "laten"), kortom onderhorigen die met hun gezin meehielpen aan de ontginning van de gronden.","In het begin zal men de voornaamste bron van inkomsten gezocht hebben in de schapenteelt, want het moerassig terrein kon moeilijk voor iets anders in aanmerking komen.","Maar achteraf zal men zeker overgegaan zijn naar het ontginnen van hogergelegen landbouwterreinen, en ook van de gronden langs de baan naar Bijgaarden-Brussel.","In deze tijd was het normaal, dat bij een kasteel ook een kerk werd gebouwd.","De priester die aan deze kerk verbonden werd, moest dan instaan voor de zielzorg niet alleen van de heer, maar ook van al de onderhorigen welke met dit terrein verbonden waren.","Doch dan moest de stichter van zo een parochie er voor zorgen, dat én kerk én bedienaar over voldoende inkomsten beschikten.","Daarvoor werden de "tienden-rechten" voorzien.","De parochie Bekkerzeel Oorspronkelijk maakte de parochie Bekkerzeel deel uit van de moederparochie Asse.","Het bewijs daarvoor wordt ons geleverd door het tiendebezit van Affligem, van de pastoor en de kerk van Asse op de Boterberg langsheen de grens met Asse.","Bekkerzeel werd zelf een zelfstandige parochie in de Xde-XIde eeuw.","Bij deze gelegenheid moet dan ook de wijk "Boterberg" binnen de grenzen van de Bekkerzeelse parochie betrokken zijn geraakt.","Maar Boterberg was reeds vroeger van Asse uit ontgonnen geworden.","De bewoners die hier de gronden bewerkten, moesten de tienden afdragen aan de kerk van Asse.","Daar kon de nieuwe parochie Bekkerzeel geen beroep op doen.","In de buurt van Boterberg lagen nog andere akkers, op Breedhout en op de Breker, aan de Kobbegemse grens.","Deze velden vielen onder de rechtsmacht van de Sint-Baafsabdij van Gent.","Reeds in die tijd beschikte deze abdij over een grote hoeve, het Hof te Bettegem onder Zellik.","Van hieruit was reeds vanaf de 10de eeuw de ontginning aangevat van de gronden aan de noordergrens van het huidige Bekkerzeel.","Meerdere akkers waren denkelijk toen al toegewezen aan pachters of boeren van Boterberg.","Zo is het dan uit te leggen, dat de grens tussen Kobbegem en Bekkerzeel zo getekend wordt door hoeken en uitsprongen, die in feite niets anders aanwijzen dan de scheiding van de verschillende verpachte landerijen.","Met de Benedictijnermonniken van Sint-Baafs zal men dan wellicht tot een akkoord zijn geraakt om de tienden van deze akkers toe te wijzen aan de nieuwe parochie van Bekkerzeel.","Hetzelfde gebeurde ook met de gronden die van uit het Hof te Bettegem ontgonnen waren, rechts en links van de oude Schapenstraat (thans gekend als Kortemanstraat).","Men sprak toen reeds van de "Lambrechtswaarde", onder Bekkerzeel-Zellik, en van de "Bijgaardse waarde" onder Zellik en Bijgaarden.","De "Waarboom" was van oudsher het middelpunt in de scheiding van die akkerlanden.","Al vroeg bleek dat de kerk van Bekkerzeel de tienden mocht opstrijken in de Lambrechtswaarde, en ook op de velden langs de weg naar Bijgaarden.","De Sint-Bavokerk van Zellik bevond zich in dezelfde situatie, en betrok van oudsher de tienden op de akkers die gelegen waren op de "Lookouter" en op het "Roekhout" onder de parochie van Bijgaarden.","Een verwijzing naar die aloude rechten vinden we in het "Manuale" van pastoor Van Nechel die in de jaren 1754 het volgende heeft opgetekend: "Op de woensdag van de Kruisdagen gaat de kruisprocessie naar Groot-Bijgaarden tot aan de (Sint-Jozefs-)kapel.","Daar wordt dan de H.","Mis opgedragen, waar ook de pastoor van Bijgaarden en de pastoor van Zellik, samen met hun parochianen aan deelnemen...".","Ook de pastoor van Zellik had heel wat tienden-rechten op het grondgebied van Bijgaarden.","Het was logisch dat bij gelegenheid van de plechtige gebeden voor de vruchten der aarde, iedere belanghebbende mee deelnam aan die gezamenlijke gebeden.","De parochie Bekkerzeel was vroeger dus veel uitgestrekter dan nu.","Onder het beheer van het klooster te Bijgaarden Omstreeks 1120-23 kwamen de H.","Wivina en haar gezellin zich in een kluis binnen de grenzen van de uitgestrekte parochie Bekkerzeel vestigen.","Volgens de oudste geschiedenisbronnen was deze Wivina in Vlaanderen geboren uit een adellijk geslacht.","Zij ontvluchtte de wereld.","Samen met Emwara, een dienares en gezellin, zocht zij de wegen van God.","Zo kwam ze terecht bij de abt van Affligem, Fulgentius, die haar onder zijn bescherming nam.","Hij verwees haar naar onze streken in de buurt van Brussel.","En ongeveer op de plaats waar we nu, op de uiterste grenzen van Bijgaarden, Dilbeek en St.- Ulriks-Kapelle, de Wivinakapel aantreffen, begonnen beide een kluizenaarsleven.","Feitelijk woonden ze op het grondgebied van de parochie Bekkerzeel.","Voor hun godsdienstplichten waren ze aangewezen op de kerk van deze plaats.","Op raad van abt Franco, die na de dood van Fulgentius deze had opgevolgd, bouwden zij met takken en leem, een voorlopige bidplaats en een paar kloostercellen.","Andere vrome maagden kwamen zich bij haar aansluiten, en zo ontstond een geregelde communiteit onder de leiding van de jeugdige Wivina, volgens de regel van Sint Benedictus, en onder toezicht van de abt van Affligem.","Ten einde niet ondergeschikt te blijven aan de Bekkerzeelse pastoor werd door Burchard, bisschop van Kamerijk (1119-1131) het patronaat van de kerk te Bekkerzeel overgedragen aan het oratorium d.i.","de latere abdij Bijgaarden.","Aldus bekwam de kloostergemeenschap o.a.","het aanstellingsrecht van de Bekkerzeelse bedienaar en het recht van er tienden te innen, maar ook de last van de kerk te onderhouden.","Deze overdracht is niet zonder tegenstand gebeurd van Amalricus de Beckensele, bezitter van de nabijgelegen kasteelhoeve, wiens voorvaders zo niet de stichters van de parochie, dan toch hierbij nauw betrokken waren geweest.","Hoe belangrijk dit personage was blijkt uit de stichtingsoorkonde van de abdij Affligem (1086), waar zijn naam op de tweede plaats komt in de rij der voorname getuigen.","Hij heeft zelfs voorrang op die van Walterus de Asca, de heer van Asse.","Nochtans dergelijke altaaroverdracht is niets ongewoons.","Hetzelfde was ook geschied met Asse in 1098 waarvan het patronaat aan de binnen diens parochiegrenzen in 1083 begonnen abdij Affligem werd geschonken.","De overdracht van Bekkerzeel aan Bijgaarden had natuurlijk wel de goedkeuring gekregen van de hertog van Brabant, Godfried met de Baard, die echter nog enkele tijd wachtte, eer hij in officiële termen, aan de kloostergemeente het uitgestrekte "desertum" (woestenij) van Bijgaarden overmaakte, iets wat gebeurde in 1133.","Pas in de tweede helft van de 12de eeuw ontstond de St.-Egidiusparochie van Groot-Bijgaarden.","Dit kwam omdat het aanzien van de heren van Bijgaarden aan het hertogelijk hof te Brussel merkelijk was toegenomen.","Deze profiteerden hiervan om hun eigen domein van Bijgaarden zelfstandig te maken.","Denkelijk zijn daar wel enkele intriges mee gepaard gegaan, maar in elk geval was de oprichting van de St.-Egidiusparochie van Bijgaarden, in 1229 een feit geworden.","Net als Bekkerzeel bleef de parochie onder het patronaatschap van de nonnengemeenschap.","Daar de pastoor van Bekkerzeel te Bijgaarden reeds in 't bezit was der pastorale tienden, kreeg de bedienaar van Bijgaarden alleen maar novale tienden, d.z.","tienden van nieuw ontgonnen gronden.","Hoe St.-Godard patroon van Bekkerzeel werd Daar de nonnen voor hun goddelijke diensten aanvankelijk op de kerk van Bekkerzeel waren aangewezen, zullen ze, vooral na dat ze hierover het patronaatsrecht hadden verkregen, wel bijzondere aandacht aan de materiële uitbouw hebben geschonken.","We mogen zeker aannemen dat door hun toedoen het eerste bedehuis - was dit nog een houten gebouw? - door een kerk in Romaanse stijl werd vervangen.","Het is dan bij deze gelegenheid dat de parochie een nieuwe patroon zal hebben gekregen.","Dit is dan de heilige Godardus die er thans nog als patroon wordt erkend.","Deze Godardus was een gewezen Benedictijnerabt, die daarna bisschop van Hildesheim is geworden.","Hij stierf in 1038 en werd in 1131 heilig verklaard.","Waarschijnlijk uit sympathie voor de orde van Sint-Benedictus heeft Bekkerzeel, dat te doen had met twee Benedictijner-abdijen Affligem en Bijgaarden, deze Bene-dictijnse heilige als patroon gekozen.","Een glasraam in 1900 door pastoor Corbeels in de huidige kerk aangebracht, verbeeldt een duiveluitdrijving door de heilige bisschop en ook zijn heilige dood.","Wie hiervoor patroonheilige van Bekkerzeel was blijft een open vraag.","De ontwikkeling van Bekkerzeel De snelle teloorgang van de oude familie "de Beckensele" was wellicht oorzaak dat Bekkerzeel altijd een kleine en bescheiden gemeenschap is gebleven.","Want al weten we dat Amalricus de Beckensele hoog in de gunst stond bij de Hertog, zijn nazaten hebben die rang niet weten te behouden.","Waarschijnlijk is er een familietwist ontstaan.","Want we zien dat in de 13de eeuw, het oorspronkelijk domein in tweeën is gesplitst.","Naast het oorspronkelijk hof (dat de naam krijgt "de Zittert") groeit er een tweede hof dat de naam krijgt "Hof te Ginderomme" (wat zoveel wil zeggen als het hof aan de andere kant).","Lijk we vroeger reeds zagen was aan de noordwestkant van Bekkerzeel, de nederzetting "Boterberg" tot ontwikkeling gekomen.","Denkelijk zijn hier en ook elders, enkele onderhorigen (of zo men wil, vrijgekomen slaven) er in geslaagd een klein terrein in eigendom te krijgen.","Daar werd dan, in hout en leem, een boerderijtje opgericht, en als men er in slaagde een paar akkers te pachten van de abdij van Affligem of van deze te Bijgaarden, was er weer een nieuw boerenbedrijf op gang gekomen.","En men mag niet vergeten: in de diepte tussen de Boterberg en de Molenweg (de weg naar de kerk) lag een moerassige weide, "de Mele".","Deze hoorde in 1250 nog altijd toe aan de Hertog van Brabant.","De Bekkerzeelse boeren mochten hier hun vee te grazen zetten; alleen moest er bij wijze van belasting een som van 12 déniers worden betaald aan de rentmeester van de Hertog.","Het valt op, dat eeuwen lang, de wegen in Bekkerzeel onveranderd zijn gebleven.","De wegen en wegeltjes die men op de oude kaarten van 1734 en 1835 aantreft, bestaan thans nog.","Wel zijn enkele benamingen veranderd.","De oude Schapenbaan van vroeger heet nu Kortemanstraat, de Schutstraat heet nu Processiestraat.","De namen Boterberg en Zavelstraat werden niet veranderd, maar de huidige Mulweg staat op oude kaarten aangeduid als "kerkweg".","Als men, komend van de Boterberg, de weg neemt die men nu Kerkstraat heet, dan heette die weg vroeger "Molenstraat" als herinnering aan een molen die in de 15de eeuw op de Molendries stond, op de flanken van de Boterberg.","Die weg kwam echter niet op de kerk uit.","Ongeveer vijftig meter voorbij de Bettegembosweg langs de ene kant en de Herzelareweg langs de andere kant, boog die straat links weg, om onder de benaming "Slempstraat" uit te komen aan de brouwerij de Kam, ongeveer tegenover de tweesprong Kleistraat-Processiestraat.","Wel was er een voetpad dat van aan het begin van de Slempstraat naar de kerk liep, en dat in de loop van de 19de eeuw verbreed werd tot een echte straat.","We vragen ons af, hoeveel inwoners Bekkerzeel toen zou gekend hebben.","Dat aantal is altijd heel klein gebleven.","In de naburige parochies werd er wel ne keer spottend gezegd: "twaalf huizen en dertien ovens".","Volgens J.","Lindemans (Toponymie van Bekkerzeel) bestond Bekkerzeel in 1437 uit 15 huizen, waaronder 5 bewoond door arme lieden; in 1472 waren er 22; in 1492, na de beroerde tijden van Maximiliaans regering was het getal op 12 teruggevallen; in 1496 waren er weer 16 en in 1523 terug 27, waaronder 4 huizen van geestelijken, 3 hoven (Ginderomme, Boterberg en Zittert), 14 hofsteden van welstellende lieden, 5 armen mensenhuizen en 1 ledige woning.","Op 17 januari 1684 werd Bekkerzeel evenals tientallen andere Brabantse dorpen door de Fransen platgebrand.","Alleen 5 huizen en 3 asten bleven overeind.","In 1686 zijn er 7 huizen, 1 brouwerij en 1 herberg.","Officiële stukken vermelden voor Bekkerzeel in 1786: 214 inwoners.","In 1846 telde men er 304 voor 54 gezinnen.","Het geboortecijfer lag er, als elders, zeer hoog.","In het doopregister werden er voor 1798, 1799 en 1800, gemiddeld 8 geboorten per jaar opgetekend.","In 1900 liet Pastoor Corbeels de kapel oprichten van de H.","Cornelius.","Om de kosten te betalen deed hij een geldinzameling bij al zijn parochianen.","De namen van de families die daartoe bijdroegen heeft hij opgetekend en we tellen er 52.","In 1905, bij gelegenheid van het 75-jarig bestaan van ons land werden al de gezinnen van Bekkerzeel afzonderlijk gefotografeerd.","Van ruim 50 gezinnen werden de foto's lange tijd bewaard.","De Kerck, m.s.c."," Ascania - De geschiedenis van Bekkerzeel ","http://www.ascania.be/asca-special-bekkerzeel02.html","27,8","24 dec 2005");
Page[7]=new Array("'t Fas af...","Op slag dood...","door Eugeen Van den Broeck (uit Ascania-tijdschrift 1987-2) In Ascania, winter 1986, nr.","4, p.","123 schrijft Karel de Bauw in zijn voortreffelijke bijdrage "Het Vellekenskot of Vellekens-fabriek": "Telkens om de twee jaar kwam een nieuwe luxueuse - liefst een Amerikaanse auto - de "villa Rosa" bijsieren.","De baas stuurde nooit zelf de wagen.","Gans zijn industriële carrière liet hij zich bedienen door een hoffelijke "chauffeur de maïtre".","De nieuwe wagen werd eerst vrij lang ingereden (ca.","1.000 km) met in de achterruit een breed plaatje "en rodage".","Zijn eerste chauffeur de maïtre was Frans van Karlokes (Frans Meert) uit Asse.","Hij was aangeworven in 1920 tegelijk met de voltooiing van de "villa Rosa".","Frans was een kleine waardige autogeleider en bekwame mekanieker, steeds getooid met de klassieke vest met koperen knopen en zwarte kepie.","Toen William Caytan 18 werd in 1934 mocht hij leren autorijden aan de zijde van Frans Meert.","Bij een zwaar ongeluk tijdens deze leertijd verloor Frans van Karlokes het leven en William werd gewond.","Dit feit is in Asse druk bepraat geworden...".","Tot daar Karel de Bauw.","Wij waren onlangs in de gelegenheid het feit van die tragische dood te horen vertellen door de oudste dochter van het slachtoffer.","Tante Finneken (Josephina Joanna Francisca Meert, geb.","Asse 30 april 1911, Bloklaan 42, gehuwd met Hilaire Vanhulle) vertelt: ,,Wij waren thuis met z'n vieren: ikke, van 1911, onze Benoeë, van 1912, ons Alice, van 1916 en onze Sjarel, van 1926.","Ons vader was Frans van Karlokes en zijn vader was Tist van Karlokes, een blokmaker van stiel.","Ons vader zelf was chauffeur bij Caytan, de eigenaar van 't Vellekot.","Hij was eerst chauffeur geweest op de camions van 't fabriek die de vellen en de afgewerkte producten van en naar de statie van Asse moesten brengen of naar Brussel of naar Antwerpen en zo.","Hij had zich hier ook als mechanicien gekwaamd.","Tot hij chauffeur werd van Mijnheer zelf.","Met een kepie, hoge kraag, sportbroek en gettekes.","Hij was klein van steek, gedrongen gelijk wij allemaal.","Op zekere dag, dat was zondag 28 oktober 1934, reed hij met de twee zoons Caytan, Willy en François, en nog een andere heer - maar die kan ik niet meer noemen - naar Brussel; 't is te zeggen naar den Daring om er een voetbalmatch bij te wonen.","In de plaats van ons vader zou dat eigenlijk Francois Rogiers moeten geweest zijn.","Die leeft nog en woont in de Statiestraat (Rogiers Frans, Stationsstraat 7, 1700 Asse, ° 26.6.1917).","Die had, samen met de zoon Caytan St.-Louis gedaan en woonde op de Kalkoven, in de toenmalige hoekstaminee om naar het huidige "Gildenhof" te gaan.","Hij kon ook autorijden.","Maar die François Rogiers was op dat moment belet.","Allé, hij kon niet mee.","En iets vóór den drieën werd ons vader opgeroepen om mee, met de jonge Caytans, naar den Daring te rijden.","Want ge moet weten, alhoewel Willy Caytan achttien was en met de auto al mocht rijden, wilde papa Caytan dat er altijd iemand meereed die kon chaufferen.","Zoon Willy zat achter het stuur.","Ons vader naast hem.","Zoon François en die heer achterin.","Toen zij op de Gentse Steenweg kwamen - ge weet wel dat oud stuk over de bareel van St.-Agatha-Berghem loopt - just aan die café, schefferde de auto plots over de kasseien.","Had het geregend? Geijseld? Gesneeuwd? Ik weet het niet.","In alle geval, de auto botste tegen een kar die daar tegen die café stond en ramde de muur van 't café in.","Ons vader had zich vliegensvlug tussen Willy en het stuur gewrongen en...","ving de slag op, 't fas af...","op slag dood! Willy was gekwetst aan de tanden en de twee achterzitters kwamen er met lichte kneuzingen vanaf.","Ons moeder zat daar nu: een weduwe met vier kadeeën.","Ik was 23 en ging al werken, dat wel.","'t Werd natuurlijk een proces.","Ah ja, ons vader stond bij de firma ingeschreven als chauffeur op de camions.","Dus alleen om in de week, gedurende de werkuren te rijden.","En niet om 's zondags te rijden, zogezegd als privé-chauffeur van papa Caytan - wat hij in praktijk eigenlijk was.","In de grond was dat een proces van de verzekering tegen de firma Caytan, of zoiets! Daar moet toch iets niet in orde geweest zijn.","Voor ons moeder pleitte advocaat Alfred Goossens (° Asse 16.5.1875 ~ † Asse 6.5.1985), de vader van doktoor José Goossens zaliger.","Of dat ik familie van Gerard ben? (Ere-burgemeester Gerard Van Wijnendaele).","Dat kan ik geloven! Ik ben de rechtstreekse nicht van Jelie (Julia Florida Meert, x Gerard Van Wijnendaele).","Bij ons vader thuis waren ze met z'n drieën: 1.","Xaveer Meert, getrouwd met Jeanne Mestdag - de ouders van Jozef, Pol, Jelie en Frans Meert (†).","(Jeanette Meert), getrouwd met Pieë Coomans.","Frans, ons vader, getrouwd met Clementine De Wandeler.","Ja, ja, zó is ons vader aan zijn dood geraakt en heeft ons moe als weduwe het niet gemakkelijk gehad.'' (Genoteerd gedurende het begrafenismaal te Teralfene, op vrijdag 27 februari 1987, na de begrafenis van ons aangetrouwd familielid, wielrenner-fietsenmaker Jean-Pierre Fivé, 29 jaar oud).","Eugeen Van den Broeck","Het Vellekenskot of Vellekensfabriek Officieel: COUPERIE D'ASSCHE door Karel de Bauw (uit Ascania-tijdschrift 1986-4) ONTSTAAN en TELEURGANG In de twintiger jaren was Asse goed bedeeld met kleine bedrijven of industrieën, die een onschatbare waarde betekenden voor de Assese bevolking.","Zij werden koten genoemd: het vellekenskot, het leerkot en het lijm- of teerkot.","Deze termen kwamen van de Assenaren zelf.","De officiële namen daarentegen bestonden voor buitenshuis: Couperie d'Assche voor 't vellekenskot, de tannerie d'Assche voor 't leerkot en Asphaltco voor 't lijm of teerkot.","De tannerie d'Assche (voor de oudere generatie het fabriek van Vandeputte en later van Caen) bewerkte koevellen tot leder.","Een honderdtwintigtal gespecializeerde arbeiders van Asse kwamen er hun brood verdienen.","Die fabriek was gelegen waar nu de Katholieke Gilde haar lokalen heeft.","Asphaltco of het fabriceren van asphalt was gelegen in de Molenstraat en is gestart in 1922.","Het eigenlijke lijmkot had toen de activiteiten moeten stopzetten wegens te grote stankhinder (verbranden van beenderen).","Deze fabriek telde in de bloeijaren honderdzestig arbeiders onder de leiding van Holoffe en Folien.","Maar laat het ons vandaag hebben over de geschiedenis, het ontstaan en teleurgang, van het vellekenskot.","De couperie d' Assche, haarsnijderij van hazen- en konijnenvellen hier op de Kalkoven, waarvan Lucien Caytan, een man die uit Brussel was gekomen, de grote leider en bezieler is geweest.","Lucien Caytan (tekening van Karel de Bauw) WIE WAS CAYTAN? Rond de eeuwwisseling bestond reeds op dezelfde plaats op de Kalkoven een haarsnijderij genaamd 'couperie de poils Stevens'.","Die fabriek scheen niet weelderig te draaien.","Ze zou verkocht worden.","De advertentie verscheen in de toenmalige Brusselse dagbaden: ,,fabriek te verkopen of over te nemen te Assche, grootte 1,50 hect.","met gebouwen en bouwmogelijkheden''.","De familie Caytan uit Brussel interesseerde zich voor deze aanbieding en er werd ernstig onderhandeld.","In Brussel woonden drie gebroeders genaamd Caytan.","De twee oudsten waren vellenhandelaars.","De welstellende ouders ervan waren gestorven en de oudste zoon François kreeg de zware verantwoordelijkheid als voogd op te treden over zijn beide jongere broers.","De jongste Lucien was geboren in 1886.","Hij was de meest begaafde van de drie en mocht als achttienjarige gaan studeren aan de universiteit van Brussel.","Dat eerste jaar verliep slecht.","Er werd meer gefuifd dan gestudeerd en het betekende meteen het einde van de hogeschool.","Nu stonden de Caytans met drie gebroers in de vellenhandel en dat scheen onleefbaar en de aankoop te Asse werd niet alleen overwogen maar daadwerkelijk uitgevoerd omdat de stiel van haarsnijderij zowat in hun technische mogelijkheden lag.","Het deel van de ouderlijke erfenis dat Lucien toekwam werd ter beschikking gesteld en samen met een gekende handelsvriend uit Duitsland de genaamde Hans Brunswich kwam in het jaar 1906 een haarsnijderij te Asse tot stand met als leiding BRUNSWICH en CAYTAN Het fabrieksgebouw stond leeg, dus ontdaan van al de vorige machines.","Het werd een totaal naakte eigendom.","Eerst moest gezorgd worden voor een degelijke technische directie volledig op de hoogte van het bedrijf.","In die functie is de familie Colin in 1906 naar Asse gekomen.","Als zuivere Brusselse ketjes afkomstig van neven de vaart de "rue Ransfort": papa weduwenaar François (1860) met zijn twee zonen Jean (1882) en Louis (1884).","Zij tekenden samen met de leiders een contract met als titels meester en twee meestergasten.","Een grote stoommachine werd geïnstalleerd in de machinekamer met een enorm vliegwiel en zware dynamo die een goed bevolkte fabriek konden bedienen door kracht en licht.","De brandstof voor de stoomketel was de kleinste zwarte anthracite.","Al de nodige machines werden aangekocht: snijmachines, trekmachines, zuivermachines, blaasmachines, slijpmachines en meerdere kleine.","Iedere soort machine kreeg een eigen lokaal en werd bediend door staven en wielen door middel van rollende lederen riemen.","Een machinist mechanieker, ook uit het Brusselse werd aangesteld.","Hij kreeg vlug de naam van 'Jef de stoker'.","Nu kon de aanwerving van werkvolk beginnen.","Lucien Caytan woonde toen in Koekelberg.","Hij trad in 1915 in het huwelijk met Rosa De Koninck, dochter van Guillaume De Koninck, de gekende varkenshandelaar die de naam had zeer rijk te zijn omdat men vertelde dat hij ganse straten huizen in eigendom bezat.","In Asse noemde men hem Keuninksken van Brussel.","In 1916 werd te Koekelberg een eerste kind geboren William Caytan, die veel later in de fabriek nog een rol zou spelen.","Intussen waren de twee meestergasten Jean en Louis hier te Asse in het huwelijk getreden: Jean met een Brussels meisje dewelke zich nooit totaal met het Assese dorpsleven zou inlaten, en Louis met een meisje uit Asse Marieken Mispelter (in de volksmond Mieke Fier).","De twee broers lieten elk een huis bouwen naast mekaar op de toenmalige Kalkoven nr.","7 en 9.","Nu Nerviërsstraat.","De vader van Marieken, Pieter Mispelter, is vele jaren nachtwaker geweest van het vellekensfabriek.","Papa François is nooit hertrouwd en bleef voorlopig in Brussel wonen.","Dus dagelijks Brussel-Asse.","In 1917 kwam Lucien Caytan met vrouw en kind naar Asse wonen.","Zij huurden het herenhuis van Marinus Van Houdenhove op de Kalkoven (daar waar onderwijzer Karel Van den Eynde later heeft gewoond) naast de latere zaal Carina.","We waren midden in de oorlog 14-18 en sinds 1914 was de medeëigenaar Hans Brunswich voor het Duitse leger opgeroepen.","Deze man is nooit teruggekomen.","Men heeft steeds vermoed dat hij aan het front gesneuveld is.","In 1918 kwam op de Kalkoven een tweede zoon het gezin Caytan vergroten met de naam François (Fanfan genoemd).","De broer van Lucien, François, werd er peter van.","1918, einde van de oorlog.","Lucien Caytan stond voortaan alleen voor de leiding.","Het bedrijf groeide en bloeide.","Buitenlandse vertegenwoordigers voor Duitsland, Frankrijk, Engeland en voornamelijk Italië traden in dienst.","Op het bureel werd uitsluitend de Franse taal gebruikt en ook meest gesproken.","Caytan sprak wel Vlaams (Brussels Floms) maar was niet bekwaam een Nederlandse brief te schrijven.","Zijn drie technische leiders spraken Beulemans Brussels, een taal die het Asses werkvolk goed kon volgen.","Het bureel was bezet door uitsluitend Franstaligen: Lucien Caytan zelf, een gevolmachtigde (fondé de pouvoirs), een secretaresse, een dactylo, een interne boekhouder en een loopjongen.","De loopjongen alleen was van Asse.","Steeds meer arbeiders en arbeidsters werden aangenomen.","Bijna al wie zich presenteerde mocht er beginnen.","De grote baas vond het nu noodzakelijk zich volledig te Asse te vestigen.","Hij kocht eerst het renteniershuis van pachtes Smet (nu bewoond door dhr.","Pessemier).","In dit huis heeft hij nooit gewoond.","Daar rechtover kocht hij een grote boomgaard van ca.","drie hectaren van Louis de Pauw, grondeigenaar die op de markt te Asse woonde.","Dat was in 1919.","Op deze eigendom werd begin 1920 begonnen met de bouw van de grootste villa die ooit in Asse werd opgetrokken.","Een kasteel met zeven kamers en twee garages.","De villa kreeg de naam "VILLA ROSA" naar de voornaam van zijn vrouw.","Hoge en brede marmeren trappen sierden de voorkant.","Er werd een modern tennisveld aangelegd, grote serren voor druiven, bloemen en vroege groenten.","Er kwam een paviljoen met vijvers voor zwanen en ganzen.","Aan de noordkant werd een grote paardestal opgetrokken in fermettestijl.","De bestaande rode en groene beukebomen, kastanjelaars, lindebomen en langs de steenweg bruin en groen struikgewas gaven allure aan het geheel en brak de naaktheid van het zicht op het gebouw.","De zon bescheen de prachtige voorgevel de ganse namiddag.","Onder de brede witte dakgoten kon men lezen in marmeren steen gebeiteld: ANNO 1920.","Een hoge zwarte metalen poort met koperen spiekenkoppen was de enige toegang met vlak daarneven op een sierpaal met steeds gepoetste blinkende koperen plaat met zwarte letters "VILLA ROSA".","Binnen de villa verbleven twee dienstmeiden en een kokkin.","Buiten werkte de vaste hovenier André en later Louis De Wever.","Lucien Caytan, de grote struise imponerende en intelligente meneer met open blik en het haar netjes vlak schuin gekamd was nu een heer van Asse geworden en vrij groot industrieel.","Er straalde wilskracht uit die man, die nu meer dan 175 mensen onder zijn gezag zou krijgen, waaronder ver over de honderd vrouwen.","Voor de fabriek was hij meneer Lucien, voor het bureel monsieur Caytan.","Van Jean Colin werden te Asse twee kinderen geboren: een meisje Maria (1909) en een jongen Louis (1920).","Geen van beiden zou ooit werkzaam worden in de fabriek.","Broer Louis Colin kreeg hier vier zonen: Pierre (1910), François, Swait genoemd (1914), Jean (1919) en Albert (1921).","Alle vier kwamen ze in de fabriek terecht, de ene in belangrijker functie dan de andere.","Opdat de oude fabrieksdirecteur François Colin definitief te Asse zou kunnen verblijven werd in het jaar 1921 een schoon burgershuis gebouwd op de weg naar de inrit van de fabriek.","Dit huis werd dan samen met papa François door het gezin van Louis Colin bewoond, die als soldaat uit de vier oorlogsjaren 14-18 ongedeerd was teruggekeerd.","Louis Colin heeft zich als Brusselaar goed kunnen inwerken en ook aanpassen met het Assese dorpsleven.","Eerst werd hij lid van de bollersclub bij Pierre van den Eynde (den Toicher), die toen nog herbergier op de markt was.","Zijn stamcafé was in de Vironstraat bij Wiske Pijck.","Louis liet zelfs op z'n Brussels boven de herbergdeur "chez Wiske Pijck" aanbrengen in witte letters.","Hij was ook lid van de gekende pasbolling bij Em.","De Bauw op de Kalkoven.","Daar waren de meeste notabelen van de gemeente aangesloten.","Hij was animator geworden op feestjes van de duivenbond van Asse en ook op toneelvieringen in 't Groot Hotel.","Hij bespeelde zelf de accordeon als begeleiding voor zijn eigen Brusselse liedjes: JAN DRUPPELMANS, OP MIJN MANSARDE, DE WISJE WASJE STRAAT en zijn lijfstuk DE ZWEETVOETEN.","Hij was lid van d'Harmonie en heeft zich ook zowat met politiek ingelaten.","Eén of tweemaal stond hij op de verkiezingslijst van de liberale partij evenwel zonder succes.","Zijn echte platbrusselse taal en uitspraak heeft hij nooit prijsgegeven.","Hij was een geliefd man bij de bevolking geworden maar ook in de fabriek zelf.","Zijn tweede stamcafé was mijn oudershuis Mil van de Chik; hier bespraken zij de duivensjapperij.","Louis stierf te vroeg in 1935 amper 51 jaar.","Anderzijds zijn papa François en broer Jean nooit echt Assenaar geworden; zij bleven hun ontspanning en kennissen te Brussel behouden.","DE SPRIET In het jaar 1921 kwam Leonard De Smedt (algemeen gekend als DE SPRIET) in de fabriek in dienst als loopjongen (commissionair).","Hij was toevallig in het Walenland geboren te Fayt-lez-Seneffe.","Zijn vader werkte daar toen als houilleputter.","Hij was pas 14 jaar geworden.","Hij is 44 jaren in dienst gebleven tot het einde van de fabriek zelf in 1965.","Van zijn beginjaren af heeft hij zich kunnen verheugen in de gunsten van de grote baas.","Hij werd stilaan een belangrijk element voor het bedrijf: het wekelijks betaalgeld van de post afhalen, meehelpen bij de verpakking in het groot haarmagazijn, werd camionvoerder van de afgewerkte haarproducten naar de verschillende havens, loste de aangekomen wagons vellen in het station te Asse.","Hij kreeg werkvolk mee naar zijn believen, werkvolk dat hij ook op kosten van de fabriek mocht trakteren met een verdiende pint in de nabijgelegen herberg "In de wachtzaal".","Als een uilenspiegel met grap en lach vervulde hij zijn taak.","Het bedrijf draaide immers op volle toeren en de baas sloot gimlachend de ogen wanneer de Spriet in de loop van de voor- en namiddag 'n goeie geuze kwam drinken bij Mil van de Chik.","De Spriet deed toch ook delicate boodschapjes voor de baas.","Met hem kon de strenge baas het zelfs brengen tot een onderonsje.","Buiten de fabrieksuren gedroeg hij zich als een aangename zonneklopper.","In zijn vele stamherbergen was hij de geliefde klant en hield het gezelschap wonderbaar samen.","Zo heeft hij het tientallen jaren uitgehouden de aangename volkse nar van Asse te bijven.","Hij trouwde als genieter en late jonggezel met Marieken De Coster uit Walfergem, met wie hij als baas en bazin de herberg van Mil van de Chik overnam.","Hij stierf in 1969, amper 62 jaar oud.","In 1923 werd de eerste vrouw van Asse voor het bureelwerk aangenomen Eugénie Coppens (Genieken van Fideles).","Zij deed er administratief werk en ook de telefoondienst.","Het eerste tweetalig element op het bureel.","Op 2 november 1926 kwam ikzelf (17 jaar) in 't vellekenskot terecht als magazijnier: de haarsoorten in de grote rekken plaatsen, de verzendingsbulletins opmaken en in nood helpen houten kisten maken om afgewerkt haar in te verpakken.","Dit soort werk deed ik tot juli 1937.","Dan ging de Franstalige interne boekhouder monsieur M.","Houard weg.","Na wikken en wegen en proeven maken, kon en mocht ik die betrekking innemen.","Ik zou dit werk blijven doen tot einde 1955.","Toen nam ik ontslag.","In 1928 moest de Franstalige dactylo wegens ziekte haar werk opgeven.","Er kwam dus onmiddellijk een plaats vrij.","Germaine De Nijs, 18 jaar en dochter van (Chalen van Niskes) kwam zich melden.","Zij had wegens de dood van haar vader haar laatste jaar voor boekhoudkunde moeten opgeven, na zeer voortreffelijke studies.","Een korte proef volstond om aangenomen te worden.","Zij heeft steeds de briefwisseling voorbeeldig gediend in de talen die haar werden opgelegd.","Zij is gebleven tot het einde van de "couperie d'Asse" in 1965.","In 1934 stierf madame Rosa De Koninck echtgenote van Lucien Caytan.","Er was plots een verslagenheid over de fabriek gekomen.","Twee jaar later in 1936 hertrouwde de grote baas als toen 50-jarige met de mooie 25-jarige Katharina Vernieuwe uit Brussel, Zou dit feit de sterke persoonlijkheid van Caytan aantasten? De meerderheid van het personeel dacht van wel.","Begin 1928 verliet meestergast Jean Colin het vellekensfabriek en stichtte op eigen initiatief een haarsnijderij daar waar hij woonde in de Nerviërsstraat.","In zijn tuin liet hij een groot magazijn opbouwen.","Hij zou 60 vrouwen aanwerven.","In de fabriek werd hij vervangen door Pierre Colin, oudste zoon van Louis.","Pierre zou weinig later de fabrieksleiding overnemen na de dood van papa François.","Dit is ongeveer de geschiedenis van de leiding van 't vellekenskot of de meer theoretische zijde.","DE PRAKTIJK Vóór 1918 heette de Couperie d'Assche de meer directe naam couperie de poils.","Wat was nu in feite een haarsnijderij? Een bedrijf waar hazen- en konijnenvellen machinaal werden onthaard.","Dat haar werd onder verschillende kwaliteitsnamen naar de hoedenfabrieken verzonden daar waar men de mooie vilthoeden fabriceerde.","De fabriek had een bebouwde oppervlakte van ongeveer een hectare.","Ze was verdeeld in de machinekamer, het grote vellenmagazijn, de kaardersafdeling, de snijderij, de vliezenmakerij, de plaats van de trekmachientjes, die van de zuivermachientjes, de strijkerij, de blazerij, het kleine en het grote haarmagazijn (de kelder genaamd) daar waar de goede kwaliteiten mooi verpakt in bruine zakken in grote rekken gestockeerd werden.","Die pakken bevatten een net gewicht van 5 Engelse ponden of 2 kg.","270.","Dagelijks begon het werk te 7 uur.","Om 7u.45 werd een kwartier voor etenstijd verleend.","Dan van 8 tot 12 uur.","Opnieuw van 13 uur tot 18u.l5 en vanaf 19u30 tot 7 uur.","Het startsein werd gegeven door de machinist Jef de stoker door middel van een zware stoomfluit, die hoorbaar was tot de aangrenzende dorpen.","De boeren op het veld alom hadden geen uurwerk nodig.","De vellen werden aangekocht volgens de bestaande haarbestellingen.","Konijnenvelen waren verdeeld in twee soorten: wilde en kot- of huiskonijnenvellen.","Wilde konijnen noemde men garennen (naar het Franse woord garenne).","De Engelse wildekonijnenvellen noemde men 'wilds'.","De vellen kwamen binnen in balen van ca.","100 kg.","Die balen werden door de Colins gesorteerd in kwaliteiten voor de Engelse vellen als volgt: bestwilds, halfwilds, suckers I en suckers II.","De inlandse vellen noemde men 'paykes' (pays) en werden gesorteerd als: garennes recettes (goei), demies (halve), quarts (kwartjes) en ook rebuts.","De Engelse wilds gaven het hoogste rendement.","Uit alle Europese landen kwamen de vellen aan, ook uit Australië.","Vellen van huiskonijnen noemden 'clapiers'.","De hazenvellen en inzonderheid de Duitse waren de grootste en de beste voor het rendement.","De eerste vellenbewerkers waren de kaarders (koorders).","Zij sneden de vellen open, verwijderden oren en poten en begonnen te kaarden (een kaarde is een ijzeren kam om het haar te ontwarden).","De vuilste vellen moesten door de kaarders gewassen worden.","Zij werkten per stuk, dat is per bundel van 100 vellen.","Dat soort werk was uitsluitend stofferige mannenarbeid.","Ze waren steeds met minstens 75.","De genaamde TUTTEN (Frans Perrault) heeft hier gedurende 50 jaar als meestergast gefungeerd.","De poten en oren gingen naar meststoffenfabrieken.","Aan bestwilds en goei hazenvellen verdienden de haarders het meest.","Maar hazenvellen kregen alleen zij met dienstjaren.","Suckers en rebuts waren de minste: te klein en te vuil.","Dan volgden de overhalers met de hand.","Ook mannen.","Zij moesten de besmeurde vellen ontsmetten of ontvetten.","Ze bedienden zich van een brede metalen scherpe schijf op een houten blok vastgehecht.","Dan kwamen de vrouwen aan de beurt aan de zuivermachientjes om de vellen te ontdoen van het overtollig windhaar.","Het windhaar was bestemd voor windharen matrassen.","Hierop volgden de trekmachientjes (vrouwen) om de vellenhuid gelijker te trekken.","De strijkers werden hierachter tewerkgesteld om de haarkant van de vellen verder te ontsmetten.","Op een gladde arduinen blok borstelden zij het haargedeelte met een vloeiend mengsel van kwikzilver en sterkwater (salpeterzuur).","De lucht in dat lokaal prikkelde de adem.","Algemeen werd aangenomen dat de strijkers ongezond werk deden.","Daarom werden ze best betaald.","Er werd wit of geel gestreken naargelang de vraag van de klant.","De gestreken vellen werden daarna op stalen pieken gestoken en in de verwarmde oven gebracht om te drogen.","De gedroogde vellen gingen naar de grote zwiermolen om te ontstoffen.","Van de zwiermolen eerst nog naar de koordtafel (kaardtafel) waar meest de pas aangenomen meisjes met fijnere stalen borstels de vellen glad en zacht maakten.","In de snijderij nam Swait Colin (echtgenoot van Maria van Wiske Pijck) de leiding na de dood van papa Colin.","Juul van Stoempes (De Clercq) was meestergast voor het onderhoud der snijmachines.","En Marie van Lèèren (De Deken) was de verantwoordelijke voor het werk der vrouwen in en rond de snijderij.","De snijmachienes bediend door vrouwen waren aanzien als een der belangrijkste werken in de fabriek.","Met snelle draaimessen werkte deze machine.","Tussen twee cylinders kwamen de vellen erin en het volledig afgesneden vel kwam er onderaan uit en kwam netjes terecht op een zinken plaat van ca.","40 cm.","vierkant.","De bloeter of huid viel in lange fijne reepjes onder in een bak.","Die huidreepjes noemde men vermicelle, werd in balen verpakt en verkocht aan lijmfabrieken.","Met een tiental opgestapelde zinken platen voorzien van het afgesneden haar droegen de snij essen hun waar naar de vliezenmakerij.","De vliezenmakessen waren in hun lokaal in twee rijen van 12 vrouwen opgesteld.","Zij moesten vliezen maken (toisons).","Een vlies is een opgerold mollig pakje haar.","Deze werksters bedienden zich van hoge houten bakken.","Daarin werd een waterdichte zak ingestopt voorzien binnenin van fijn zijdepapier.","In die zak werden de vliezen verpakt tot een gewicht van 2 kg.","270 (5 engelse ponden).","Bijna elke arbeidster kreeg haar eigen haarkwaliteit te verwerken.","Zij stapelden hun gevulde pakken op, waarop daarna achteraan en in verkorting de kwaliteitsnaam werd aangebracht door de meestergast.","In de late namiddag werden die pakken per 4 stuks naar het grote haarmagazijn gebracht.","Daar werden de eigengemaakte houten kisten gevuld met juist 44 pakken t.t.z.","99 kg.","880 net gewicht.","De duurste kwaliteit was hazenhaar, de tweede garennenhaar (wilde konijnen) en de laatste kwaliteit clapiers (huiskonijnen).","Hier volgen de benamingen volgens kwaliteit en prijs.","De benamingen waren overal universeel erkend.","Hazenhaar s.","= secret (gestrijk) Arête pur dos noir couronne s.","pale of s.","jaune Arête pur dos noir Arête pur dos Arête IHX Moyenne arête Petite arête De hazenvellen gaven een gemiddeld rendement van ca.","4 kg.","500 p/100.","Garennenhaar Garenne N.P.U.","center backs S.","pale Garenne BCBKS extra Garenne BCBKS Garenne BCB Garenne CB Garenne C In de drie laatste kwaliteiten werd vulsel bijgewerkt (stukken-haar, koppenhaar, enz.).","De garennen gaven een gemiddeld rendement van 1 kg.","650.","Clapiers (huiskonijnen) Clapier blanc (witte) S.","pale Clapier nankin (rosse) Clapier noir (zwarte) Clapier eendre (grijze) Clapier bariolé (bonte) De clapiers gaven een rendement van 5 kg.","p/100.","Geblazen haar De mindere kwaliteiten werden los dooreen in de blaasmachine verwerkt, en in grote groene zakken van 2 kg.","500 verpakt.","De gewone kwaliteiten werden voor de hoedenfabrieken in het binnenland bestemd: Van Cauwelaert en Moulart te Brussel en Valensy in het Walengebied.","De beste soorten gingen naar het buitenland: Frankrijk, Engeland, Duitsland, Japan, Oostenrijk maar vooral Italië naar het wereldbefaamde hoedenfabriek Borsalino te Alessandria.","De Spriet vervoerde steeds de haarvrachten naar het station of de havens van Antwerpen en Gent.","Na de oorlog 40-44 verminderde het dragen van de mooie vilthoed.","In de haarsnijderijen werd dat angstwekkend aangevoeld.","Aan de ingang van het bureel werd een grote metalen plakkaat aangebracht met de aanmanende vijf geboden in drie talen: Frans, Engels en Duits.","De vertaling ervan luidt: DE MAN DIE UITGAAT ZONDER HOED IS: Onbehoorlijk Omdat hij niet volledig gekleed is.","Onlogisch Omdat hij dan eveneens zou moeten uitgaan zonder kol, kousen en handschoenen.","Wanordelijk Omdat men vermoedt dat hij zijn hoed verloren heeft.","Onvoorzichtig Omdat hij zich blootstelt aan verhouding.","Onbeleefd Omdat hij niet kan groeten.","WIE WERKTE IN DE FABRIEK Men kan bijna een precieze grondlijn trekken te Asse vanwaar de werkers vandaan kwamen.","Men zou kunnen een brede streep trekken van Terlinden naar Koudertaveerne over de Schipper (Koensborre) en de Karenberg (G.","Kurthstraat) naar Asse-Ter Heide tot begin Hekelgem langs de zuiderkant van de Gentsesteenweg.","Inmiddels moet gemeld dat Pierre Decoux en Bèr van de Krummen van Soe Keu (Albert Carmeliet) ook menige jaren op het bureel hebben gewerkt.","Het werkvolk werd vellenkrabbers genoemd, vrouwen zowel als mannen.","Ze waren gekend door hun toenamen.","Hier volgen de meestgekende vrouwennamen: Marie van Leren, Tine van Vester, Net van Venger, de maskes van 'n Olekop, van den Bester, van de Kleermaker, van Kamilleke Slim, van Titter, van Dikke Net, van Siênse, van Gestoofd, Beloo en Julieken van de Wedde, die van Door van Kras, van Mijtes, maskes van de Zunne, drie van Nollen, drie van 'n Ezel, twee van Brures, van de Blaan, van de Bille, van Trog, Mieke van Linne, de maskes van Kwieters, van 't Sollebos, van 't Stoelbiezerken, Mina van Daleken, Tomat van de Smallen, die van de Slinken, van Max, van de Schiëven, van de Meter, Roze en Wis van Delle, die van Kalut, enz.","De mannennamen: de Spriet, Bèr van Roze, Noten, Kuël, Tutten, Fee en Jef Kalut, Pet van Leontine, Bèr van Do, Sus van Linne, Sasa, Janneken van Vrientes, Vrijdag, die van Stoempes, Piê de Slijper, Troil, Sjieken, Jef de Stoker, Jef van Nulles, Jef van Tjaap, Titter, Fred van Beloo, de Robben, Cardus, Pol van Nakken, de Laks en nog veel anderen.","Bij overlast wanneer de kaarders het opgelegde werk niet konden bijhouden werd beroep gedaan op huiswerkers: de bijzonderste ervan waren Titcher uit Krokegem en Laurent Deck uit Brussel (een vroegere werkgenoot van papa Colin).","Zij brachten hun werk naar de fabriek afgewerkt tot de afdeling strijkerij.","Zij riepen de hulp in van vrouwen uit de buurt.","De zaterdag was "jour de paye".","De dag van de pree.","Tot vóór wereldoorlog 1940-44 werd uitbetaald in los geld.","Na de oorlog kreeg ieder zijn bruine omslag.","Precies om 12 uur daalde bediende Pierre Decoux de bureeltrap af met de volle lade enveloppes, met daarin hun pree en fiche, waarop het totaal en de afhouding voor bijdragen vermeld waren.","Alles verliep met naamafroeping en ook het nummer.","Die paye duurde meer dan een half uur, zodat iedereen nu afgezonderd uit de fabriek kwam; de vrouwen werden eerst bediend.","De mannen-stukwerkers kwamen heel traag de oprit uit.","In groepjes van twee of drie, precies alsof ze met mekaar wilden afspreken, slenterden ze zeer langzaam vooruit naar buiten, scheurden de kop van de omslag eraf en wierpen hun fiche in zeer kleine stippeltjes als sneeuwklokjes zo ver mogelijk weg.","Het grootste gedeelte van de inhoud ging naar de bazas, dat was voor moeder en kinderen.","Het overige meermaals goed nageteld, ging zo heimelijk mogelijk naar de broekzak.","Dat was dan het eigen schokgeld genoeg voor 't verteer van de ganse volgende week.","En daar kraaide geen haan over, zelfs de eigen vrouw niet.","Schokken was toch een niet-toegelaten gewoonte, maar een stilzwijgend gebruik volop in de mode.","In 1939 heeft de machinist Jozef Schepers (Jef de Stoker) zelfmoord gepleegd door zich een kogel in het hoofd te jagen.","Hij deed dat in de paardenstal van de villa ROSA met de revolver van de baas.","De oorzaak zou geweest zijn dat de stoommachine ging vervangen worden en alles geëlektrificeerd, wat ook kort na zijn dood gebeurde.","In 1947 werd groot feest gevierd in 't Groot Hotel te Asse.","De zaal was gans bezet door de vellenkrabbers met ook bureel en leiding.","Lucien Caytan met het leidend personeel hadden op het toneel plaatsgenomen.","Er werd gegeten en gedronken en zij die 25 jaar en meer dienst hadden werden door de baas gedecoreerd.","Pierre Colin bleef als meester van de fabriek tot 1955.","Ook zijn broer Swait Colin.","Er werd hun geen langlopend contract meer verleend en zij gaven beiden ontslag.","Dit betekende voor de familie Colin het einde na een halve eeuw technische leiding.","In 1952 had de zoon William Caytan (toen 36 jaar) aan zijn vader Lucien gevraagd om te onderhandelen over de overname van de fabriek.","William wou alleen leider worden.","Lucien (66 jaar) weigerde.","Ontgoocheld vertrok William naar Ierland en begon daar een haarsnijderij met als meestergast Jean Colin, de derde zoon van de overleden Louis.","Hij zou het ginder tot 65 werklieden brengen onder zijn leiding.","Doch wegens de slechter wordende economische toestand aldaar zag hij zich verplicht na drie jaren stop te zetten en terug naar Asse te komen.","Einde 1955 besliste Lucien Caytan zich terug te trekken na 50 jaren intense activiteit in 't vellekenskot, ten voordele van William.","De bestellingen namen af.","Het personeel was sterk verminderd en steeds verder afbrokkelend werd verder gesukkeld met enkele arbeiders nog.","Een bediende, mevrouw Germaine De Nijs bleef tot het einde.","Tien jaren had William Caytan het moeizaam volgehouden tot 1965.","Lucien Caytan begon nu zijn eigendommen te verkopen.","In 1955 het jaar van zijn aftreden werd de grote "VILLA ROSA" verkocht samen met de naastgelegen prachtige villa RAYWI (eens eigendom van William).","Deze had eerder een villa laten bouwen op de Morette.","In 1956 werd het mooi renteniershuis verkocht (waarin de Waalse boekhouder Henri van Uymeersch had verbleven).","Ook het burgershuis aan de oprit werd verkocht en aangekocht door de Spriet samen met zijn vrouw Marieken De Coster.","De naakte fabriek alleen bleef nog eigendom van William Caytan, die ze in de loop der jaren verhuurde aan verschillende handelszaken tot wanneer de gemeente Asse ze aankocht in 1985 voor de Assese technische diensten.","Na 1965 is William Caytan enkele tijd vertegenwoordiger geweest voor de firma Jacobs, een haarsnijderij in Lokeren.","In het jaar 1964 werden de twee grote villa's van het domein Caytan afgebroken en het mooie park werd verkaveld in 26 bouwterreinen.","Bijna alle bouwgronden kregen een verschillende eigenaar, die er een nu kleinere villa optrokken.","Er werd een laan doorgetrokken die nu Beukenlaan heet.","De grote meneer Lucien Caytan is in 1961 in Knokke aan zee overleden.","Hij was 75 jaar oud.","Wellicht eenzaam, teleurgesteld en misschien verbitterd.","Hij ligt begraven op het kerkhof te Asse in de grafkelder bij zijn eerste vrouw Rosa De Koninck.","Hier op de Kalkoven is geen spoor van de familie overgebleven.","De naam Caytan behoort alhier stilaan tot het verleden.","Hoe heeft het ooit gekund dat deze bloeiende fabriek, die internationaal een zeer gunstige faam had verworven, langzaam is gaan wegkwijnen.","Lucien Caytan die niet moest verzwijgen noch loochenen dat hij een grote figuur is geweest naar dewelke de Assese bevolking opkeek, die een bewonderenswaardig gezag in zich had kunnen dragen.","De culturele en politieke bezigheden heeft hij aan anderen gelaten.","Buiten zijn tennisveld op de Kalkoven, waarvoor hij zijn vrienden - meestal uit het Brusselse - uitnodigde, vonden wij bij hem geen ontspanningen waarvan de mens van Asse kon getuige zijn.","Telkens om de twee jaar kwam een nieuwe luxueuse - liefst een Amerikaanse auto - de "villa Rosa" bijsieren.","De baas stuurde nooit zelf de wagen.","Gans zijn industriële carrière liet hij zich bedienen door een hoffelijke "chauffeur de maïtre".","De nieuwe wagen werd eerst vrij lang ingereden (ca.","1.000 km) met in de achterruit een breed plaatje "en rodage".","Zijn eerste chauffeur de maïtre was Frans van Karlokes (Frans Meert) uit Asse.","Hij was aangeworven in 1920 tegelijk met de voltooiing van de "villa Rosa".","Frans was een kleine waardige autogeleider en bekwame mechanieker, steeds getooid met de klassieke vest met koperen knopen en zwarte kepie.","Toen William Caytan 18 werd in 1934 mocht hij leren autorijden aan de zijde van Frans Meert.","Bij een zwaar ongeluk tijdens deze leertijd verloor Frans van Karlokes het leven en William werd gewond.","Dit feit is in Asse druk bepraat geworden.","(zie aparte bijdrage hieronder) Onmiddellijk kwam een andere chauffeur in dienst namelijk Edouard Van Dingenen, die zou aanblijven tot einde 1948.","Dan moest hij gaan stempelen.","Op 62-jarige leeftijd stuurde Lucien Caytan zelf zijn wagen.","Meerdere factoren hebben geleid tot de ondergang van 't vellekeskot: het tweede huwelijk met de 25 jaar jongere vrouw terwijl de eigen kinderen William (20) en Francois (18) nog in de studiejaren waren, de adoptie van twee kinderen, de aantasting van de autoriteit, de vermindering van het dragen van vilten hoeden, de algemene achteruitgang der haarsnijderijen.","Al de kleine en middelgrote bedrijven die groeiden en bloeiden gedurende de eerste helft van deze eeuw hebben in onze gemeente opgehouden te bestaan.","Ca.","600 mensen hadden hier plaatselijk werkgelegenheid.","Een zware economische achteruitgang voor ons dorp, inzonderheid met de teleurgang van het eens alomgekende vellekenskot, en zijn speciale vellekrabbers die werkdag en ook zondag een prikkelende geur afgaven van prikkelende naphtaline, het bewaringspoeder voor de vellen en meteen voor hun klederdracht.","Onlangs had ik nog een informerend gesprek met William Caytan en vroeg hem over zijn ongenoegen tegenover zijn vader.","Hij kon alleen antwoorden met een zin in het Frans: ,,Malgré tout j'ai adoré mon père''.","Dan weende hij.","Karel de Bauw t"," ASCANIA-SPECIAL-CAYTAN ","http://www.ascania.be/asca-special-caytan.html","67,9","24 dec 2005");
Page[8]=new Array("De weg oem van Kruisborre door Jan Vanderslagmolen (uit Ascania-tijdschrift 1971-4) Tussen de twee wereldoorlogen in, bestond er nog een grote devotie voor de kapel van Kruisborre.","Vooral in de meimaand werd Kruisborre druk bezocht.","Bij valavond waren het vooral de jonge mensen die de "weg oem" deden.","Al zingend en biddend trokken zij van het ene kapelletje naar het andere.","Bij het krieken van de dag zag men vooral boeren en oudere mensen die de kapelletjes bezochten.","Die "weg oem" doen bestond hierin: eerst werd in de kapel van Kruisborre zelf drie weesgegroeten en drie vaderonzen gebeden.","Dan ging men drie keer rond de kapel, zoals men ook bij de andere kapelletjes deed, terwijl men de paternoster bad.","Gedurende deze "weg oem", die een half uur duurde, bad men drie paternosters.","Op de Kruisborreweg stonden vier kapelletjes.","Op de plaats waar het eerste mirakel van het H.","Kruis plaats vond bouwde men in 1622 een kapel.","Deze kapel kreeg de naam Kruisborre (Kruisborn) naar de bron die aan de kapel ontsprong.","Later heeft men een put gebouwd om het bronwater in op te vangen en werd het water gewijd.","Met dit wijwater maakten de mensen zich een kruisteken vóór zij aan de "weg oem" begonnen.","Ook namen zij dikwijls water mee naar huis om stallen en schuur mee te besprenkelen wanneer een onweer losbrak.","In 1724 werd de kapel verwoest door een onweder en werd weer heropgebouwd.","In 1797 werd de kapel gered van de Franse overheersing door een boer die de kapel kocht, ze gebruikte om zijn hoepstaken in te steken, en zo voorkwam dat ze afgebroken werd.","De kapel waarin de Lieve Vrouw der Zeven Weeën staat, is de kapel van Suske Mol (Familie De Mol).","In de tweede kapel staat Sint Jozef.","Deze kapel was eigendom van Nele van Trienes (familie Van Nieuwenhuyzen).","In de derde kapel, van Baas (familie Baussens), staat Onze Lieve Vrouw van Lourdes.","De laatste kapel stond waar nu notaris De Smet woont.","Dit was de kapel van Onze Lieve Vrouw van Neerwaver.","Deze kapel is dan afgebroken en heropgebouwd aan de grote baan tussen het IJsebroekbos en het Maanschijnbos.","Deze kapel was eigendom van de kerkfabriek van Asse, maar was gebouwd op jaarschaal, dit wil zeggen dat de kapel toebehoorde aan de kerkfabriek en dat de grond eigendom bleef van de familie Van Hoorde.","Onze Lieve Vrouw van Neerwaver werd vooral aanroepen door de jonge meisjes om aan een goed lief te geraken en door de zwangere vrouwen voor een goede verlossing.","Ook over de kapel van Neerwaver ging een legende rond.","De naam "O.","Vrouw van Neerwaver" zou op de volgende manier ontstaan zijn: honderden jaren geleden leefde er op een pachthof een oude herder.","Deze trok dagelijks met zijn kudde schapen langs het bos op de Keierberg.","Langs die weg hing er een Lieve Vrouw beeldje aan een boom.","De herder was zo gehecht aan het beeldje dat, wanneer hij zijn dienst opgaf en naar Neerwaver ging wonen, hij het beeldje meenam.","'s Anderendaags echter was het beeldje weg.","Toen die herder nu eens weer naar Asse kwam, ging hij weer voorbij dat bos en zag daar het beeldje hangen.","Weer nam de herder het beeldje mee naar Neerwaver Weer gebeurde echter hetzelfde.","Het beeldje verdween en hing weer aan de boom te Asse.","De herder vertelde dan wat hem was overkomen.","Van heinde en verre kwamen de mensen toen toegestroomd om te bidden aan het beeld.","De herder zelf kwam weer te Asse wonen daar hij niet gescheiden van het beeldje kon leven.","Waarschijnlijk heeft men dan een kapel gebouwd en het beeldje erin geplaatst.","Ook de andere kapelletjes werden meestal gebouwd om een belofte te vervullen.","Zo zijn de twee kapelletjes gebouwd omdat de beide families gespaard bleven van de cholera die rond 1860 woedde.","Naar mijn grootvader zegde, zou het kapelletje van Baas, dat er nu nog staat, reeds het tweede zijn dat op die plaats gebouwd werd.","De uitleg hiervoor is de volgende: Een vroegere Baussens (misschien wel 17de, 18de eeuw) werkte als steenpoeler in de "Jodenput".","Op een dag scheen het dat zijn vrouw boven aan de put hem riep om haar te komen helpen bij een of ander werk.","Hij dacht echter dat hij verkeerd gehoord had en werkte maar verder.","Toen hoorde hij haar een tweede keer roepen en een derde keer.","Uiteindelijk ging hij toch maar kijken maar zag helemaal zijn vrouw niet.","Nauwelijks was hij echter boven, of de "Jodenput" stortte in.","Uit dankbaarheid omdat hij nog leefde liet hij toen een kapelletje bouwen.","Zeer waarschijnlijk is dit het allereerste kapelletje geweest.","Op een stormdag viel een enorme beuk dwars over het kapelletje dat aldus helemaal vernield werd.","Een afstammeling van deze Baussens heeft dan op diezelfde plaats een nieuw kapelletje gezet, dat er nu nog altijd staat.","Ieder jaar werd op dinsdag na Pasen, tweede kermisdag van Kaudertaverent, een mis opgedragen.","Met Sint Pieter (29 juli) werd er eveneens een mis opgedragen.","Tussen de twee wereldoorlogen was het de gewoonte om 's zondags vóór septemberkermis in processie naar de Kruisborre kapel te gaan met het muziek voorop.","Hieraan namen dan zoveel mensen deel, dat als de eersten al in de kapel stonden, de laatsten nog op Koudertaverent waren.","In de dertiger jaren was pastoor De Swerte in Asse onderpastoor.","Hij heeft veel gedaan om de verering van de H.","Kruisen weer te doen heropleven.","Zo kwamen regelmatig bekende predikanten naar de kapel van Neerwaver om er te prediken, onder andere monseigneur Cruisbergs en Dom Albertus van Affligem.","Vroeger was er ook nog de schone gewoonte dat, wanneer er iemand van de omgeving stierf, de klok van Kruisborrekapel geluid werd.","Elke dag, tot met de begrafenis, werd de klok geluid en kwamen de mensen bijeen aan de kapel om er te bidden.","De jongste kinderen van de scholen van Asse en omgeving gingen ook elk jaar op schoolreis naar de kapel van Kruisborre.","Minstens één keer per week kwamen ook de jongens van Walfergem met de paters naar de Kruisborre kapel.","Ze zongen dan van O.L.V.","van Vlaanderen of baden de litanie van het H.","Hart, zodat het over heel Terlinden te horen was.","De schoolmeester van Ternat, die een liberaal was, kwam ook met zijn schoolkinderen naar het Kruisborreken, maar die zongen van: ,,En een dikke pens en een stuk van 't verken daar kan nen boer gemakkelijk mee werken Boereleven en dat is plezant Boereleven en dat is plezant.","Zo was er in die tijd altijd leven en begankenis in en rond het Kruisborreken en het schoonste van al waren die jonge mensen die uit volle borst zongen dat het ronkte en galmde in heel de omgeving.","Jan Vanderslagmolen"," De weg oem van Kruisborre ","http://www.ascania.be/asca-special-kapelletjes01.html","16,8","26 nov 2006");
Page[9]=new Array("Pastoors te Kobbegem (1) door Joris Spanhove (uit Ascania-tijdschrift 1986-2) De geschiedenis van een parochie wordt sterk bepaald door de opeenvolgende pastoors.","Ze zijn de hoofdacteurs van het parochiale leven en drukken 20 hun stempel op hun ambtstermijn.","Hun leven en werk vormt de ruggengraat van de parochiale geschiedenis.","Ze dopen het kind, ze zetten met het vormsel de jonge mens op weg naar de volwassenheid.","Ze leggen de handen van man en vrouw in elkaar voor een verbond voor het leven.","Ze staan de mens bij in zijn tocht naar de eeuwigheid.","Zo laten we hier een reeks namen defileren, die in Gods kerk geroepen werden om naar het voorbeeld van Christus pastoor of goede herder te zijn, die de namen van hun mensen kennen, er zich voor inzetten, hun leven ten dienste stellen.","Ze aanvaardden hierbij zichzelf de warmte van een eigen gezin te ontzeggen, zodat ze als pastoor van niemand zijn en voor allen kunnen zijn.","Zulke opdracht en opgave vormt een hele levensgeschiedenis, omdat toch elke priester als mens ook moet zeggen met Paulus : "Heer, ik zie wel het goede maar zo vaak doe ik het verkeerde".","Voor dit brok geschiedenis steunen we op het handschrift van de priesterconferenties, die in 1622 door de pastoor van Asse, tevens landdeken van Aalst, Hendrik Calenus, in het leven werden geroepen.","De pastoors van Kobbegem waren lid van die conferenties.","De secretaris schreef bij de dood van een confrater een korte levensschets in dit handboek.","We konden deze gegevens vergelijken met het boek van P.J.","Goetschakkx over de pastoors van het bisdom Mechelen en met het werk van J.","De Brouwer over de kerkelijke geschiedenis van het land van Aalst.","De jaarlijkse dekanale verslagen over de parochies, de aantekeningen van een Kobbegems notitieboek, de parochiale registers en de grafstenen in de kerk van Kobbegem lieten ons toe deze gegevens aan te vullen.","Uit het leven van deze pastoors blijkt, dat Kobbegem en Bollebeek minstens drie eeuwen dezelfde herder hadden.","In Kobbegem droeg hij gewoonlijk de naam van pastoor, in Bollebeek deze van deservitor of bedienaar.","DE OUDSTE NAMEN De geschiedenis van de parochie Kobbegem begint in de 9de eeuw.","Dan werd nabij de versterkte torenhoeve een villakerkje gebouwd, gewijd aan St.-Gorik.","Deze bisschop van Kamerijk-Atrecht missioneerde rond 600 onze streken.","Hij werd de apostel van Brabant.","Op een eilandje van de Zenne liet hij een eerste bedehuis bouwen, hieruit groeide de nu verdwenen hofkerk en daarrond ontwikkelde zich de stad Brussel.","Waarschijnlijk heeft Sint Gorik dan ook Asse bezocht, dat met zijn Romeins verleden voor Brussel de hoofdstad was van de gouw Brabant.","Zeker is echter, dat nabij de burcht van de Torenhoeve in de 9de eeuw een villakerkje werd gebouwd.","Dit bedehuis had het in de loop van de tijden zwaar te verduren.","Gelegen nabij een tot vesting uitgebouwd domein, deelde het ook in het wel en wee van die burcht en werd het herhaaldelijk belegerd, bestormd en verwoest.","Hieruit ontstond de nood aan een veiliger plaats voor een vicus- of dorpskerk.","Men vond die op een hoger gelegen plaats, een kleine kilometer van de Torenhoeve, Rond 1325 bouwde men daar een kapel ter ere van Maria Magdalena.","Hieruit groeide de huidige parochiekerk.","De Sint-Gorikskerk en de Magdalenakapel bleven meer dan 250 jaar naast elkaar bestaan.","De Sint-Gorikskerk werd naar het einde van de 16de eeuw, gelijk een dekanaal verslag van 1608 vertelt, totaal vernield en uitgebrand.","We kunnen uit enkele documenten een paar namen van pastoors uit deze vroege periode.","De voornaamste bron is een dekanaal verslag van 1525, waarin nog volop sprake is van een Sint-Gorikskerk en Magdalenakapel.","JOANNES VAN KOBBEGEM Hij wordt vermeld als pastoor in 1273, wanneer Margareta, vrouw van Cosuinus De Boe, een deel van haar goederen aan de kerk schonk.","THOMAS VAN BRUYSSEGHEM Hij wordt vermeld in 1474 als pastoor, wanneer hij als getuige optreed in een akkoord tussen de Magdalenakerk en de Sint-Gorikskerk.","BALDUINUS VAN DRIEGHEM Hij wordt vermeld in een verslag aan het bisdom als degene, die de titel droeg van pastoor van de Magdalenakerk.","Hij oefende echter de dienst niet uit en verbleef niet in Kobbegem.","Dit verslag dateert van 1525.","EGIED DE WINTERE Hij wordt in het verslag van 1525 de werkelijke bedienaar van Kobbegem genoemd, die in de plaats van Balduinus Drieghem de parochie bediende en daarvoor door Drieghem werd vergoed.","We weten, dat hij de bekende kist of koffer op de zolder van de kerk van Kobbegem liet herstellen.","Deze kist dateert uit de jaren 1400.","Het is te hopen dat deze kist nu opnieuw hersteld zou worden en een ereplaats zou krijgen nabij de doopvont.","ADRIANUS VAN BARLANT Deze priester was verplicht iedere week 4 missen op te dragen in de St.-Gorikskerk.","Hij was de kapelaan van deze stichting van missen, die tot op de huidige dag nog jaarlijks tot een aantal missen verplicht.","Misschien noemt men dit nu de "Stichting Van Der Noot", Deze priester bezat een woning in Kobbegem.","Hij verbleef er echter niet en liet de missen opdragen door een plaatsvervanger.","KAREL DE COTEREAU Hij wordt vermeld als kapelaan van St.-Gorikskerk in 1487.","Hij was een familielid van de bekende stam de Cotereau, heren van Asse en Kobbegem.","In zijn verslag van 1608 stipt landdeken Jan Bernaerts tevens pastoor van Hekelgem aan, dat de stenen van de oude vernielde Sint-Gorikskerk met toestemming van het bisdom voor 40 gulden werden verkocht.","In 1617 vermeldt landdeken Hendrik Calenus, tevens pastoor van Asse, dat op de plaats van de oude kerk op last van het bisdom een ijzeren kruis werd opgericht.","Nu nog bij graafwerken stoot men op dit terrein op beenderen van het vroegere kerkhof.","Een verwaarloosd Sint-Gorikskapelletje zonder beeld op de rand van dit kerkhof herinnert nog aan dit verleden.","Er bestaan plannen om deze relikwie van het oude Kobbegem weer in ete te herstellen.","Ondertussen vond St.-Gorik als tweede patroon onderdak in de Magdalenakerk.","DE PASTOORS VAN DE 17de EEUW De 16de eeuw was een beroerde tijd: de opkomst van het protestantisme, de strijd tegen Spanje maakten van deze eeuw een tijdperk van blijvende strijd en oorlog.","Het concilie van Trente trachtte hierbij orde te scheppen in de kerk maar het duurde tot het einde van deze eeuw vooraleer de kerk haar ontreddering te boven kwam.","Vele parochies waren zonder priester.","Zo kreeg Kobbegem rond 1590 als bedienaar de pastoor van Mollem.","ADRIAAN DE NAYERE Hij was pastoor van Mollem maar hij moest tegelijkertijd zorgen voor de bediening van Bollebeek en Kobbegem.","We vinden hem zo reeds in 1590 vermeld.","Hij zal die dienst waarnemen tot 1604.","Waar hij hulp kon vinden bij die zware opdracht, werd wel eens op een of andere beschikbare priester beroep gedaan, ïn de dekanale verslagen verschijnt pastoor de Nayere als een hoogstaand priester.","Over zijn leven, gedragingen, omgang hoort de deken bij de parochianen geen enkele klacht.","Hij bezoekt de mensen regelmatig.","Hij is vooral in de weer voor de zieken en bezorgt hen op tijd de H.","Sacramenten.","Kobbegem wordt beschreven als een voorbeeldige parochie.","Allen hielden hun Pasen, op zon- en feestdagen bleef niemand uit de kerk.","Men vond er geen echtbrekers, ontuchtigaards, openbare zondaars.","Ketters of schismatieken waren er niet bekend.","Opmerkelijk de vermelding in een verslag van 1600, dat vele mensen door de duivel bezeten heil en genezing zochten in Kobbegem bij de H.","Maria Magdalena.","Pastoor de Nayere vond in Kobbegem een door oorlogsgeweld toegetakelde kerk.","De dekanale verslagen van 1599 spreken van materiaal dat voor herstel werd aangebracht.","In 1601 wordt de kerk beschreven als hersteld.","Lovend schrijft de deken, dat de H.","Eucharistie, de H.","Oliën, het doopwater weerom deftig worden bewaard.","Men beschikte nog over geen doopvont.","Het doopwater werd in een nette gedekte schaal bewaard.","De kerk beschikte over geen relikwieën meer.","De heiligenbeelden waren deftig.","In 1598 beschikte men over geen schooltje.","Kinderen die wilden onderwezen worden, gingen naar een school te Asse, opgericht door pastoor Van Berck.","In 1601 echter probeerde de koster wat kinderen rond zich te verzamelen om hen onderricht te geven.","Het moet een uitzonderlijke koster geweest zijn, want de deken beschrijft hem als een beste wijze man, voorbeeldig, bezorgd voor de kerk en altijd op post.","Ook de kerkmeesters waren brave katholieke lui, maar, zegt de deken, slordig bij het innen van de kerkgelden en in het jaarlijks voorleggen van hun gebrekkige rekeningen.","FILIP VAN ROUBERGHE Adriaan De Nayere bediende Kobbegem van 1590 tot 1604.","Waarschijnlijk was de taak Mollem, Bollebeek, Kobbegem samen te bedienen in bepaalde jaren te zwaar.","Zo vinden we in 1592-93 Filip Van Rouberghe, pastoor van Wemmei, als bedienaar van Kobbegem geciteerd.","PETRUS BUGGENHOUT In 1594 sprong een oudere priester, Petrus Buggenhout, in voor pastoor De Nayere.","Dit is een wonder figuur in de pastoorslijst.","Hij stamde uit Asse.","Hij had een woonst in de Weversstraat, waarvoor hij jaarlijks aan het gasthuis een cijns diende te betalen.","Zo vinden we zijn naam vaak geciteerd in de oude gasthuisrekeningen.","Hij was een verre neef van de toenmalige pastoor van Asse, Egied Buggenhout.","Hij oefende in Asse als priester bijfuncties uit.","Hij droeg de titel niet van onderpastoor maar hij kreeg de verantwoordelijkheid om gestichte missen in het gasthuis van Asse te celebreren.","Ook in de kapel van Asse ter Heide bestond dan een kapelanij of stichting van missen ter ere van Onze Lieve Vrouw.","Ook daar las hij wekelijks een paar missen.","Hij was een mislezer en "stoplap" in geval van nood.","Die man kaderde niet gans in de klerikale staat.","Hij voelde zich onwennig in toog.","Hij was liever een gewone mens, die in broek en kiel met het volk in de herberg kon zitten en een beker bier drinken.","Herbergpraat is gewoonlijk geen praat met schietgebeden.","Een vette lach en een schuine mop, een gewaagde zinspeling naar waardin en dienstmeid zijn er niet zeldzaam.","Zo verloor Petrus zijn goede naam bij deftige burgers.","De kerkmeesters namen hun pen en schreven naar het bisdom een brief met beschuldigingen tegen deze mislezer.","Hij werd dan ook ernstig vermaand.","De diepere grond van zijn priesterschap kwam echter naar boven bij nood van mensen en van parochies.","Rond de jaren 1850 werden onze streken aanhoudend geteisterd door oorlogsgeweld.","Pastoor Egied Buggenhout sloeg dan met een derde van de Assenaren op de vlucht en stierf in 1582 in de vreemde.","Asse bleef dan bijna zonder priester.","Nu ontpopte Petrus zich tot een barmhartige Samaritaan.","Documenten uit het gasthuis vertellen, hoe hij een zwangere vrouw opraapte, met zijn kruiwagen naar zijn huis in de Weversstraat bracht en haar daar een veertiental dagen kost en inwoon verschafte.","Ze bracht bij hem haar kind ter wereld.","Ook geen gewone gebeurtenis in een priesterwoonst.","Hij riep er Geertrui Van Der Slaghmolen bij, een vrouvrouw gelijk men vroeger een vroedvrouw noemde en betaalde haar 16 stuivers, hij bestelde bij Jan Van Den Wijngaert, winkelier op de plaats van de huidige dekenij, boter, suiker en brood voor 16 stuivers en herbergier Herman Christiaens mocht 11 potten bier leveren voor 13 stuivers.","Ook de parochie Asse zonder pastoor sprong hij ter hulp.","Met verwondering en bewondering zagen de schepenen, hoe hij zieken bezocht, zorgde voor mis en sakramenteel leven terwijl de deken noteerde, dat Petrus Buggenhout in Asse voor pastoor speelde, omdat men er geen betere vond.","In die jaren was Petrus werkelijk een goede herder en let op, zonder er profijt uit te trekken.","Hij was zo arm als Job en kende werkelijk armoede.","De schepenen en de meier van Asse namen hun pen en schreven over Petrus een lovende brief naar het bisdom en maakten de financiële nood van deze priester bekend...","In Asse werd dan een hoogstaande priester Van Berck benoemd.","Hij stichtte in Asse een school waar ook kinderen uit Kobbegem klas volgden.","Het bisdom ontfermde zich dan over Petrus en in 1594 werd hij vermeld als bedienaar van Kobbegem, die de last van pastoor De Nayere en Filip Van Rouberghe verlichtte.","In die dagen werd er alleen op zondag maar één mis gelezen in Kobbegem en Bollebeek, Elke zondag op een van die parochies.","Hoelang hij deze bediening waarnam, weten we niet.","In het verslag van de deken in 1597 zien we pastoor de Nayere weerom optreden in Kobbegem.","Petrus keerde waarschijnlijk naar Asse terug.","In 1604 melden de gasthuisrekeningen, dat zijn erfgenamen de cijns op zijn woonst in de Weversstraat betaalden.","De deken en kerkmeesters kloegen over die man.","De schepenen loofden die man.","We laten het oordeel over aan de Barmhartige God.","JAN MARISSENS In 1605 vertelt de deken in zijn verslag, dat hij bij zijn bezoek aan Kobbegem Jan Marissens vond, niet als bedienaar maar als echte pastoor van Kobbegem.","Hij schudt zijn kop over die priester.","Hij begrijpt niet, waarom hij in Kobbegem niet wil blijven.","Hij heeft nog zelden een hoogstaander priester ontmoet, schrijft hij lovend.","Hij is slechts enige maanden in Kobbegem gebleven en werd in 1606 opgevolgd door Arnold Van Der Goes.","ARNOLD VAN DER GOES Wanneer de deken in 1606 Kobbegem bezoekt, ontmoet hij er pastoor Arnold Van Der Goes.","Hij is pater Norbertijn, waarschijnlijk een Nederlander want hij trad binnen in de abdij van Middelburg, verhuisde later naar de abdij van Sint-Michiels in Antwerpen.","Ook de abdij van Grimbergen komt bij deze priester ter sprake.","Rond deze priester ontstonden in Kobbegem spanningen.","Daarover horen we weinig de eerste twee jaren.","In 1608 breken ze volop uit.","Hij beschikte in Kobbegem over een woonst, waarschijnlijk een huis, dat voortkwam uit de goederen van de oude St.-Gorikskapelanij.","Ook onder hem is er sprake van bedevaarten naar Maria Magdalena door geestesgestoorden en bezetenen.","Tot troost en onthaal voor die mensen opende de pastoor een huis.","Onder hem werden in 1608 de oude stenen van de verwoeste Sint-Gorikskerk voor 40 gulden verkocht.","Het bisdom twijfelt of dit wel gebeurde met toestemming.","Met dit geld werd de Magdalenakerk verder hersteld.","Op 6 mei 1608 kwam deken J.","Bernaerts, tevens pastoor van Hekelgem, over Bollebeek naar Kobbegem op bezoek.","Arnold Van Der Goes had hem daar reeds onthaald met de koster.","Over het Ganzenbos werden ze met klokgelui in Kobbegem ontvangen.","Kerkmeesters, armmeesters en meier (burgemeester) waren op hun post.","De koster van Bollebeek, ook koster in Kobbegem, was ook van de partij.","Meier ent koster klopten de deken op de schouder en vroegen een afzonderlijk gesprek.","Dit gebeurde in stilte, ongezien.","Ze bespraken dan met de deken de gedragingen van hun pastoor.","Het moet ernstig geweest zijn.","Om geen achterdocht te verwekken bleef de deken enkele dagen in Kobbegem.","Zo zou de pastoor geen argwaan kunnen koesteren tegen bepaalde personen.","De deken vertelde nu aan de pastoor, wat hij toevallig gehoord had.","De pastoor keek verbaasd op en hij wees de voornaamste beschuldigingen als laster af en schreef ze toe aan de nijdigheid van bepaalde parochianen.","De deken stelde daarom een verder onderzoek in, ook in Bollebeek.","Overal hoorde hij hetzelfde maar, voegt hij er aan toe: "Alles lijkt uit dezelfde bron voort te komen: die van koster en meier".","De deken had dan een ernstig gesprek met de pastoor.","Hij raadde de pastoor aan voorzichtiger te zijn in die aangelegenheden.","Zo de beschuldiging vals was, moest hij alles maar geduldig en offervaardig dragen en vooral er voor zorgen hierin niet te reageren.","Uit het verslag van de deken kennen we de aard van de beschuldigingen niet.","Het bisdom schrijft echter voor de deken in de rand van het verslag, dat de pastoor de omgang met die vrouw moet vermijden...","Wij kunnen niet uitmaken of de aanklacht van koster en meier gerechtvaardigd was of als de pastoor slachtoffer werd van lasterpraatjes.","Geraakte hij verbitterd, zette hij het zijn aanklagers betaald, luisterde hij niet naar de raad van de deken.","We weten het niet.","In alle geval werd hij in 1610 teruggeroepen naar zijn St.-Michielsabdij in Antwerpen.","MATHIAS BRANTS In 1610 verschijnt in Kobbegem als pastoor Heer en meester Mathias Brants.","Hij stamde uit het Nederlandse Sommeren, Hij droeg een theologische titel.","Dat blijkt uit het woord meester of magister.","In hem heeft Kobbegem een van zijn meest hoogstaande priesters gekend.","Zijn grafsteen berust nog in het koor van de kerk.","Het is een van de mooiste zerken van de 16 stenen, die in de kerk liggen.","Bovenaan in een medaillon zijn 5 schilden uitgebeiteld in arduin.","Wie deze wapens zou kunnen ontleden, zou heel wat te weten komen over de afstamming van deze priester.","De tekst van de grafsteen luidt: 'Hier leydt begraven H.","ende M.","Mathias Brants Van Sommeren 28 jaer pastoor van Cobbegem ende van Bollenbeke houdt 61 jaer die dit leven ende last tsamen verliet den 21 Aug.","1638.","Bidt God voor de siel'.","Mathias Brants beschikte over geen eigen pastorij.","Hij ging samen wonen bij de pastoor van Asse, Hendrik Calenus.","Deze pastoor had in zijn huis op de Oude Markt van Asse een vijftal priesters rond zich verzameld.","Zijn zuster zorgde voor het huishouden.","Pastoor Brants betaalde daar kost en inwoon.","In het notitieboek van pastoor Calenus staan meerdere leningen, die hij deed aan pastoor Brants, die dus welstellend leek.","In 1622 stichtte pastoor Calenus, dan ook landdeken van het district Aalst, waartoe Asse en Kobbegem behoorden, de eerste priesterconferentie van het land.","Maandelijks kwamen deze priesters samen.","Ze kregen een geestelijke onderrichting, bespraken hun pastoraal werk en vonden bij elkaar bemoediging en raad.","Pastoor Brants werd dadelijk lid van deze conferenties.","De priester is door zijn roeping een eenzaam mens.","Hij moet zorgen voor elk maar niemand zorgt voor hem.","Hij beschikt niet over de warmte van een eigen thuis.","Pastoor Calenus voelde dit aan.","Daarom omringde hij zich van priesters in eigen huis, richtte hij, eens deken geworden van Aalst, de priesterconferenties in.","Zo vormde hij priesterteams, die bij elkaar steun en hulp vonden.","Deze priesterconferenties bestaan tot nu toe.","Een bewijs van de grote bekwaamheid van pastoor Calenus is wel, dat hij na deken geworden te zijn van Brussel, benoemd werd tot bisschop van Roermond.","In Asse was pastoor Brants ene van de intiemste medewerkers van Calenus.","De secretaris van de priesterconferenties schreef bij zijn dood een korte levensschets over die man, die op 21 augustus 1638 stierf van de koorts.","Hij was dan 61 jaar oud.","De secretaris getuigt van hem : ".Hij was een minzaam en menslievend man, gezagvol en geëerd.","Hij leefde voorbeeldig en vroom tussen zijn kudde".","Een speciale zin in die levensschets trekt sterk de aandacht : "hij was een vermaard duivelbezweerder".","Vroeger ontvingen de priesters een kleine wijding van duivelbezweerder.","Praktisch oefenden ze nooit die functie uit.","In vroegere tijden, bij gebrek aan medische kennis, schreef men vele geestesstoornissen toe aan de werking van de duivel en sprak men van duivelse bezetenheid.","De patrones van Kobbegem is de H.","Maria Magdalena.","Het evangelie van Sint Lucas, 8ste hoofdstuk zegt, dat uit haar 7 duivels werden uitgedreven.","Later stond die heilige onder het kruis van de stervende Jezus en was ze de eerste, aan wie Christus verscheen en voor wie ze op de knieën viel en hem noemde "Rabboni - Goede Meester", Het is te begrijpen dat geestesgestoorden, die hun ziekte aan de duivel toeschreven, genezing zochten in Kobbegem bij St.-Magdalena.","Verschillende keren in de dekanale verslagen is er sprake van zulke bedevaarten.","Pastoor Van Der Goes beschikte zelfs over een huis om ze op te vangen.","In de 28 jaar van zijn pastoorschap heeft pastoor Brants honderden van die mensen onthaald, getroost, bemoedigd en gezegend.","Velen verlieten Kobbegem verlost en bevrijd door de barmhartige pastoor, die zich over hen ontfermde.","Zo vertelt Jan Bernaerts, pastoor van Hekelgem en deken van Aalst, dat hij bij zijn bezoek in 1608 twee vrouwen van zijn parochie, Hekelgem, door de duivel bezeten in Kobbegem aantrof.","Een van haar vond hij in de kerk.","Een tweede kwam juist aan, toen hij wilde vertrekken.","Deze gekwelde mensen bleven gemakkelijk negen dagen in Kobbegem.","Dit stelde heel wat problemen van kost en inwoon.","De koster beweerde, dat men daarvoor vroeger 10 gulden vroeg.","De pastoor vond dit te veel en vooral achtte hij het onbillijk, dat de koster hiervan 5 gulden opstreek.","Vermelden we nog, dat deken Calenus in Kobbegem in die jaren 80 personen vond, die hun paasplicht moesten vervullen.","In die jaren ging men eerst na de 14 jaar te communie.","Dit maakt het mogelijk het aantal inwoners van Kobbegem te schatten.","EGIDIUS VAN SCHOONENBERGHE Op 3 september 1638 werd Egidius Van Schoonenberghe benoemd in opvolging van Mathias Brants.","Hij werd aangesteld op 1 oktober 1638, Deze pastoor lijkt vooral de zin van de schrift te hebben gekend: we hebben op aarde geen blijvende woonplaats.","In 1622 was hij pastoor van Mollem geworden.","Hij stamde uit Dendermonde, deed degelijke studies en bekwam de titel van baccalaureus in de godgeleerdheid.","Hij vertrok uit Mollem in een soort nederigheid om onderpastoor te worden in de O.L.Vrouwparochie van Laken.","Toen Kobbegem in 1638 vrij kwam stelde hij zijn kandidatuur voor dit pastoorschap.","Hij schoot geen wortel in Kobbegem.","In 1641 verliet hij Kobbegem om plaats te nemen in de rij van de kanunniken van de kerk van Sint-Martinus van Aalst.","Hij werd er hoofd van het kapittel.","Het zuivere pastorale werk op een parochie lijkt hem niet te hebben gelegen.","WILLEM DE PAEPE Deze pastoor was een Assenaar.","Hij werd op 29 mei 1638 tot priester gewijd.","Een drietal jaren oefende hij priesterwerk uit in Asse.","Hij was er bedienaar van de kapelanij van St.-Katarina of van de zielen, die verplichtte tot enkele missen per week.","Hij was ook verantwoordelijk voor de diensten in de kapel van Asse ter Heide.","Hij was dus een soort onderpastoor in zijn geboortedorp.","Op 17 juni 1641 werd hij benoemd tot pastoor van Kobbegem.","Het was een bekwame priester en droeg de titel van baccalaureus in de godgeleerdheid.","Hij bleef 26 jaar pastoor van Kobbegem en stierf op 29 september 1667 in de ouderdom van 57 jaar.","Het boek van de priesterconferenties getuigt van hem, dat hij een zeer gezellig man was, voorbeeldig in zijn omgang en vooral zeer ijverig in het onderrichten van de jeugd.","Zijn mooie grafsteen, waarop het schild van de stam De Paepe, berust in het koor van de kerk met volgende inschriften: 'Hier leyt begraven den Eerwerdighen Heer ende Meester Guilielmus De Paepe priester ende pastor van Cobbeghem ende Bollebeck geweest den tyt van 26 jaeren oudt sijnde 57 jaeren ende is overleden den 29 September anno 1667 Biet voor de siel'.","Deze pastoor behoorde tot een vooraanstaande Brabantse familie, die in de 14de en 15de eeuw een voorname rol speelde in het politieke leven van Brussel.","Zijn schild op de grafsteen spreekt daarover.","GASPAR FASSEEL Bij het zoeken naar gegevens over deze priester kan men een glimlach niet onderdrukken.","Men vindt zijn naam gespeld: Fasteel, Facseel, Flacseel, Tasseels.","We nemen de spelling van de grafsteen, Fasseel.","Deze priester, zwak van gezondheid, werd op 20 maart 1666 gewijd.","Hij kreeg een lichtere parochie te bedienen te Kobbegem in 1668, Na een voorafgaand examen had deze baccalaureus in de godgeleerdheid deze parochie verkregen.","Hij toonde zich in woord en voorbeeld een ware herder.","Hij stierf reeds op 27 augustus 1676, In die 8 jaar van zijn herdersambt had hij zich bij zijn parochianen beminnelijk gemaakt.","Bij zijn dood was hij amper 39 jaar oud.","Hij was een zeer vroom, onderlegd en ijverig priester.","Hij sukkelde echter zeer met een zwakke gezondheid.","Hij zag hierin echter een vaderlijke schikking van Gods Voorzienigheid.","Met groot geduld en christelijke overgave droeg hij ziekte en last.","Zijn grafsteen bovenaan getekend met een kelk en onderaan met en doodshoofd berust in het koor van de kerk: "Hier leyt begraven den Eerweerdigen Heer ende Meester Jaspar Fasseel in sijn leven pastor van Cobbeghem ende Bollenbeke oudt 39 jaren die stert den 27 Augustus anno 1676 Bidt voer de Ziele".","FREDERIK MERCIER Deze priester is een "tussenloper".","Hij werd op 31 augustus 1676 benoemd, niet als pastoor maar als desservitor of bedienaar van Kobbegem, Hij was ook pastoor van Zellik.","Hij werkte slechts enkele maanden in Kobbegem.","NIKLAAS DESMAREZ Op 4 april verliet Fr.","Mercier, pastoor van Zellik en tegelijk bedienaar van Kobbegem, de parochie.","Ondertussen was Niklaas Desmares op 20 maart 1677 tot pastoor benoemd.","Hij was een Mechelaar.","Op 20 september 1664 was hij tot priester gewijd.","Hij werd eerst benoemd tot onderpastoor te Merchtem.","Begin april 1677 kwam hij naar Kobbegem, Hij legde zijn ambt neer op 31 maart 1694 en keerde terug naar zijn vaderstad, waar hij nog kanunnik werd van de Onze Lieve Vrouwkerk.","Hij stierf aldaar op 16 maart 1706.","Van pastoor Desmares is vooral bekend, dat hij de eerste pastorij van Kobbegem bouwde op de plaats van de nu vervallen pastorij.","Van pastoor Fasseel weten we, dat hij niet beschikte over "huysinghe of wonste".","Hij verkreeg van het bisdom een donderdag mis in te leggen.","Men las vroeger niet dagelijks de mis in Kobbegem.","Deze mis zou 27 gulden per Jaar opbrengen en kon gebruikt worden tot het bouwen van een pastorij.","De ziekelijke pastoor Fasseel kon dit plan niet uitwerken.","Pastoor Niklaas Desmares bouwde dit "curehuys" op kerkgrond in het begin van zijn pastoorsambt.","Hij moest daartoe naast zijn eigen middelen nog 400 gulden lenen aan de kerkkas van Kobbegem en 200 aan de kas van Bollebeek.","Zij die het eigendomsrecht van de huidige pastorij van Kobbegem willen bestuderen zullen van dit gegeven moeten vertrekken.","Zo begrijpen we, dat pastoor Desmares en zijn opvolgers jaarlijks 28 gulden interest aan Kobbegem en 8 gulden aan Bollebeek moesten betalen.","Van het huishouden van de meeste pastoors weten we weinig.","Pastoor Desmares echter noteert in het Kobbegems notitieboek: "Op 8 februari 1692 stierf mijn trouwe huishoudster, Agnes Bruyninckx.","Ze was omtrent 57 jaar oud.","Eerst had ze twintig jaar gediend bij mijn ouders in Mechelen, daarna 14 jaar bij mij in Kobbegem, Het was een vrome vrouw, doordrongen van geloof.","Vol overgave legde ze stervend haar leven in Gods hand.","Ik liet haar begraven voor het altaar van Onze-Lieve-Vrouw".","NIKLAAS NIJS Een kort pastoorschap.","Hij werd tot priester gewijd in maart 1692.","Hij werd tot pastoor benoemd van Kobbegem op 7 mei 1694.","Op een zekere manier verwisselde hij met pastoor Niklaas Desmares.","Niklaas Nijs bezat een beneficie, dat jaarlijks 100 gulden opbracht en pastoor Desmares stond zijn pastorij af mits jaarlijkse betaling van 100 gulden gedurende gans zijn leven.","Zo betaalden ze elkaar met gesloten beurs.","Hij werd door zijn confraters van de dekenij op 5 juli 1694 opgenomen in de priesterconferenties.","Na 3 maanden pastoorschap stierf hij op 12 augustus.","Deze priester zegende geen enkel huwelijk in, deed geen enkele begrafenis en doopte slechts een kind in mei 1694 namelijk de kleine Martina van Baesrode.","lees het vervolg op Pastoors te Kobbegem (2)"," Pastoors te Kobbegem (1) ","http://www.ascania.be/asca-special-kobbegem-03.html","48,4","26 mei 2007");
Page[10]=new Array("Pastoors te Kobbegem (2) door Joris Spanhove (uit Ascania-tijdschrift 1986-2) lees het eerste deel op 'Pastoors te Kobbegem (1)' PASTOORS VAN DE 18de EEUW JAN VAN GOIRLE Deze pastoor schrijft in het Kobbegems notitieboek, welk hij aanlegde, dat hij na de dood van pastoor Nijs van af 25 september 1694 de parochie van Kobbegem begon te bedienen.","Eerst op 30 mei werd hij na een examen tot pastoor benoemd om in december aangesteld te worden.","In 1695 werd hij toegelaten tot de priesterconferenties.","Hij bleef 29 jaar pastoor van Kobbegem en stierf na een kortstondige ziekte van een drietal dagen op 17 juli 1724.","Hij was dan 55 jaar oud.","Hij stond bekend als een hartelijk man en ijverige priester.","Hij hield van de luister van Gods huis waarvoor hij kostbare ornamenten aanschafte.","Wie de geschiedenis van schilderijen en houtwerk in de kerk van Kobbegem wil nagaan, zal met dit gegeven rekening moeten houden.","Zijn huishouden werd verzorgd door zijn zuster Catharina Van Goirle.","In het dodenboek van Kobbegem schrijft hij zelf hierover: "Op 9 augustus 1723 stierf mijn goede zuster Catharina om 6 uur in de namiddag: een biddend mens.","Ik liet ze begraven voor het altaar van St.-Gorik".","Pastoor Van Goirle deed veel voor de versiering van de kerk.","Ook de pastorij knapte hij op.","Hij noteert, dat huis en hof dan 40 roeden 60 ellen oppervlakte bedroeg.","Hij vond de pastorij sterk vervallen, ook door oorlogsgeweld.","Honderden gulden besteedde hij aan de reparatie van het huis, de schuur, de stallen.","Hij vergrootte de hof in de lengte, hij liet varkenskoten bouwen.","Uit zijn relaas blijkt ook, dat er een wal in de hof van de pastorij lag, die hij heeft laten opvullen.","Deze pastorij van Kobbegem, die rond 1792 door pastoor de Graux werd afgebroken om op dezelfde plaats de huidige pastorij te bouwen, vraagt en afzonderlijke studie.","De naam van pastoor Van Goirle klinkt Nederlands.","Wanneer we echter zijn uitgebreid relaas over de reparaties van zijn pastorij lezen staan we verwonderd over de tientallen Brabantse dialect woorden, waarmee hij zijn verhaal doorspekt.","Ook de grafsteen van deze pastoor ligt in het koor van de kerk en is versierd met priesterkelk en doodskop in wit marmer.","De tekst luidt : 'D.O.M.","Memorie van den Eerweerdighen Heer ende Meester Joannes Van Goirle 29 jaeren pastoor van Cobbeghem ende Bollenbeke audt sijnde 55 jaeren sterft den 17 Juli 1724 Bidt voor de Siele'.","FRANS VAN DER ELST Deze priester is weerom een "tussenloper".","Hij was priester gewijd in december 1722.","Hij droeg in Kobbegem niet de titel van pastoor maar alleen deze van voorlopige bedienaar.","Onder die titel werd hij benoemd op 19 juli 1724.","In 1725 was hij reeds vervangen door pastoor Van Der Beken.","Later vinden we hem terug als pastoor van Gijzegem.","MARTINUS VAN DER BEKEN Deze priester stamde uit Dessel.","Zijn wijding dateert van 24 september 1707.","Hij was te voren pastoor geweest in Korbeek-Dijle.","Hij werd tot pastoor van Kobbegem benoemd op 22 mei 1725.","Hij zou het maar twee jaar blijven want hij stierf op 18 juli 1727.","Een kleine grafsteen van hem berust in het koor met het Latijnse opschrift: 'D.O.M.","Hic jacet R.D.","Martinas Van Der Beken pastor hujus parochiae.","Precare ut requiescat in pace'.","(Vertaling: hier ligt E.H.","Martinus Van Der Beken, pastoor van deze parochie.","Bidt opdat hij in vrede rust).","NIKLAAS VAN DEN EYNDE Weerom een voorlopig bedienaar.","Hij was in mei 1720 tot priester gewijd en op 19 juli 1727 werd hij aangeduid om Kobbegem voorlopig te bedienen.","Hij verbleef geen jaar in Kobbegem.","ANTOON JANSSENS Deze pastoor stamde uit Erpe en werd in september 1716 tot priester gewijd.","Op 19 mei 1728 werd hij benoemd tot pastoor van Kobbegem, Te voren oefende hij deze functie uit in Nederzwalm.","Hij overleed op 5 september 1746.","We weten over deze priester weinig.","Zijn registers berusten niet meer in Kobbegem maar zijn nog te vinden in het rijksarchief van Brussel, Volgens getuigenis van pastoor Wouters zou zijn grafsteen achter het koor liggen.","LAMBERT BERTRAND Deze priester werd tijdelijk niet pastoor maar bedienaar van Kobbegem.","Hij was priester gewijd in december 1743 en benoemd tot bedienaar van Kobbegem op 9 september 1746.","Hij verbleef slechts enkele maanden in de parochie.","JAN BAPTIST DE BAETSELIER Deze priester zou meer dan 40 jaar pastoor van Kobbegem blijven.","Hij werd rond 1707 in Meldert geboren, werd priester in augustus 1732, Hij was opeenvolgend 6 jaar coadjutor of onderpastoor in Asse, en 7 jaar pastoor van Nieuwerkerken bij Aalst.","Op 26 mei 1747 werd hij benoemd na examen tot pastoor van Kobbegem.","Op 26 augustus 1782 vierde hij in Kobbegem zijn gouden priesterjubileum.","Hij stierf op 22 maart 1789.","Hij was dan door ouderdom en een langdurige ziekte gans ondermijnd.","Het boek van de priesterconferenties beschrijft hem als een zeer onderlegd man.","Hij was baccalaureus in de godgeleerdheid.","Hij was een wijze raadsman, die zijn volk door woord en voorbeeld onderrichtte.","In het portaal van de kerk ligt een uitgesleten grafsteen.","Men kan nog de tekst "bidt voor de ziel" lezen.","Dit is de zerk van pastoor De Baetselier.","MARTINUS VAN RANSBEECK De ouderdom en ziekte van pastoor De Baetselier maakte dat het bisdom een coadjutor bij hem benoemde in zijn laatste levensjaren.","Deze man kon de twee parochies Bollebeek en Kobbegem alleen niet meer bedienen.","We kennen zo een drietal coadjutors.","Van Ransbeeck Martinus was een Assenaar in mei 1781 tot priester gewijd.","Hij werd op 18 maart 1784 tot coadjutor in Kobbegem benoemd, daarna werd hij onderpastoor van Mere.","PETRUS VAN HAECHT Deze priester stamde uit Grimbergen.","Hij was in mei 1781 gewijd.","Hij was reeds coadjutor geweest in Dikkelvenne, toen hij in 1785 als coadjutor pastoor De Baetselier moest komen helpen.","JAN BAPTIST HUYBRECHTS Deze priester uit Erps wordt in 1787 als coadjutor in Kobbegem vermeld.","Men vindt deze priester, gewijd in juni 1773, ook soms als onderpastoor vermeld.","PETRUS BENEDICTUS DE BAETSELIER Hij was een bloedverwant van pastoor Jan Baptist de Baetselier.","Hij ook stamde uit Meldert.","Hij was tot priester gewijd op 14 december 1749.","Tussen 1759-63 vindt men hem als onderpastoor bij zijn oom pastoor in Kobbegem.","Hij kende Kobbegem.","In 1763 was hij pastoor benoemd te Bekkerzeel.","Twee dagen na de dood van zijn oom werd hij ook nog bedienaar van Kobbegem.","Die functie oefende hij echter maar een paar maanden uit want op 23 mei 1789 werd Gilbert De Graux tot pastoor benoemd en kon hij terug alleen voor zijn parochie Bekkerzeel zorgen.","DE PASTOORS VAN DE 19de EEUW GILBERT DE GRAUX Deze pastoor stamde uit Kontich, soms vindt men ook Duffel als zijn geboortedorp aangeduid.","Vader was Niklaas Jozef Emmanuel De Graux, moeder Dymphna Ambrosia Lenaerts.","Hij werd priester gewijd te Mechelen op 25 mei 1771.","Na zijn priesterwijding werd hij een zestal jaren onderpastoor te Aarschot en ten dien tijde daar ook 3 jaar kanunnik en vervolgens 12 jaar deken van het kapittel van Aarschot.","Op 23 mei 1789 werd hij tot pastoor van Kobbegem-Bollebeek benoemd.","Op 2 september werd hij door zijn confraters te Asse vergaderd, in de priesterconferentie opgenomen.","Deze pastoor maakte de misschien moeilijkste periode die Kobbegem kende mee.","Onder de Franse Overheersing werd de kerk gesloten, het kruis van de toren gesmeten, de klokken weggehaald, de registers van de parochie aangeslagen door Jan Baptist van Hoorenbeeck, zodat we nu in Kobbegem nog de oudste registers van 1596 missen.","De Graux zelf moest zich verbergen om niet aangehouden te worden als priester die de eed van trouw aan de republiek weigerde af te leggen.","Verkleed doolde hij door zijn twee parochies.","Hij las mis en bedeelde de sacramenten in het geheim op verschillende hofsteden van Kobbegem en Bollebeek.","Vooral op het hof de Koeweide, nu pachthof De Rijck, vond hij onderdak.","Over die troebele tijden bestaat een relaas, dat we publiceerden in Eigen Schoon-De Brabander 1964, blz, 433-437.","Ook in het parochieblad van Kobbegem 1986 lieten we dit relaas in stukjes publiceren.","De tijd van Napoleon bracht wat verademing voor deze priester.","Wegens onenigheid in de parochie over de toelage aan de pastoor toe te bedelen, vertrok hij als pastoor in 1812 naar Hamme maar bleef de titel van pastoor van Kobbegem tot 1815 bewaren.","Hij bediende dan beide plaatsen.","In 1803 moest hij zich ook als pastoor tijdelijk over Relegem ontfermen.","Drie doopsels van kinderen uit Relegem staan zo in het doopboek van Kobbegem vermeld.","Niettegenstaande de spanning tussen hem en de parochie Kobbegem over de te ontvangen toelage, zorgde hij vóór zijn dood op 27 mei 1833 om een jaargetijde voor hem en zijn ouders op 27 mei op te dragen, te stichten.","Hij bezorgde aan Kobbegem en Bollebeek daartoe een hypotheek op het huis St.-Hubertus in Wachtebeke.","Van de jaarlijkse intrest dienden de missen te worden opgedragen.","Van pastoor De Graux is in Kobbegem het meest bekend dat hij de oude vervallen pastorij van pastoor Desmares liet afbreken en de huidige pastorij in 1791-1792 liet bouwen juist voor de Franse Overheersing.","De pastorij kostte de voor die tijd grote som van 6410 gulden.","Hij moest hierbij 5000 gulden lenen, die geleidelijk moesten afbetaald worden tot het jaar 1833.","Dit alles gebeurde met toestemming van het bisdom en de Oostenrijkse keizer Jozef.","In 1795 echter werd hier de Franse wet van kracht, dat alle kerkelijke goederen staatseigendom werden.","Pastoor De Graux had deze wet kunnen omzeilen door de eed van trouw aan de republiek af te leggen.","Hij wilde zich daartoe niet lenen.","Hij dook onder.","In 1802 - Napoleon was aan de macht gekomen -- werden die Franse wetten gemilderd.","De pastorijen die nog niet verkocht waren, werden terug ter beschikking van de pastoor gesteld.","Zo verwierf pastoor De Graux terug zijn pastoraal huis.","We vinden dan ook in de verdere geschiedenis van de pastorij haar altijd vermeld als kerkgoed.","De verzekering voor dit goed werd altijd door de kerk betaald, in de lijsten van de kerkgoederen staat pastorij en hof telkens als kerkgoed vermeld.","Ook het kadaster stelt de pastorij en haar hof op naam van de kerk.","Hierop zal men in Kobbegem moeten steunen om de pastorij definitief als kerkgoed te doen erkennen.","MATHIAS DE VLEM1NCK Opmerkelijk hoe weinig gegevens we vinden over de pastoors van de 19de en 20ste eeuw.","Hun geschiedenis moet praktisch nog geschreven worden.","Hij was geboortig van Heikruis (26 februari 1781) en werd 30 november 1815 pastoor van Kobbegem.","Op 3 november 1815 schrijft hij in het doopboek: "volgende doopsels werden door mij genoterd".","Het dodenboek vermeldt, dat hij op 3 juli 1824 stierf om 3 uur in de namiddag.","Hij was dan 44 jaar oud.","JAN BAPTIST WOUTERS Deze pastoor stamde uit Londerzeel waar hij werd geboren 19 juli 1795.","Hij volgde M.","De Vleminck op 9.11.1824 als pastoor in Kobbegem op.","Voordien was hij onderpastoor in Sterrebeek.","Hij was een accuraat boekhouder.","Hij noteert uit de burgerlijke registers enkele doopsels en huwelijken, die in de tussenruimte van de opvolging niet in de parochiale registers waren opgeschreven.","Hij snuffelde ook veel in het vroeger parochiaal archief en noteerde er allerlei gegevens uit in zijn notitieboek.","Het is door hem, dat we heel wat weten over het vroegere Kobbegem.","In 1S40 zorgde hij voor een nieuwe klok gegoten door James Bastien.","Op 22.3.1849 gaf hij ontslag en stierf te Lippelo op 11 februari 1855.","JACOBUS DE BOECK Deze pastoor die 22.3.1849 pastoor Wouters opvolgde, stamde uit Steenhuffel waar hij op 3 februari 1805 werd geboren.","Te voren was hij onderpastoor geweest in Hekelgem en daarna onderpastoor te Asse, waar hij verantwoordelijk was voor de kerk van Asse ter Heide.","Hij lijkt de eerste priester geweest te zijn die in Asse ter Heide zelf resideerde.","Op 27.12.1871 nam hij ontslag en verhuisde op 26 december naar Tienen.","EGIED EDWARD VERHAVERT Hij kwam uit Meise uit het gezin J.B.","Verhavert en Maria Stuckens.","Daar werd hij geboren op 27 maart 1836.","Zijn eerste post was Asse van 1861 tot 1872.","Hij stond daar bekend als een lieve man.","In Asse vonden we in het archief een grapje over die man.","Hij had als confrater onderpastoor Filip Lucas.","Deken Danis gaf katechismus en stelde de vraag: "Wie heeft het eerst een onwaardige communie gedaan?".","De ondervraagde iongen bleef het antwoord schuldig.","Een snuggere knaap fluisterde hem in het oor: "De verrader Judas".","De woorden waren niet helder overgekomen en het antwoord klonk: "Verhavert en Lucas".","Op 25 januari 1872 werd hij benoemd tot pastoor van Kobbegem.","Het notitieboek zegt van hem: "een doorbraaf en mild man".","Hij stierf plots op 27 februari 1899 om 9 u.","'s avonds.","De kerk van Kobbegem bewaart nog drie souvenirs van die priester.","Bij zijn zilveren pastoorsjubileum in 1897 schonk de parochiekerk hem de prachtige ceremonie stok, waarboven het zilveren beeld van Sint-Gorik prijkt.","Hij schonk uit dankbaarheid het glasraam van Sint-Barbara boven de doopvont in 1896, Op het kerkhof aan de kant van het St-Goriksaltaar staat nu nog zijn grafzerk.","DE PASTOORS VAN DE 20ste EEUW PETRUS DE NEEF Oudere Kobbegemnaren herinneren zich nog deze pastoor.","Hij werd op 26 november 1850 in Ternat geboren.","Na zijn priesterwijding werd hij op 10 mei 1878 onderpastoor te Orsmaal-Gussenhoven.","Op 27 april 1899 werd hij tot pastoor van Kobbegem benoemd.","Pastoor De Neef bleef 25 jaar pastoor tot 1924.","Hij maakte hier de miserie mee van de eerste wereldoorlog.","Vier Kobbegemnaren sneuvelden dan en 15 andere jonge mannen werden voor legerdienst opgeroepen.","Pastoor De Neef was op het einde van zijn leven ziekelijk en sukkelachtig.","Hij was afgeleefd.","Hij deed vaak beroep op de paters van Walfergem om hem te vervangen.","Daar vertellen de oudere paters, dat toen een vrouwtje van Kobbegem haar Paternoster nog bij hem wilde laten wijden en ze herhaaldelijk naar die Paternoster kwam vragen, de pastoor vergoelijkte: "ik ben met de wijding bezig".","Van 1920 tot 1923 zien we pater Hilaire Vermeiren, de latere missionaris en aartsbisschop van Mbandaka in Zaïre de doopsels toedienen en de huwelijken inzegenen.","Deze pater verwekte in Kobbegem roepingen.","Onder zijn leiding trad zuster Catherina De Bisschop als zuster Godelieve in het klooster der dochters van onze Lieve Vrouw van het H.","Hart en vond pater Jules De Knop de weg naar het missieseminarie van Walfergem.","Na pater Vermeiren kreeg de pastoor een vaste coadjutor in de persoon van J.B.","Ducoulombier.","Deze stond de pastoor bij van 1923 tot 1924.","Hij vertrok 30.9.1924 op rust naar Schepdaal samen met zijn nicht die in Kobbegem zorgde voor zijn huishouden.","VICTOR LEONARD JANSSENS Hij werd geboren te Heist op den Berg 13.1.1879 en priester gewijd 28.5.1904.","Hij werd 30.10.1924 tot pastoor van Kobbegem benoemd.","Te voren had hij flink werk geleverd als onderpastoor van St.-Remi in Brussel (1904-1924).","Zijn moeder en zuster deden zijn huishouden.","Hij was zenuwziek en leed vooral aan hoogte- en ruimtevrees.","Zo durfde hij bijna geen communie uitreiken.","Hij vond veel hulp bij de paters van Walfergem.","Na zeven jaar werd hij op 6.2.1931 door het bisdom op rust gesteld en vertrok naar Hallaar.","JAN FILIP EECKELAERS Hij werd geboren in Tisselt op 29.8.1872 en priester gewijd 24.9.1898.","Op 26.9.1898 werd hij onderpastoor in St.-Jan Brussel en pastoor te Kobbegem op 6.2.1931.","Opmerkelijk hoe weinig gegevens we vinden over onze laatste pastoors.","In deze tijd van drukwerken heeft men die zorg niet meer van vroeger om dokunienten bij te houden, die voor later geschiedenis vertellen.","Jan Eeckelaers diende op 16 februari 1931 zijn eerste doopsel toe in Kobbegem en zijn laatste staat genoteerd op l januari 1952.","Vele Kobbegemnaren zullen zich nog goed deze kleine, gestuikte pastoor herinneren.","Het was een hartelijke, sympathieke priester in de weer voor zijn parochie.","We zagen hem vroeger meermalen in de apostolische school van Asse.","Dan kwam hij wel eens tussen het jong volkje en leerde hen vermakelijke trucs en spelletjes.","Hij stierf in Tisselt op 9.2.1956.","PIETER JOZEF FRANS VAN HOOF Hij stamde uit Borgerhout, waar hij werd geboren op 5.9.1909.","Priester werd hij 15.6.1935, onderpastoor op 26.5,1937 en pastoor te Kobbegem 2.3.1952.","Uit de parochiale registers blijkt, dat hij zijn eerste doopsel toediende op 11 mei 1952 en zijn laatste op 24.","juni 1956.","Hij is dus slechts een viertal jaren pastoor van Kobbegem geweest.","Op 24,6.1956 werd hij pastoor te Ransbeek en is sinds 1976 aalmoezenier te Gutsenhoven.","Hij lijkt een ziekelijk man geweest te zijn.","VICTOR RENAAT VAN DEN HOOF Deze pastoor komt uit Sint-Kwintens-Lennik.","Hij werd er geboren op 16 september 1912.","Zijn priesterwijding dateert van 11 juni 1938.","Hij was eerst onderpastoor in St.-Genesius-Rode.","Die benoeming dateert van 24 oktober 193S.","Hij werd tot pastoor van Kobbegem benoemd op 5 augustus 1956.","Hij verliet Kobbegem op 20.1.1968 om op rust te gaan in Liedekerke.","ANDRE DE BRUYCKER Hij werd te Oostende geboren op 27 februari 1923, liep college (oude humaniora) in zijn vaderstad, kreeg het habijt van Benedictijn te Affligem als Dom Marcus op 5 september 1942.","Hij werd te Affligem door Mgr.","Cento, nuntius, op 29 augustus 1948 tot priester gewijd.","Het was een talentvolle jonge priester, die in de abdij de geschiedenis van de Filosofie doceerde en van 1950 af ook godsdienstleraar werd aan de technische school van Aalst.","In 1968 liet hij zich uit de abdij van Affligem exclaustreren en werd hij op 26 maart 1971 opgenomen tussen de priesters van het bisdom Mechelen.","Op 17 maart 1968 werd hij door de abt van Affligem geïnstalleerd als pastoor van Kobbegem.","Dit priesterwerk in Kobbegem waren voor hem overuren want hij bleef als voornaamste taak behouden het leraarschap in Aalst.","Hij was een joviaal man, bekend om zijn fijne zondagspreken.","Hij verliet Kobbegem als pastoor in 1985 om terug te keren naar zijn vaderstad Oostende, waar hij nog voor allerlei diensten op parochies inspringt.","Daar de oude pastorij zeer vervallen was, betrok hij een huurhuis in Kobbegem.","JORIS SPANHOVE Stamt uit Sleidinge 19.2.1913.","Hij trad binnen bij de missionarissen van het H.","Hart in 1931, werd te Leuven tot priester gewijd in 1938 en na verschillende functies in zijn congregatie te hebben uitgeoefend, kwam hij in 1985 op rust terug naar zijn eerste standplaats Asse.","Toen Kobbegern zonder priester bleef na het vertrek van pastoor De Bruycker, aanvaardde hij nog Kobbegem te bedienen en werd daartoe benoemd door het bisdom op 22 november 1985.","Onder hem werd in de schoot van de KVLV een Magdalenakoor gesticht, dat nu de zaterdagavondmis opluistert.","Daar de oude pastorij niet beschikbaar is, verricht hij zijn dienst van uit zijn klooster van Walfergem-Asse.","Dit artikel geeft een overzicht van de geschiedenis van de parochie Kobbegem en van het leven van zijn pastoors.","Het wekelijks parochieblad biedt gelegenheid om deze vaak onvolledige gegevens in kleine sprokkelingen aan te vullen.","Geschiedenis is nooit af.","Spanhove, m.s.c."," Pastoors te Kobbegem (2) ","http://www.ascania.be/asca-special-kobbegem-04.html","37,6","26 mei 2007");
Page[11]=new Array("Kobbegem Een historische schets door Jaak Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1986-3) De oudste vermelding van Cobbengem in archivalische bronnen dateert uit 1129 (1).","Toen werd het patronaat van de kerk aan de Gentse Sint-Baafsabdij opgedragen (2).","Het Kobbegems verleden klimt echter veel hoger op.","Naar Dr.","Jan Lindemans in zijn studie: De Frankische kolonisatie in Brabant (3) heeft aangetoond, behoort Kobbegem tot die reeks van dorpen waar omstreeks 358-388 een Frankisch gezin zijn "haim" vestigde.","Als we Paul Lindemans (4) en met hem de Gentse hoogleraar Adriaan Verhulst (5) mogen volgen, dan zou het Sint-Baafsdomein alhier, waarvan naast het Zellikse Bettegem ook de Kobbegemse Sint-Gorikwijk deel uitmaakt, aan het Gallo-Romeinse Setilliacum, d.i.","het latere Zellik, zijn opgevolgd.","Dr.","Jan Verbesselt (6) is hiermee in zover akkoord dat de Franken zich daar vestigden waar de autochtone bevolking reeds landerijen had ontgonnen.","Het gallo-romeinse Setilliacum situeert hij echter te Op-Zellik en niet te Bettegem.","Maurits Gysseling dateert de -gem nederzettingen wel wat later.","Hij is van oordeel dat deze toponiemen pas op het einde van de zesde en in de zevende en achtste eeuw zijn ontstaan (7).","Waar moet men de bakermat van het primitieve "Kubbingahaim" zoeken? De primitieve zetel van het dorp Kobbegem moet gezocht worden in de laagte nabij de Maalbeek en wel daar waar zich nu het Torenhof bevindt.","Volgens de Affligemse goederenlijst (8) komen te Kobbegem echter nog een aantal andere -ingaheem toponiemen voor, nl.: de Amelghemcouter, de Udelghemcouter, de Hemelghemcouter en de Redelghemcouter.","De eerste drie zijn blijkbaar verschillende grafieën voor eenzelfde toponiem dat zich, volgens het Affligems kaartboek dd.","1722 (9), op de grensscheiding Kobbegem-Zellik-Relegem situeert.","Aan Jan Lindemans is het opgevallen dat het hoofdbestanddeel Amel in deze hoek van Brabant herhaaldelijk voorkomt (10).","Alles draait er rond het hof te Hamme, geboorteplaats van Sinte-Goedele, wiens moeder Amel-berga en wiens broer de geloofsprediker Amel-Bert, bisschop van Kamerijk was.","Relegemkouter is moeilijker te situeren, al kan dit toponiem niet los gezien worden van het nabije Relegem.","Het Frankisch element is dus groot, het getuigt van een vroege en intense landbouwuitbating in deze hoek.","Rond het primitieve Cobbenghem groepeerden zich een aantal afhankelijken waarvoor de "heer" van het hof binnen zijn domein een zogeheten eigenkerk of borchtkerk oprichtte (11).","Verbesselt neemt aan dat deze hofkerk zeker dagtekent uit het einde van de 8ste of begin 9de eeuw, toen de meeste belangrijke hoeven zulk kerkje oprichten" (12).","Sint-Gorik, bisschop van Kamerijk (+ 594) en geloofsprediker in de streek, werd er de patroonheilige.","Later zien we dat de Kobbegemse Sint-Gorikwijk en het aangrenzende Bettegem bezit zijn van de Gentse Sint-Baafsabdij (13).","Van wie en wanneer deze abdij hier zo'n uitgestrekt latifundium wist te verwerven, blijft echter een open vraag.","De bindingen met het Sinte-Goedelekapittel te Brussel - het komt in 1170 nog tussen in een betwisting omtrent het obsonium door Zellik en Kobbegem te betalen aan de bisschop van Kamerijk -, de Sinte-Goedeleweg die deels over Kobbegem gaat (15) en het Amelgemveld - oorspronkelijk ook bezit van Sint-Baafs (16) maar later aan Affligem gekomen - verwijzen naar de "Amalhari", die in het nabije Hamme en te Amelgem verbleven (17).","Ook de Gentse Sint-Pietersabdij bezat in 694 op de grens Hamme-Kobbegem een curtile cum terris arabilis, silvis, pratis...","dat ze wellicht van gouwgraaf Witger of diens zoon Sint-Amelbert, bisschop van Kamerijk en geloofsprediker, had verkregen (18).","Hebben deze Merovingische grootgrondbezitters ook een deel van hun domein te Kobbegem aan de Sint-Baafsabdij afgestaan? Lang voor 974 - in de restitutiebrief van keizer Otto II is nog alleen sprake van het recenter geusurpeerde Zellik (19) - werd het Kobbegems Sint-Baafsdomein ontvreemd.","De ontreddering rond het midden van de 9de eeuw, ontstaan als gevolg van de invallen der Noormannen, bood daartoe de gelegenheid.","Wie de usurpator van het Sint-Baafsdomein te Kobbegem was, is niet direct geweten.","Te oordelen naar de rechtstoestand van het heerlijk domein in de 12de eeuw, waren het de voorzaten van de hertogen van Brabant met name de Brusselse gouwgraven.","Als beschermheer van het kerkelijk domein hadden deze steeds begerig uitgekeken.","Eens de gelegenheid daartoe legden zij er de hand op.","Van restitutie was te Kobbegem geen sprake meer.","Het Torenhof was een te belangrijk verdedigingspunt tegen de opdringerige Vlaamse buren (20).","De verdediging van dit donjon werd toevertrouwd aan leden van de familia ducis, nl.","hun ministriales de de Bigardis (21).","Rond 1187 hield een Sonitas de Kobbengem het van deze laatste in leen (22).","Geheel echter was het bezit van Sint-Baafs te Kobbegem niet verloren gegaan.","Wat restte in het Sint-Goriksveld, de Breker en het Kobbegemveld vormde echter geen aaneengesloten geheel meer; het betrof alleen nog verspreide stukken (23).","Spijts de usurpatie van een deel van zijn gronden heeft Sint-Baafs wel de parochiezorg en het tiendendomein weten te behouden.","Wellicht komt dit omdat het bezit ervan was voorbehouden aan de "mensa conventualis" en niet aan de abt, wiens deel veel vlugger in lekenhanden terecht kwam.","Dit vernemen we uit een oorkonde van 1129 (24) waarbij bisschop Bulchardus van Kamerijk op uitdrukkelijk verzoek van abt Wulfricus en het convent, het personaat omzet in een patronaat ten voordele van de gehele kloostergemeenschap.","Inmiddels had ook Affligem te Kobbegem vaste voet verkregen.","Rond 1100 kocht deze abdij er van Arnold van Vilvoorde en van Arnold van Rode, voor 140 zilvermark, diens allodium (25).","Een interessante aanwinst voor Affligem gezien dit goed alleen aan de realia onderworpen was en verder van niemand anders afhankelijk.","Ook later verwierf Affligem er nog goederen.","In 1344 bedroeg het abdijbezit in zijn geheel: 102 bunder en 2 dagwand, d.i.","een kleine 130 ha of haast de helft van de totale oppervlakte van het dorp (26).","Al deze goederen waren benoorden de Maalbeek gelegen; het gros vormde, ook in de 18de eeuw nog, een aaneen gesloten blok van meer dan 30 ha (27).","Centrum van dit domein was een hof dat voor 1404 verwoest werd, maar terug werd opgebouwd om opnieuw voor 1530 te niet te gaan (28).","Dit hof dat mogelijk reeds behoorde bij het allodium van Arnold van Vilvoorde, is wellicht te identificeren met het vooraan links in de huidige Brusselstraat gelegen pachthof met enorme dubbelkappige (tienden -?) schuur gekend als 't Hof van Bisschop.","De Sint-Magdalenakerk, die hier onmiddellijk bij aanleunt, lijkt in oorsprong de kapel van dit hof te zijn geweest.","Een toestand dus, die ietwat vergelijkbaar is met de Amelgemkapel in het nabije Brussegem (29).","Rond dit hof schaarden zich een aantal laten; zij vormden zo de kern van een steeds maar groeiende woonpool die vroeg of laat zou rivaliseren met de oudere Sint-Gorikwijk.","Door haar ligging (30) tegenover het Torenhof was de Sint-Gorikskerk en haar omliggende woningen, veel meer bloot gesteld aan Vlaams krijgsgevaar dan de over de Maalbeek gelegen Sint-Magdalenawijk.","Al tijdens de aanvallen van graaf Ferrante van Portugal in Brabant in 1213 en 1227 (31), maar vooral in juni 1356 (32), werd Sint-Gorik zwaar verwoest.","Haar pastoor was toen verplicht met de sacramentariën een onderkomen te zoeken bij de kapelaan van de Sint-Magdalenakapel en van daaruit een tijdlang de parochiezorg van Kobbegem waar te nemen.","Eens echter zijn bedehuis hersteld keerde de "curatus", onder druk van Sint-Baafs en de "heer" van het Torenhof, terug naar zijn vroegere residentie.","De capellanus van Sint-Magdalena deed echter niet zo gewillig afstand van de nieuw verworven parochierechten.","Pas in 1443 (33) voer Sinte Jansdach midsomere (= 24 juni) werd voor het Hof van Kamerijk de zaak beslecht.","Het moet een ernstige zaak gewest zijn vermits de bisschop van Kamerijk heeren Janne van Gavere zelf, samen met hertog Jan IV van Brabant alsdoen commen was tot Cobbegem (34).","Dat Sint-Gorik het nog haalde kwam vooral door de inspanningen van de heren van Kobbegem die het Torenhof bewoonden.","Familietrots - was de Sint-Gorikskerk niet door hun rechtstreekse voorvaders de de Cobbenghem opgericht - lijkt, naast de wenselijkheid in hun onmiddellijke nabijheid te kunnen praktiseren, wel een rol te hebben gespeeld om een zo spoedig herstel van de verwoeste Sint-Gorikskerk te bewerkstelligen.","Van de drie kapelanieën die in de 14de eeuw te Kobbegem bestonden, waren er twee door deze heren gefondeerd in de nabijgelegen Sint-Gorikskerk.","De oudste, toegewijd aan Sint-Gorik, werd door hen toegekend, evenals deze van Sint-Agatha, in 1307 gesticht door Elisabeth de Cobbengem, de laatste telg van die naam (35), en haar man Walterus de Wineghem en die hiervoor, met toestemming van hun leenheer Arnold van Bijgaarde, vijf bunder leengoed schonken als dotatiegoed (36).","Het vermogen van deze heren van Kobbegem lijkt niet onaanzienlijk te zijn gewest.","Volgens een denombrement van 1440, was de heerlijkheid van Kobbegem, een vol leen (37) van de hertogen van Brabant met 10 bunder land rond het hof en 8 bunder tegen het Rynsbroeck.","Het hof te Vrijthout (onder Asse) met 18 bunder land en weide werd van hen in leen gehouden.","Ook een cijnshof te Sint-Ulriks-Kapelle was van 't Hof te Kwaderebbe, d.i.","de veertiende eeuwse naam voor het Torenhof, afhankelijk (38).","De heren van het Torenhof beweerden naast de lagere en middele jurisdictie, die hen dus toestond boeten uit te spreken, ook de hogere rechtsmacht, d.i.","het recht om doodvonnissen uit te spreken, te bezitten.","De veroordeelden moesten zij echter uitleveren aan de heer van Bijgaarden, die ze op zijn beurt aan de amman van het kwartier Brussel overdroeg.","Voor Kobbegem en de acht andere dorpen van de meierij Jette werden de doodvonnissen voltrokken te Zellik op het Galgeveld (39).","In de tweede helft van de 15de eeuw kwam het Torenhof in het bezit van Robert de Cotereau, de 'held van Montléry' (40), die sinds 9 juli 1466 heer van het naburige Relegem was (41).","Zijn vrouw Margriete Herdincx (+ Relegem 1496) was de zus van abt Goswien Herdincx van Affligem.","Zo is het te begrijpen dat in 1487, bij een proces dat Robert de Cotereau tegen Sint-Baafs inspande over het begevingsrecht van de Sint-Gorikskapelanie, Affligem aan zijn zijde stond (42).","In 1496 staat aangegeven dat zijn kleinzoon Leenaert Cotereau te Kobbegem houder was van een vol leen (43).","In dat zelfde jaar telde Kobbegem, naast het Hof te Kwaderebbe, 15 belastbare woningen, één woning, bezit van Sint-Baafs en een andere eigendom van de Sint-Gorikskapelanie - beide bewoond door wereldlijke personen - en 6 huizen bewoond door armen.","Dit zou in totaal zo'n 125 inwoners uitmaken (44).","De achteruitgang met ongeveer 60 inwoners t.o.v.","1480 (45) was te wijten aan de verwoestingen aangericht door het Vlaamse leger in 1485 dat te velde trok tegen Maximiliaan en de weerwraak, in 1489, door de benden van hertog Albrecht van Saksen.","Als de meeste dorpen in de omgeving beleefde Kobbegem op het einde van de 15de eeuw dus harde tijden (46).","Kobbegem wist zich echter vlug te herpakken.","In 1526 trof men in de gemeente al 26 belaste woningen, 5 pachthoven, 4 woningen in het bezit van geestelijke instellingen, 11 niet bemiddelde en 1 leegstaand huis of zowat 240 inwoners (47).","Dit betekent op ruim een kwart eeuw tijd een aangroei van 76 %.","Vanaf de Cotereau's verblijven de heren van Kobbegem niet meer op het Torenhof, maar wel te Relegem, te Grimbergen op het kasteel Oyenbrugge, te Brussel of te Jauche.","Meteen betekende dit het verval van de Sint-Gorikswijk en haar overvleugeling door de veiliger gelegen Sint-Magdalenawijk.","Al in 1525 had deze laatste wijk de voorrang.","In een pouillé van Kamerijk (48) uit dat jaar staat haar kerk op de eerste plaats: Cobbegen, patrona Maria Magdalena, colator abbas S.","Bavonis...","capellania b.","Maria Virginis in ecclesia beati Gaugerici.","Ander bewijs van de opkomst van Sint-Magdalena is de verfraaiing van diens kerkgebouw.","Voor de korte beuk van twee traveeën, waarvan het oudste gedeelte dagtekende uit het einde van de 14de, begin 15de eeuw (49), trok Sint-Baafs, als grote tiendeheffer was ze daartoe verplicht, toen een laatgotische westertoren op (50).","Na de godsdiensttroebelen, waaronder zovele kerken in de omgeving (51) te lijden hadden, bleef ook het Sint-Gorikskerkje in puin liggen.","Het zou niet meer heropgebouwd worden.","Als herinnering liet het vicariaat van Mechelen aan het Sint-Geurickxkerkhof, in 1629, een ijzeren kruis plaatsen (52).","Een afzonderlijke bedienaar was er ook niet meer; misschien was de laatste, evenals vele van zijn collega's uit de omgeving, gevlucht of bezweken aan de pest die hier omstreeks 1574 heerste (53).","Voor geheel Kobbegem bleef er slechts één pastoor, die bovendien nog - en dit tot het begin van de 19de eeuw - deservitor te Bollebeek was (54).","In 1645 werd de Sint-Magdalenakerk door pastoor Willem de Paepe (55) vergroot met een noorder- en zuidertranseptarm.","Landdeken Nicolaus de Walssche verklaarde in 1655 (56) dat hij er een prachtige preekstoel, drie klokken en twee biechtstoelen zag.","Bovendien schildert Casper de Crayer voor het hoogaltaar een kruisafneming (57); in 1683 plaatste men een fraai rondbogig barokportaal (58).","Het ging de "prochie" vrij goed.","In 1619 telde men 80 communicanten, d.i.","ca.","150 inwoners.","De hogere rechtsmacht was in handen van de heer van Oppem, de lagere hoorde Willem de Cotereau toe.","Aan de bediening van pastoor was 225 gulden verbonden.","Er was geen pastorie, wel een terrein.","De kapelanie van Sint-Gorik, in bezit van Adriaan de Meyer, was eigenaar van 7 bunder en een woonstede die voor 74 gulden werd verhuurd.","De heer van Kobbegem bezat het presentatierecht van de bedienaar, de proost van Sint-Baafs het begevingsrecht, aldus de overeenkomst van 19 maart 1490 (59).","In 1638 telde Kobbegem 152 inwoners, in 1660 ca.","220.","Na de pest jaren 1667-68 bleven er omtrent 200 over (60).","In september 1683 legden de Fransen het dorp 2270 gulden oorlogsbelasting op.","Kobbegem kon deze niet voldoen en uit angst voor plundering vluchtte de bevolking het dorp uit.","Toen de mensen na zes weken terugkeerden bleef er van hun oogst niets meer over.","Een paar maanden later was het hen nochtans mogelijk 439 rinsgulden, de brandschatting in januari 1684 door de Franse markies de Boufflers opgelegd, af te kopen (61).","Naar het oordeel van de schepenen - ze beoogden zeker belastingsvermindering bij de Staten van Brabant te bekomen - bood het dorp in 1686, een vrij treurige aanblik.","Het telde 29 armtierige huizen, waaronder 4 a 5 pachthoven, 9 huisgezinnen leefden van de tafel van de H.-Geest.","De grond was er slecht en kleiachtig, de vijver bracht weinig op; men telde er 113 bunder land in bezit van kerkelijke instellingen (Affligem, het bisdom Gent, Groenendaal, Koudenberg e.a.), 46 bunder leengoed en 71 bunder cijnsland.","Twee derde van de tienden kwamen ten goede aan de pastoor, het overige viel aan het bisdom Gent, aan de abdij Groot-Bijgaarden en andere instellingen.","Toch had men er in 1686 ook een brouwerij - gelegen op dezelfde plaats als deze nu uitgebaat door de familie de Keersmaeker -, een winkel en twee herbergen, waaronder één waar kon overnacht worden (62).","Een molen was er toen nog niet.","Deze werd pas in 1780, op de Molenberg bij de grens met Brussegem, opgericht door Jan van den Driessche (63).","Van 1600 tot omstreeks 1830 bleef het Torenhof eigendom van de familie de Cotereau en hun afstammelingen de markiezen van der Noot d'Assche (64).","Het betrof hier echter alleen een grondrecht, omdat, sinds 1607, de hoge jurisdictie over Kobbegem, door de vorst, samen met deze van Zellik was verpand.","Van toen tot de val van het Oude Regiem bestond er voor deze dorpen slechts één schepenbank en hadden ze een gemeenschappelijk zegel waarop we lezen: "Sigillum scabinorum de Sellick et Cobbegom", In het veld werden naast elkaar Sint-Baaf en Sint-Gorik afgebeeld (65).","Ten einde een evenrediger verdeling van de grondbelasting te bekomen, hadden de schepenen, in 1683, door Peeter van Damme Kobbegem laten opmeten.","Het dorp had toen een oppervlakte van twee honder twee en tachentich bunders, drij dachwanden, acht entnegentich roeden (66).","In 1731 lieten zij dit Joos de Deken nog eens overdoen.","Deze bracht alles samen in een mooi in leer gebonden Meting- en Caertboeck (67).","Kobbegem telde toen 38 hofsteden, 250 percelen bouwland en 2 hoplochten, 24 weiden, 5 bossen en 2 vijvers; de oppervlakte van de gehele gemeente bedroeg omgerekend in moderne maat 366 ha 95 a 61 ca (68).","De aanleg van een nieuwe steenweg Brussel-Gent, in 1704, los door de Breker, deed het dorpscentrum van Kobbegem niet aan en heeft, tot in de eerste helft van de 20ste eeuw, geen invloed gehad op de economische ontwikkeling van de gemeente.","Toen telde Kobbegem slechts een 130 inwoners.","In 1731 was dit getal tot ca.","190 gestegen, in 1755 telde men er 188, in 1786 een 245 en in 't jaar VIII: 264 (69) inwoners.","In 1755 telde men te Kobbegem vier gezinshoofden wiens beroep onder de dienstensector hoorde, nl.","de pastoor, de onderpastoor, de 'dienaer van justitie' en de koster; drie tot de ambachtelijke groep: één kleermaker, één rademaker en één smid; één winkelier hoorde bij de groep handel.","De primaire sector groepeerde acht pachters, waaronder één ook clynen Brouwer ende herbergier was, en 18 kossaarden.","Wellicht verdienden de negen dagloners hierbij hun kost (70).","In 1747 werd, na een voorafgaand examen, Jan Baptist de Baetselier uit Meldert tot pastoor van Kobbegem aangesteld.","Hij zou haast 42 jaar lang met wijze raad zijn gelovigen leiden (71).","Kort na 1765 zorgde hij er voor dat het oude koor der kerk, waarvan het dak zwaar was beschadigd en de muren gescheurd (72), door een classicistisch koor van twee traveeën zou vervangen worden (73).","Zijn opvolger Gilbert Frans de Graux maakte de Besloten tijd mee.","Voor meer dan elf maanden dook hij onder op 't Klein Hof te Bollebeek, nadien ergens in het Brusselse (74).","Na het concordaat (1802) vormden Kobbegem, Bollebeek en Relegem één parochie.","Na 1808 werd Kobbegem door pastoor de Graux die na moeilijkheden met zijn parochianen naar Hamme was overgestapt, van daar uit bediend.","Pas op 28 september 1825 werd Kobbegem weer een zelfstandige parochie (75).","Gans de negentiende eeuw en ook de eerste helft van de twintigste, bleef Kobbegem een rustig landbouwersdorp.","Nadat een aantal landerijen van het Torenhof verkocht waren rees daar, in de zestiger jaren van deze eeuw, een industriezone uit de grond die bij deze van het naburige Zellik aansluit.","In 1831 telde Kobbegem 310 inwoners; bij de telling van 1846 woonden er 323 mensen.","Samen vormden deze 57 gezinnen; 39 kinderen ontvingen onderwijs en 22 huishoudens moesten door de armen ondersteund worden (76).","Het dorp telde toen 310,62 ha.","landbouwgrond, 3 ha 76 a tuinen, 26,49 ha weiden, 1,15 ha boomgaard, 4,11 ha hoplocht, 8,12 ha bos, 1,11 ha vijver, 1,68 ha gebouwde oppervlakte, 10 a kerkhof, 9,38 ha grote wegen, 31 a beken, 49 huizen (77).","In 1875 woonden er 361 personen, in 1900 een 365, had men 64 gezinnen en 66 huizen (78).","In 1915 was het aantal inwoners tot 429 gestegen, in 1930 telde men er nog 417 en in 1932 nog 422.","Volgens de telling van 1970 bestond de totale beroepsbevolking van Kobbegem uit 147 mannen en 56 vrouwen.","20 daarvan behoorden tot de primaire of agrarische sector, 75 tot de secundaire of industrie-sector en 108 tot de tertiaire of dienstverlenende sector.","Meer dan 10 procent van de werkende bevolking is werkforens.","Kobbegem behoort hierdoor tot de subgroep "kleine industriecentra en gemeenten met belangrijke werkfuncties".","De werkgelegenheidscoëfficiënt bedraagt er meer dan 100, d.w.z.","dat er meer werkgelegenheid voorhanden is dan dat er arbeiders beschikbaar zijn en dat er dus een aantal werknemers zijn uit andere gemeenten die te Kobbegem een arbeidsplaats innemen.","Deze situatie is te verklaren door een aantal ondernemingen die te Kobbegem zijn gevestigd die een betrekkelijk groot aantal personen tewerkstellen: NV Haseldonckx, Brekerlaan 40 met 319, BVBA Van Hove, Brekerlaan 45 met 113, C 6 A, Brekerlaan 41 met 77, NV Le Grinnell, Bettegemlaan l met 63, BVBA Ziegler, Bettegemlaan 17 met 52 en Brouwerij De Keersmaeker met 34 werknemers (79).","Op 1 januari 1977 fusioneerde Kobbegem met Asse, Bekkerzeel, Mollem, Relegem en Zellik.","Op de laatste dag van zijn zelfstandig bestaan telde het landelijke Kobbegem 633 inwoners; daarmee maakte het dorp slechts 2,46 % uit van de totale bevolking van de fusiegemeente Asse (80).","Jaak Ockeley (voor de bronnenvermeldingen in dit artikel verwijzen we naar het Ascania-nummer 1986-3)"," Kobbegem, een historische schets ","http://www.ascania.be/asca-special-kobbegem02.html","37,8","26 nov 2006");
Page[12]=new Array("Het geheim van bakker Lahoese 't Gulden Hooft en bakker Vastersavendts door Jaak Ockeley (uit Ascania tijdschrift 1978-4) Iedereen in Asse kent, op de hoek van de Kattestraat en 't Gemeenteplein, het kantoorgebouw van de ASLK.","Vroeger stonden daar de pakhuizen van Henri van Ginderachter, Rie van Rikskes voor die van 't Centrum.","Een kleine tweehonderd jaar geleden noemde men dit woonhuis 't Gulden Hooft.","Van waar die naam ? In middeleeuwse oorkonden (1) citeert men anno 1406 : "Daenken int Gulden hoet vander herbergen aldaer".","Het is klaar dat op het uithangbord een gouden hoed of hoofddeksel afgebeeld was.","In het Ancien Regime kende men immers geen huisnummers, vandaar dat de huizen, zeker in 't Centrum, ieder een naam hadden.","Onze herbergen zetten trouwens nu nog deze traditie voort.","Het uithangbord verdween, de naam niet.","Door volksetymologie wijzigde de "hoet" in "hooft".","Uit de rekeningen van het gasthuis (2) bemerken we dat het Gulden Hooft bezet was met een cijnslast van 2 schellingen en 8 penningen 's jaars.","Hierdoor was het mogelijk de verschillende opeenvolgende eigenaars van die woning op te zoeken (3).","In deze reeks van eigenaars interesseren er ons een viertal omwille van hun beroep.","In 1671 werd Guilliam Vastersavents eigenaar van het Gulden Hooft.","In de genealogie van den Bossche (4) lezen we over hem : "Guilliam Vastensavents, meester brootmaecker".","Hij is de eerste van wie we met zekerheid weten dat hij in 't Gulden Hooft de bakkersstiel beoefende.","Na de dood van haar man († Asse 28 mei 1692) zette zijn weduwe Barbara Ophalfens de stiel verder met haar kinderen.","In een bevolkingstelling van 1693 (5) staan zij aldus vermeld : "Barbara opalfens wede Guilliam vastentsavents brootmaeckere Catharina vastensavents haere dochter, Barbara vanden Bossche her nichte, Adriaen neyens (?) haere knecht, Anna vanden velde haere meysken".","Lahoese, uitvinder der Assekoeken Begin 1699 (6) verhuurde wed.","Vastersavents haar eigendom aan de dertigjarige Jan Baptist Lahoese en diens vrouw Jenneken Dubuisson (6bis).","Zij zetten het bakkersbedrijf voort.","In hun handelszaak kon men behalve brood en andere graangebakken, ook specerijen, klompen, nagels en dgl.","kopen (7).","Hun winkel was betrekkelijk goed gelegen.","Deze afspanning kwam met haar voorgevel aan het marktplein.","Van in de middeleeuwen hield men er op dinsdag : "coremerct, beestemerct, suvelmerct ende verkemerct" (8).","Maar niet alleen marktgangers deden hun inkopen bij Lahoese.","Ook reizigers stapten wel eens binnen en kochten al eens een gebak uit Lahoeses oven.","Toen in 1704 (9) de steenweg Brussel-Gent over zijn ganse lengte verbreed en gekasseid werd, nam het reizigersverkeer nog toe.","De diligence stopte in de Steenweg of Wagenstraat.","Asse was immers een relais van de paardenposterij.","Terwijl de dieren bij van Grassdorff (nu zaal Ons Huis) omgewisseld werden, gingen de "passanten" een borreltje drinken in de omliggende herbergen.","De dames profiteerden ervan om de koopwaar in de uitstalramen in deze drukke winkelstraat te bewonderen.","Lahoese zag deze nieuwsgierigen voor zijn venster staan.","Hij kende zijn volk en hij wist dat er met azijn geen vliegen te vangen zijn.","Dan maar geprobeerd met zoete koek of "Assebrood".","Platte brokens bestrooid met suiker is lekker.","'t Werd na verloop van tijd een smakelijk koekske, een handpalm groot en geurend naar kaneel.","De wijmenvlechters vaarden er ook goed bij.","Zij leverden de mandjes waarmee het Assekoekske zonder kapotbreken kon meegenomen worden naar de grootstad.","Bakker Lahoese deed gouden zaken.","Zijn aanzien lijkt in dezelfde mate ook te zijn toegenomen.","In 1721 werd hij burgemeester of eerste vertegenwoordiger van het volk.","Zijn bedrijf moet betrekkelijk groot geweest zijn.","De Status Animarum van pastoor de Witte, anno 1727 (10), spreekt van volgende dienstboden: Geertrui Fieremans, Liesbet Allemans, Willem Rogge en Filip van Assche.","Als iedereen ging onze Lahoese ook de weg van alle vlees.","Hij stierf te Asse op 30 mei 1733.","Zijn zoon Jan Baptist Lahoese zette toen vaders' stiel verder.","In de Status Animarum van 1733 (11) staat diens huishouden zo genoteerd: vidua Jois la hoese, Conj.","Joes bapt la hoese - anna philip.","takels; fil.: mari joanna 8, joanna carolina 7, livina martina 5, anna catha-rina 3, joes bapt, frans 2; fam.","gillam rogge, judoc.","de maij, mari van brachem, mari de nil en elisabet allemans.","De 15 mei 1745 stierf, slechts 44 jaar oud, Jan Baptist Lahoese junior.","Hij werd in de kerk begraven (12).","Amper 2 jaar later, op 17 april 1747, verkoopt zijn weduwe Anna Philip-pina Takels de huisraad en de beesten voor notaris Sebastiaan Frans Crick (13), Het lijkt dat haar kinderen naar Brussel zijn uitgeweken.","Zij bleef te Asse wonen en stierf er 21 maart 1749.","De kinderen verkochten dan om uit onverdeeldheid te kunnen treden, op 19 augustus 1749, het Gulden Hooft met aan en afhangen (14).","Een pachterszoon wordt bakker De nieuwe eigenaar werd Jan Baptist Meert (geb.","te Asse 3 juni 1713).","Hij was de oudste van de tien kinderen (15) van Frans Meert en Anna van Assche.","Vader was uit Asse en stamde uit een oud Brussels burgerij-geslacht (16).","Moeder daarentegen werd ca 1691 geboren te Londerzeel (17).","Zij was de dochter van Jan van Assche en Joanna Saevoets, die ca 1699 te Asse zijn ingeweken.","In een bevolkingsoverzicht van 1755 (18) lezen we: "Joannes Meert Broodtmaeker en winkelier met sijne huysvrouwe, Elisabeth Bastaert, sijne vrouwe suster, twee knechten".","Waar leerde Jan zijn stiel? Hiervoor moeten we een stukje stamboom geven.","Toen Jan van Assche en Joanna Saevoets naar Asse kwamen wonen hadden zij reeds verscheidene kinderen : 1.","Judoca, geb.","ca 1678 stierf 13 juli 1723 als vrouw van Ferdinand Nulants, pachter op het Verbrand Hof te Krokegem, 2.","Petrus, geb.","ca 1680, † 26 januari 1744 als weduwnaar van Elisabeth Rijckaert, 3.","Jan, die met Elisabeth Louis huwde en kinderloos stierf op 9 april 1759, 4.","Filip, waarvan wij vroeger vermelden dat hij in 1727 knecht was in de bakkerij Lahoese, 5.","Anna, † 12 mei 1774 als weduwe van Frans Meert, de ouders van bakker Meert in 't Gulden Hooft, 6.","Egidius, geb.","ca 1698, stierf 3 januari 1730 als weduwnaar van Anna van den Dries-sche.","Zij pachtten het Hof te Montenaken, onder Asbeek, van de abdij Affligem (19), 7.","Catherina, geb, Asse 26 maart 1700 stierf te St.-Martens-Lennik 31 maart 1774.","Zij huwde een eerste maal te Asse 19 juli 1722 met Petrus Bastaerts en een tweede maal na 1738 met Hendrik van Eisen.","Dit koppel baatte de watermolen van Sint-Geertrui-pede uit, 8.","Maria Henrica, geb.","Asse 29 juni 1703, huwde 26 juni 1732 met Corneel Bastaerts, een broer van Petrus.","Het lijkt dus heel waarschijnlijk dat Jan Baptist Meert die in 1749 het Gulden Hooft koopt de bakkersstiel is gaan leren bij zijn moederlijke oom Filip van Assche.","Deze Filip van Assche leverde aan zijn neefje het recept om Assekoeken te bakken over, dat hij bij uitvinder Lahoese zelf had zien toepassen.","Onze Jan Meert wist de weg naar de windmolen zeer goed.","Hij kocht er niet alleen meel, maar koos er onder de dochters ook zijn vrouwke.","Op St.-Niklaasdag 1741 gaf hij voor pastoor Egidius de Witte zijn ja-woord aan de 34-jarige Cornelia Bastaerts, een jongere zus van zijn moederlijke ooms: Petrus en Corneel.","In de Status Animarum, die pastoor Ringler in 1758 (20) opstelde, staan zij aldus genoteerd : Conj.","Joannes B.","Meert, 55.3 Juni - Cornelia Bastaerts 58 (vrouwen zeggen toch nooit graag hun juiste ouderdom), Maria Elisabeth Bastaerts soror 55 famul.: Joannes Bapt.","de Backer, Theodorus van Huijneghem.","In het overzicht van 1768 (21) kwam een nichtje, Cornelia Bastaerts, toen 22 jaar oud, bij haar tante (en doopmeter?) inwonen.","De twee knechten waren toen ook al van werk veranderd.","In hun plaats staan ingeschreven : Sebastiaan Frans Louies en Nicolaus van den Bossche.","Wie was nichtje Cornelia Bastaerts? Hoger zagen we dat de jongste zus van Anna van Assche, die Maria Henrica noemde, huwde met Corneel Bastaerts.","Dit koppel nam na de dood van zijn ouders (22) de Borrevaal-molen over.","Uit de echt Bastaerts - van Assche werden geboren : 1.","Jan, geb.","5 november 1735, stierf 14 oktober 1751, 2.","Anna, geb.","18 januari 1737, † 13 november 1745, 3.","Maria Carolina, geb.","26 augustus 1738, 4.","Frans, geb.","26 oktober 1739.","Moeder Henrica van Assche stierf aan de gevolgen van het kraambed op 6 november 1739.","Er stond Corneel dan ook niets anders te doen dan zo vlug mogelijk te hertrouwen.","In 1741 huwde hij met Joanna Maria de Smedt († Asse 19 augustus 1766).","Uit dit tweede huwelijk stammen nog: 5.","Gillis, geb.","13 maart 1742, maar 28 mei daarop gestorven, 6.","Maria Anna, geb.","22 juni 1743, zij huwde 7 september 1772 met Jan Frans Christiaens uit Teralfene, 7.","Elisabeth Petronella, geb.","23 maart 1745, zij werd kloosterzuster in de abdij van ter Kameren (23).","Cornelia, geb.","3 oktober 1746.","Zij werd posthuum geboren daar haar vader op 16 mei 1746 reeds overleden was.","Kort nadien hertrouwde moeder Joanna Maria de Smedt te Asse op 21 januari 1747 met Corneel van Breedam, een kossaart, met wie ze nog drie kinderen won.","Het molenbedrijf liet men over aan hun schoonbroer Jan Baptist Bastaerts, man van Joanna Maria de Cock.","Nichtje Cornelia Bastaerts was dus een "kozijne" van Jan Meert en een nicht van diens vrouw Cornelia Bastaerts.","Op 6 september 1770 stierf in het Gulden Hooft Maria Elisabeth Bastaerts, de zus van de bazin en op 2 maart 1773 de bazin Cornelia Bastaerts zelf.","Jan Baptist Meert bleef aldus over met zijn nichtje Nelleken, 't Moet zijn dat onze 60-jarige bakker nog trouw-goesting had.","In 1774 hertrouwde hij met de 41-jarige Elisabeth Moyson uit St.-Ulriks-Kapelle.","'t Jaar nadien werd op 16 mei een zoontje geboren: Gerardus Augustus dat twee dagen later reeds stierf.","In de Status Animarum van 1778 (24) lezen we: Op den hoeck in 't Gulden Hooft: Conj.","Joannes Baptista Meert, As, 1713 3 Junii - Elisabeth Moyson ex Capelle Sti Ulrici 45 erit 7 9bris.","Cognata: Peeternelle Keulemans ex Laken 16 a Majo.","Famil.","Barbara de Coster.","Asbeke 24 a 3 8bris, Judocus Wouters Walfergem 21 a Martio en Joannes Baptista Bombeeck.","As 11 April 1751.","In de bevolkingstelling van 1796 (25) vinden we onder nr.","51 der huizen Jan Meert 83 (jaar oud) bakker - Elisabeth moijson, 63 ; Petronella Ceulemans, 24; Jan Baptist de Baeremaecker, 48 en Marianna van Humbeek, 26.","Het is klaar dat al deze knechten, die hun baas dagelijks moesten helpen in het bereiden van het deeg, ook het recept van de Assekoeken kenden en het later toen zij zelfstandig gingen brood bakken hiervan hebben geprofiteerd.","Van kapblok naar moeïlle Wat was er ondertussen gebeurd met Cornelia Bastaerts, het inwonend nichtje van bakker Meert? Wel, op 3 juli 1775 was deze molenaars- en aangenomen bakkersdochter in het huwelijk getreden met Jan Baptist de Keyser, een flinke jonge man van 39 jaar oud.","Jan Baptist de Keyser stamde uit een gegoede familie (26).","Zijn vader Gillis de Keyser was beenhouwer en biertapper in de Wagenstraat.","Zijn moeder Theresia van Thuijcom stamde uit Overijse, waar zij ca 1701 geboren werd.","Het "kommerce-huis" van Gielen de Keyser bevond zich waar nu de juweliers-zaak Pelicaen-de Bauw is.","Onze Jan Baptist trok met zijn Cornelia naar haar ouderlijk huis in de Wagenstraat.","Voorzeker hoorde dit huis (waar nu de pasteiwinkel Dooms is) haar toe uit hoofde van haar moeder Joanna Maria de Smedt die na het overlijden van Corneel Bastaerts met haar tweede man Corneel van Breedam aldaar was gaan wonen.","In de Status Animarum van 1778 staat vermeld dat Maria Josepha Victoria Semal er meid was.","In het bevolkingsregister van 1796 noteerde men Jan Baptist de Keyser als "herbergier", in 1800 (27) citeert men hem als "cabartier".","In de lijst van 1796 komen 13 bakkers voor: Jan Meert, Joos Arents, Gielen de Nil, Filip Arents, Guilliam de Boeck, Joos de Bisschop, Sebastien Louies, Arnout de Bidou, Jan Baptist de Doncker, Peeter de Meerschman, Jan Luypaert, Jan Baptist Bombeeck, Guilliam de Buyst.","Opvallend is wel dat al deze bakkers in 't Centrum wonen.","Op de gehuchten bakten de boeren voorzeker nog zelf hun eigen brood.","Onder deze bakkers moeten er zeker verschillende zijn die Assekoeken hebben gebakken.","De vader van de beide Arents ging er trouwens prat op zijn stiel bij Lahoese te hebben geleerd.","De Grave (28) zegt : "In den Moriaen.","Bij Philippus Arents Backer ende bloemist binnen Assche recht over de afspanninghe het Lammeken maeckt ende verkoopt men de selve soorte van suyker-koexkens die men placht te verkoopen op den hoeck bij den overleden Sr.","La Hoese ende hij is den eenigsten in de Parochie die de zelve wetenschap bij den voorschreven La House heeft geleert.","Hij verkoopt ook excellente mastellen".","Het is klaar, vader Arents heeft het geheim doorgegeven aan zijn beide zoons, geheim dat hij als 18-19 jarige jongen bij de oude Lahoese zelf had geleerd.","Maar ook de jonge Joos de Bisschop bakte Assekoeken.","Dit lezen we in het reisverhaal van Robert Southey, een Engelse toerist die in 1815, op hotel was in "Den Ossenkop" (29).","Trouwens de laatste zin in het reklame briefje van Philip Arents († 1776) wijst erop dat er nog waren in de 18de eeuw die Assekoeken bakten.","Alleen zegt het dat bakker Arents de "enige" (nog levende) persoon was die het bij de uitvinder heeft geleerd.","Hoe kwamen die van Keysers aan het geheim? Uit de echt de Keyser-Bastaerts sproten zes kinderen : 1.","Anna Maria, geb.","5 juni 1776, ongehuwd overleden 17 december 1831 ; in 1829 woonde ze bij haar broer Gielen, 2.","Barbara Petronella, geb.","28 juli 1778, leeft nog in 1834, 3.","Egidius Jan, geb.","7 juni 1780, over hem later meer, 4.","Jan Egied, geb.","3 maart 1782, uitwijkeling, 5.","Maria Theresia, geb.","26 december 1784, † 13 juni 1788, 6.","Elisabeth, geb.","6 april 1788 en de elfde daarop overleden.","Egidius Jan de Keyser wou bakker worden.","Hij leerde de stielvaardigheid van het Assekoekenbakken bij nonkel Jan, in dezelfde bakkerij waar Lahoese zijn proefstuk kneedde en klopte op de handpalm.","Meer nog, daar oom Jan geen kinderen had bestond er een geredelijke kans dat hij huis en "kalandizie" kon overnemen.","Voor het eerste had hij pech.","Nonkel Jan stierf in 1799 voor zijn tweede vrouw en die haar nichtje Petronella Ceulemans was er als de kippen bij om tante Elisabeth Moyson te overtuigen het Gulden Hooft aan haar en haar man af te staan.","Er stond Egied Jan dan ook niets anders te doen dan zijn stiel uit te oefenen in de ouderlijke afspanning.","Een bakkersoven werd daartoe gemetseld achteraan in de hof - die aan de Mollestraat paalde.","Hier oefende hij minstens sinds 1807 (jaar waarin hij huwde) zijn beroep uit.","Zijn vrouw Elisabeth Peeters, die uit Jette stamde, schonk hem drie kinderen : l.","Jan Baptist, geb.","25 oktober 1808, 2.","Frans Jan, geb.","15 december 1809 en 3.","Barbara Joanna, geb.","26 juni 1811.","Zowel in 1808, 1809 als in 1811 wordt vader Egied Jan de Keyser aangeduid als "boulangier" - broodtmaeker.","Dit was ook het geval toen hij het overlijden ging aangeven van zijn moeder Cornelia Bastaerts, † Asse 7 augustus 1809 en van zijn vader Jan Baptist de Keyser, † Asse 2 januari 1814.","Zowel in het bevolkingsregister van 1829 (huis nr.","103) (30) als in de kadastrale legger van 1836 (31) als in het bevolkingsoverzicht van 1848 (huis nr.","120bis) (32) als in dat van 1851 (huis nr.","119) (33) wordt onveranderd aangegeven dat de bakkerij de Keyser in Asse Centrum op de plaats van de huidige pasteiwinkel Ghijsens (vroeger Dooms) is gelegen.","Volgens het bevolkingsregister van 1829 woonden bij de familie de Keyser volgende dienstboden : Philippus Jozef Arijs, toen 26 jaar oud en Petronella de Smedt, 21 jaar oud.","Later kwam Petronella van der Steen, uit Ternat, een hand toesteken ; na een jaar dienst vertrok zij in 1842 naar Brussel.","De tijden waren toen zeer gunstig voor onze Assekoekbakkers.","We lezen (34): "Het groot getal vreemdelingen die dagelijks door Assche trokken met de diligences deden er den handel in Asschekoekskens bloeien.","Het verbruik was zoo groot dat de meiden in de groote gasthoven uitsluitelijk verhuurd werden op den verkoop van Asschekoeken.","Zij gingen bij den bakker het mandje halen, en kregen een stuiver per mandje".","De Grave (35) vertelt ons nog : "een enkele bakker verkocht voor 10 à 12.000 frank Asschekoekskens 's jaars ".","Een koninklijk goudstuk Een der voornaamste gebeurtenissen voor bakker de Keyser was de ontvangst van koning Leopold I te Asse op 19 juli 1831.","We lezen (36): "Franciscus De Keyser bood den koning een mandeken Asschekoekjes aan en las een dicht af.","De koning proefde welwillend van dit fijn gebak onzer streek...".","In De Grave (37) lezen we hier over: "...","Daarna stelt hij Egidius Frans de Keyser voor, die in kleedij van pasteibakker den Koning een verguld mandje asschekoeken aanbiedt.","De Keyser bood dit lekker suikergoed aan als een oud en vermaard voortbrengsel der nijverheid van de gemeente Assche.","Zijne Majesteit de Koning nam het met dankbaarheid aan en met gulhartigheid stak hij een goudstuk van twintig frank in de handen van onze verheugden bakker".","We hebben een ogenblik getwijfeld aan de identiteit van de aanbieder.","Deze werd in de volksmond "Fisken van Keysers" genoemd.","Fisken zou zoveel betekenen als ons "menneken".","Onze bakker heette Egidius Jan de Keyser, zijn tweede zoon Frans Jan.","Deze was, op het ogenblik van de overhandiging van het mandje aan Leopold I, 22 jaar en in de ogen van de vorst misschien nog maar een "menneke" of "Fisken".","Zo dachten we dat de zoon van de pasteibakker de Assekoekjes had aangeboden.","De kadastrale legger van 1834 geeft ons de juiste toedracht.","Daar staat vader Egidius Jan de Keyser ingeschreven als Egidius Franciscus de Keyser.","Later zag men de fout en met rode inkt doorstreepte men Franciscus en verving men het door Joannes.","Voorzeker moet Fisken de Keyser gewoonlijk zijn aangesproken als Frans.","Het is dus klaar Leopold I kreeg zijn Assekoeken van een 51-jarige volwassen man en niet van diens zoon.","In 1847 was Egied Jan de Keyser reeds een oud man en al 15 jaar weduwnaar.","Als beroep staan aangegeven "rentenier".","Toen hij 3 december 1847 stierf had hij nog twee dienstboden : Frans Sterckx "koetsier" en Guilliam Mommens, knecht.","De zaken waren toen reeds in handen van zijn oudste zoon Jan Baptist de Keyser.","Deze Jan Baptist de Keyser huwde met Joanna Francisca de Donder, die uit Merchtem stamde en 14 jaar jonger dan hem was.","Wij kennen van hen 9 kinderen, waaronder de volgende de volwassen leeftijd bereikten : Marie Rosalie, geb.","5.12.1842 gehuwd met Jan Theofiel de Smedt, Jan Baptist Gustaaf, geb.","4.2.1841 man van Maria Elisabeth Pouliart, Melanie Francoise, geb.","2.7,1848 trad in de echt met gemeenteontvanger Louis Borré, die als gepensioneerde ook Assekoeken heeft gebakken.","Dan is er nog Rosalie Philippine geb.","17.2.1858 die een huwelijk aanging met gemeenteonderwijzer Pierre Frans Theusscn uit Herentals.","Toen Jan Baptist de Keyser op 30 maart 1864, slechts 56 jaar oud, stierf, waren zijn kinderen nog jong.","Moeder de Donder nam dan zelf het roer in handen hierbij geholpen door haar dienstpersoneel.","In de bevolkingsregisters van 1848 en 1870 staan er heel wat vermeld : Marie-Thérèse de Witte, "fille de boutique", Pierre Jean Palstermans "domestique", Caroline Slaghmulder "servante", Jean Baptiste Wermoes "domestique", Jeanne Francoise Verhasselt "servante", van Stichel Henriette "servante", Henri van der Slaghmolen "domestiqu ", Pierre August Bejaer "domestique".","Toen moeder de Donder op 9 september 1890 stierf had zij de zaak reeds overgelaten aan haar jongste zoon Louis Jan.","Louis Jan de Keyser werd geboren te Asse op 2 augustus 1852.","Hij was in de leer eerst bij vader, later bij moeder en haar knechten.","Vaardig als zij was, sneed hij zelf, in beukenhout, de koekeplanken voor zijn St.-Niklaas-spekuloos.","Louis trouwde te Asse op 26 augustus 1881 met Maria Catharina de Schepper, zelf geb.","te Asse op 24 februari 1860.","Het jonge koppel zocht vlug naar een eigen nest.","Toen in 1881 het hoekhuis van de Vironstraat-Steenweg door de erven Pregaldino te koop werd aangeboden waagden zij hun kans.","Hier hadden vroeger ook bakkers gewoond (38).","Het lot was hun gunstig en in oktober 1881 verhuisde het jonge paar.","Weldra streek hier ook de ooievaar neer.","Op 6 juli 1883 werd hen een zoon geboren: Gustaaf Jan, op 11 augustus 1885 kwam Leon Pierre, op 21 september 1887 Jan René en op 4 februari 1891 Frans Xaveer.","In die tijd waren er volgende knechten en meiden : Jan Jozef Bejaer, Veronica van der Borght, Henri Tollenaer, Marie Thérèse Vayens, Lucie Teugels, Caroline Scheers, Marie Anne Sterckx, Marie Louise Rapaille, Jeanne de Smedt, Pau-line Verhasselt, Eugeen Frans Sedeyn, Anne Fran?oise de Pauw, Henriette van Stichel en Francis Guillaume Verhasselt (39).","Gustaaf, Leon, René en Frans de Keyser werden vroeg wees.","Ze waren nog te jong om de stiel bij hun ouders te kunnen geleerd hebben.","Frans Guillaume Verhasselt, hun knecht, en Leon de Schepper, moedersbroer, ontfermden zich over hen en leerden hun de stiel (40).","Gustaaf, de oudste, zou tenslotte de zaak verder zetten.","Hij huwde met Maria Angelica de Vos (geb.","Asse 29 oktober 1884).","Uit dit huwelijk werden geboren : 1.","Louis Jan, geb.","l december 1906, Celine Melanie, geb.","22 januari 1909, de vrouw van meester Boulpaep, Germaine, geb.","21 juli 1912, gehuwd met Jan Beeckman en Marie Louise, geb.","21 januari 1924.","Gustaaf liet de bakkerij over aan Louis.","Deze huwde met Maria Adriana van Brabant (geb.","St.-Ulriks-Kapelle 3 september 1911), een molenaarsdochter uit Asse-Terheide.","Uit dit huwelijk werden geboren : Angèle, Gilbert Paul de Keyser, de nieuwe banketbakker, gehuwd met Marcella Diane Galle, Lucie en Vital.","Jaak Ockeley","VOETNOTEN:","LINDEMANS, Toponymie van Asse.","Tongeren, 1952, p.","117.","SPANHOVE, Gasthuisleven te Asse rond 1560.","Asse, Ascania-Bibli-oteek, 1966, p.","28.","SPANHOVE en J.","OCKELEY, Het Gulden Hoofd.","- Ascania, IX, p.","18-23.","LINDEMANS en E.","VAN DEN BOSSCHE, Oude Brabantse Geslachten, nr.","36'.","van den Bossche.","- Overdruk E.S.D.B., 1957, p.","14.","ARA.","- Office Fiscal du Brabant, nr.","357.","SPANHOVE, De grafstenen binnen de kerk van Asse, 2 eeuwen ge-schiedenis van Asse.","- Asse, Ascania-Biblioteek, 1964, p.","130.","6bis Uit een notariële akt (E.","Crick 1705/112) dd.","18 nov.","1705, blijkt dat Lahoese in 1707 een tweede pachttermijn van 6 jaar aangaat.","Zie de akte in bijlage.","SPANHOVE, Patisserie of Ijzerwinkel.","- Ascania, VIII, nr.","4, p.","24-26.","LINDEMANS, De Heerlijke rechten in het Land van Asse.","- Overdruk E.S.D.B., 1950-51, p.","24-28.","DE SCHRIJVER, De eerste kasseiwegen te Hekelgem, - Overdruk uit De Brabantse Folklore, 1962, p.","3-4 en J.","OCKELEY, Historiek der Straten van Asse.","Asse, Ascania-Biblioteek, 1967, p.","48.","10.","Ascania-archief.","11.","Ascania-archief.","12.","SPANHOVE, De grafstenen..., p.","129-137.","13.","Minuten ter studie van notaris Gilbert de Smet - Asse.","14.","ARA.","- Schepengriffie Asse, akte dd.","19.8.1749.","15.","Deze zijn: 1.","Jan, geb.","4.6.1713; 2.","Gillis, geb.","9.7.1715; 3.","Catherina, Joanna, geb.","5.10.1717; 4.","Gerard, geb.","23.4.1720; 5.","Catharina Joanna, geb.","13.9.1722 ; 6.","Petrus Henri, geb.","13.3.1725; 7.","Joanna Maria, geb.","210.1727; 8.","Anna Theresia, geb.","12.7.1730; 9.","Corneel, geb.","15.10.1733; 10.","Jacob, geb.","26.4.173...","16.","LINDEMANS, Oude Brabantse Geslachten, nr.","8: Meerte, - Overdruk E.S.D.B.","193.","17.","LINDEMANS, Van Meiseniersbloed.","- Overdruk E.S.D.B., 1953.","18.","ARA.","- Office Fiscal du Brabant, nr.","364.","19.","ARA.","- Rekeningboek Affligem 1727 - Kerkelijk archief.","20.","Ascania-archief.","21.","Ascania-archief.","22.","SPANHOVE, o.c., p.","95-96.","23.","OCKELEY, Portrettengalerij.","- Ascania, 1972, p.","120-121.","24.","Ascania-archief.","25.","ARA.","- Bevolkingstelling van het jaar IV.","26.","LINDEMANS, Oude Brabantse Geslachten, nr.","lis de Keyser.","-Overdruk E.S.D.B., 1939.","27.","OCKELEY, o.c., p.","120.","28.","DE GRAVE, Geschiedenis der Gemeente Assche, 1900, p.","524.","29.","DURNEZ, Herbergen en Herbergleven te Asse.","- Asse, Ascania-Biblioteek, 1963, p.","68.","30.","Ascania-archief.","31.","ARA.","- Niet geïnventarieerd archief der gemeente Asse gedeponeerd in 1971.","32.","Gemeentearchief Asse.","33.","Dekanaal archief Asse.","34.","E.S.D.B., 1911, p.","130.","35.","DE GRAVE, o.c., p.","291.","36.","E.S.D.B., 1911, p.","54-155.","37.","DE GRAVE, o.c., p.","219.","38.","DE SMEDT, Noticieboek.","- Ascania, 1969, p.","29.","39.","DE KONINCK, Over Assemastellen en vlaai.","- Ascania, X, p.","16.","40.","DE KONINCK, Nog over Assekoeken.","- Ascania, XII, p.","133."," Ascania-special - Assekoeken ","http://www.ascania.be/asca-special-koek1.html","46,1","22 feb 2006");
Page[13]=new Array("Over Assemastellen en Vlaai door Jozef De Koninck (uit Ascania tijdschrift 1967-1) In Asse zijn er "alzeleven" twee specialiteiten geweest.","Het zijn de vermaarde Assekoeken en de minder gekende Assemastellen.","De Grave schreef in zijn Geschiedenis van Asse over de Assekoeken en zijn uitvinder Lahoese.","Jules Bogaert in het nummer van "Eigen Schoon en De Brabander" van juli 1928, en Pater Spanhove in zijn boek "De Grafstenen binnen de kerk van Asse".","Maar niemand dacht eraan wat te vertellen over de Assemastellen.","Assekoeken zijn bekend geraakt het hele land door.","Het schijnt dat het een der oudste specialiteiten van het land is...","Maar de Assemastellen? Wel, die zijn slechts gekend en verspreid geweest in het land van Asse.","Wat zijn dan de Assemastellen? Er zijn nog vele Assenaren die goed weten dat het een rond en bruin gebakken droog koekje is van ongeveer 8 à 9 cm doorsnede en ruim één cm dik.","De samenstelling ervan geeft ons het oud receptenboek van Guillaume Verhasselt (bijgenaamd "Lommen van Keizers", omdat hij vroeger zijn stiel leerde in de bakkerij De Keyser), bakker en assekoekmaker, op de Steenweg te Asse (thans drukkerij).","Dit boekje zegt: bloem (meel), melk, boter, eieren, gist, kaneel en bruine suiker.","Deze mastellen dienden meestal tot het bereiden van de bijna verdwenen lekkere vlaai.","Deze vlaai werd vroeger in elk huisgezin gebakken, ondermeer bij feestdagen en kermissen.","Om vlaai te maken kunnen we geen vast recept geven, daar iedere huisvrouw het hare had, van het ene wat meer.","van het andere wat minder.","Men begon naar de hoeveelheid die men wenste, in een kastrol 10 à 15 Assemastellen te verbrijzelen in enkele liters melk, daarbijvoegend een in stukken gebroken homp peperkoek, een handsvol spekuloos, 'n greep broodsuiker, 'n handsvol bruine suiker en enkele eieren.","En als ge daarbij (als ge het krijgen kunt) nog een pakje afval van Assekoeken of "gerès" (zoals men het noemde) kon bijvoegen, dan was de samenstelling ervan klaar.",""Gerès" van Assekoeken kondt ge kopen bij de pasteibakkers.","Wanneer dit alles was samengevoegd kon men het op 'n koele plaats of in de kelder neerzetten om het de ganse nacht te laten "wijken".","'s Anderendaags werd deze brij, na goed omroeren, op het vuur te koken gezet; men voegde er dan foelie en kaneel aan toe, 'n scheutje rhum, en, zo nodig, nog wat suiker, en zeker een goed handsvol rozijnen; deze konden dan zo dik zwellen en zo sappig in de mond komen te liggen.","Na gekookt te zijn, goot men deze brij in vuurvaste schotels, meestendeels in gebakken aarde, vanbinnen geel glazuur en vanbuiten groen glanzend.","Men moest de vlaai bakken wanneer men brood bakte.","De kommen vlaai gingen met het brood de oven in, en vooraan gezet, omdat men af en toe moest kunnen kontroleren.","Wanneer men een brijpriem in de gebakken vlaai stak, en er hing niets meer aan, dan was ze prima gebakken, met bovenop een blinkende schone bruine korst.","Wie een bakoven had, kon ze zelf bakken, of men droeg ze te bakken bij de bakker.","Van 1926 tot 1930 heb ik een beetje bakker gespeeld, en heb zelf menige kom vlaai gebakken in de oven van de bakkerij van Lommen Verhasselt.","Was me dat wat.","Ge moest het gezien hebben, al deze kommen vlaai van alle grootte en maaksel.","De vlaai van Tinneke X was juist van pas, die had het goede recept te pakken, deze van Mieke Y was voor het bakken al zo stijf, dat een lepel er recht kon in staan, maar de vlaai van Wiske Z, wel mens, die zag er zo plat en flets en vaal uit, precies ...t.","Als ik deze kom de oven instak, wel dan moest ik oppassen om ze niet uit te gieten, zo kwikte en zo kwakte ze.","Maar als dan alles naar wens gebakken was en de oven werd dan wijd open geworpen, dan kwam daaruit zo'n fijne lekkere geur van vlaai en kramiek, dat heel de gebuurte er naar rook, en de kermis kon beginnen.","Assekoeken werden er vroeger met duizenden gebakken en verkocht, maar...","onze Assemastellen met tienduizenden! Ge moet me niet voor 'n leugenaar aanzien, hoor, maar Assemastellen kon men te Asse zelf, in al de specerijwinkeltjes van de gehuchten, en in de streek rond Asse kopen.","Ik geloof dat men ze niet verder verkocht dan in Kobbegem, Zellik, Essene, Mazel, Opwijk, Mollem en Merchtem.","Tussen de twee oorlogen in, laat ons zeggen van 1926 tot 1930 - dat weet ik best - hield de traditie van Assemastellen en vlaai stand zoals voor de eerste wereldoorlog.","Ik kan U voor waarheid vertellen dat er dan met de kermis van Merchtem, in de winkels ruim 7000 mastellen geleverd werden, en voor de kermis van Opwijk ruim 8000 stuks.","Dit waren dan de getallen van de levering van Bakkerij Guill.","Verhasselt.","Voeg daarbij het aantal dat de bakkerij De Keyzer leverde, dan komt men ras tot tienduizenden en meer voor de kermissen alleen reeds.","Terloops weze gezegd dat deze twee bakkerijen de Assekoeken en de Assemastellen bakken en bakten naar het oude recept.","In 1930 heeft de bakkerij Guillaume Verhasselt opgehouden te bestaan.","De Assemastellen moeten ouder zijn dan de Assekoeken, want Pater Spanhove schrijft in zijn hogeraangehaald boekje "De Grafstenen binnen de kerk van Asse", waar hij het heeft over de grafsteen van de familie Lahoese, uitvinder van de Assekoeken, het volgende: "In 1704 werd de grote steenweg Brussel-Gent aangelegd.","Het drukke verkeer van diligenties, postkoetsen en particuliere wagens bracht elke dag honderden reizigers door Asse.","Deze hadden op hun urenlange reizen wel graag iets lekkers onder de tand.","Lahoese bakte voor die reizigers in plaats van de droge en grove mastel, de gesuikerde Assekoeken".","Philippus Arents, de opvolger van Lahoese junior, laat in een reklameschrift weten dat hij, benevens de Assekoeken, gebakken naar het oud recept, ook "excellente mastellen" verkoopt.","In de jaren kort na de eerste wereldoorlog waren er in Asse volgende dokters : 1.","Dokter Claes (naar hem werd het huis waarin het café "Au Coq d'Assche" zich bevond, ook café Claes genoemd; thans Algemene Bankmaatschappij).","Dokter Goossens.","Dokter De Doncker.","Wanneer er iemand ziek was, en men wilde een dokter roepen, dan sprak men van "Doktoor Claes" of van "Doktoor Goossens", maar ging men bij Dokter De Doncker, dan noemde men deze niet bij zijn titel, maar men ging bij "Jefken Doenckers".","Hij was een volksvriend en door iedereen gekend.","Als hij bij een zieke kwam, onderzocht hij hem volgens de regels van die tijd, en zijn oordeel luidde meermalen aldus: "Wel, Suska, het is niet erg, ge moet niet ongerust zijn, kom binnen 'n half uurke, ik zal 'n fleske gereed maken, en geef de zieke wat lichte kost, wat poreisoep, of beter, geef hem 'n licht melkpapje met twee Assemastellen erin, dat zal hem gaarne eten, en verteert licht".","Als al de andere dokters evenveel papkes met mastellen zullen aangeprezen hebben als hun kollega, kan ik mij goed voorstellen hoeveel honderden, ja, duizenden Assemastellen door de zieke Assenaren, gedurende vele vele jaren, zijn binnengespeeld.","Vandaag de dag wordt onze lekkere Vlaamse vlaai nog weinig gemaakt.","En de Assemastellen zijn ook bijna verdwenen.","Er worden er nog gebakken door enkele bakkers, meestal de week vóór een hoogdag of met kermis Wie er verlangt moet het bijtijds eens vragen.","Heerlijke Assemastellen, als ge vers uit de oven kwaamt, en even afgekoeld en doorgesneden, en daartussen wat konfituur gestreken, wel mens, ik liet er een patéke voor staan.","December 1966.","Jozef De Koninck"," Ascania-special - Over Assemastellen en Vlaai ","http://www.ascania.be/asca-special-koek2.html","19,1","29 dec 2005");
Page[14]=new Array("Eerwaarde Pater Joris Spanhove m.s.c.","door Joris Vlamynck m.s.c.","(uit Ascania-tijdschrift 1988-1) Joris Spanhove werd geboren te Sleidinge in het Meetjesland op 19 februari 1913.","Zijn vader Florent Spanhove (geb.","Sleidinge) was er een guitig filosoferende kleermaker, zijn Westvlaamse moeder Maria Verstraete van Sijsele hield er als naaister een kleine ellegoedwinkel open en beredderde het huishouden waar na Joris nog 6 broertjes en 3 zusjes haar werk genoeg in handen gaven.","Na de gemeenteschool in het dorp Sleidinge, trok Joris in 1925 naar het Missieseminarie van Asse waar in die jaren niet minder dan 9 jongens van Sleidinge studeerden.","Dat had te maken met de invloed van E.","Leopold van Goethem, de latere pastoor van Lembeke bij Eeklo, die ijverde voor de Missionarissen van het H.","Hart bij wie zijn broer Edward de eerste missiebisschop werd van de Kongo-missie der M.S.C.","(Coquilhatstad, nu Mbandaka).","Zes jaar studeerde Joris in Asse.","Zonder moeite doorliep hij zijn humaniora want hij was een begaafde leerling.","In die jaren ontstond de levenslange vriendschap met Eugeen van den Broeck en Pater Joris Vlamynck M.S.C, die zijn idealisme deelden en samen hun rechtlijnige Vlaamsgezindheid in vele gesprekken uiteenzetten.","Hij publiceerde zijn eerste pennenvruchten o.a.","over idealisme, in het tijdschrift Lenteweelde van Averbode.","Uit die tijd herinner ik me Joris als een flinke leerling, een begaafde met woord en pen, ietwat slordig en verstrooid, maar iemand die zijn man kon staan en naar wie de andere leerlingen opkeken als naar een voortrekker in de studentenwereld van toen.","Zijn noviciaat dat hij begon in 1931 te Gerdingen-Bree, werd gevolgd door twee jaar filosofie waarin hij zijn wezentrekken en zijn idealen verdiepte.","Hij onderbrak zijn theologische studiën door één jaar leraarschap aan het Missieseminarie van Asse waar hij in de poësis godsdienst en Latijn doceerde.","In Heverlee-Leuven waar hij in 1935 zijn eeuwige geloften aflegde, klom de scholastiektheoloog via de verschillende wijdingen naar het priesterschap dat hem werd toegediend te Leuven op 7 augustus 1938.","In zijn geboortedorp Sleidinge hield hij zijn eremis op dezelfde dag als zijn confrater Karel Pattheeuw die samen met hem gewijd was, aan hoog- en zijaltaar.","Van 1939 tot 1963 was Pater Spanhove leraar te Asse aan het Missieseminarie waar hij met evenveel kunde als gezag in de Retorica godsdienst en Latijn onderwees.","In de moeilijke oorlogsjaren 1940-1944 was hij een bedrijvig, durvende en geslepen smokkelaar die zijn gemeenschap diende met vele avond- en nachtelijke tochten die hij later o.a.","in de Annalen van O.","Vrouw van het H.","Hart, het maandblad van zijn Congregatie, waaraan hij jarenlang een trouw medewerker was, beschreef.","Hij verzamelde zijn schetsen in de graag gelezen bundel "Van paters en studenten" die een aangevulde heruitgave kenden onder de titel: " Studentenkoppen en Patersharten".","In de Annalen zou hij ook maandelijks zijn rubriek verzorgen: Een goed woord, dat druk werd gelezen.","Er zijn geen dorpen in West-Brabant waar Pater Spanhove, intussen gewestproost van de B.J.B, geworden, voor de boerenmeisjes van die afdelingen en voor de Jonge Moeders het woord niet voerde als graag gehoorde conferencier.","Gedurende enkele jaren schreef hij het jaarprogramma van de Jong-B.J.B.","Voor de B.J.B.-meisjes schreef hij bijna maandelijks rake, eenvoudige verhalen in hun blad en bundelde die later in "Meisjesportretten".","In 1963 werd Pater Spanhove professor in de kerkgeschiedenis en in de moraal aan het Scholastikaat van zijn Congregatie te Heverlee-Leuven.","Hij verhuisde in 1965 naar Bree als conferencier en retraitepredikant, werd er tot overste benoemd van het huis, bekleedde daarna dezelfde functie aan het Missieseminarie van Asse en werd in 1979 tot provinciaal overste gekozen van de Belgische Provincie van zijn Congregatie.","In die hoedanigheid bezocht hij de missie in Zaïre en de werkkring in Brazilië.","Het zou voor de lezer een dorre opsomming worden de verschillende benoemingen en verrichtingen van Pater Spanhove tussen 1970 en 1980 te vermelden.","In alles bepaalden zijn goede wil en zijn beschikbaarheid zijn loopbaan.","Tot elk goed werk bereid, dat was zijn devies dat hij met diepe verantwoordelijkheidszin trouw volgde zijn hele leven lang.","Met een zeldzame doortastendheid die tegelijk oog had voor de zwakkere kanten van zijn medewerkers en voor hun mogelijkheden, zette hij zijn oorspronkelijk idealisme door en werd o.a.","in die jaren de voortreffelijke biechtvader en conferencier van kloostergemeenschappen, de begeleider van jeugd en volwassenen in tal van retraites, recollecties en voordrachten.","Een van de werkzaamheden die we hierbij speciaal willen onderlijnen was de inrichting van het retraitehuis te Gerdingen-Bree waar hij zijn beste krachten aan wijdde.","Onder zijn provincialaat werd het vroegere noviciaat van Bree ingericht tot klooster van de gemeenschap.","Sedert november 1980 is Pater Spanhove officieel gepensioneerd met verblijfplaats in Asse.","Daar maakt hij zich verdienstelijk als pastoor van Kobbegem en vooral als medewerker aan Ascania dat in 1958 in Asse werd opgericht.","Als leraar in de geschiedenis en als heemkundige werkte hij jarenlang met tal van artikelen mee aan het driemaandelijks tijdschrift van de vereniging.","Graag neusde hij in oude documenten en archiefstukken waar hij de hand wist op te leggen.","De neerslag van zijn opzoekingen legde hij neer in tal van gewaardeerde bijdragen aan Ascania, de Autotoerist, Ons Heem, Eigen Schoon en De Brabander enz.","Hij publiceerde o.a.","waardevolle bijdragen over E.","Triest, deservant van Asse in 1792, over Asse en inzonderheid over de Gasthuiszusters aldaar, het "Heilig Kruisspel van Galmaarden" (95 blz.) dat in Asse werd opgevoerd in 1902 en dat herinnert aan de geschiedenis van de wonderbare kruisen van Asse.","De benoeming van Pater Spanhove tot Ridder in de Leopoldsorde in 1981 was een zwakke erkenning van de verdiensten van deze uitmuntende kloosterling die zijn vele talenten ongemeten in dienst stelde van de Congregatie waartoe hij behoorde en van de heemkundige kring Ascania waarvan hij terecht redactielid werd en aan welk blad Ascania hij tal van degelijke bijdragen leverde die het peil van dit waardevol tijdschrift te goede kwamen.","Joris Vlamynck m.s.c."," Eerwaarde Pater Joris Spanhove m.s.c. ","http://www.ascania.be/asca-special-mensen01.html","15,3","9 jun 2007");
Page[15]=new Array("Burgemeester de Viron door Jaak Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1983-3) Op 27 september 1833 huwde te Asse Maria Angelica van Innis, enige dochter van dokter Karel van Innis en van Maria Elisabeth de Pauw met Franciscus Xaverius Viron, een bediende bij het provinciaal gouvernement van Brabant.","Deze Viron was een Brusselaar; hij werd in de hoofdstad geboren op 30 juli 1807 als achtste kind van Jan Carolus Viron en van Maria Theresia van Winghen.","Dit gezin woonde tot in de lente van 1862 in de Steenweg in het ouderlijk huis van de familie van Innis.","Dat jaar, in de maand mei, verhuisde de familie de Viron naar het kasteel te Waarbeek.","Met 72 op 92 stemmen verkozen, werd Frans Xaveer Alexander Viron op 17 februari 1835 benoemd tot burgemeester van Asse in opvolging van Frans Hendrik Engelbert Stevens de Bisschop die was uitgeweken.","Viron zou onafgebroken tot 27 februari 1895 burgemeester van Asse blijven.","Op de gemeenteraadszitting van 21 januari 1885 werd ter gelegenheid van zijn gouden jubileum als burgemeester een "démonstration de joie publique" gepland.","Van het feestcomité zouden, naast alle leden van de gemeenteraad, deel uitmaken: notaris Victor Crick, geneesheer Romain de Lants-heere, huidevetter Benoit van de Putte, de brouwers Pieter Fieremans en Felix Goossens, handelaar Christiaan de Smedt, pastoor-deken Pierre Danis en de grondeigenaar Hubert Delvaux.","Deze viering had plaats op maandag 6 juli 1885.","Op 29 oktober 1887 noteerde gemeentesecretaris Frans Verbrugghen dat de Viron zijn ontslag als burgemeester had aangeboden.","Wat hiervan de oorzaak was bleef ons onbekend of moeten we denken aan strubbelingen met de Harmonie Sint-Cecilia en de schuttersmaatschappij Concorde.","Blijkbaar heeft de Viron dit ontslag achteraf weer ingetrokken want de volgende gemeenteraadszitting wordt door hem weer voorgezeten.","De gemeenteraadszitting van 23 september 1893 was de laatste die door de toen al 86-jarige de Viron werd geleid.","Hij zou nochtans burgemeester blijven tot zijn dood op 27 februari 1895.","Op de gemeenteraadszitting van 7 februari 1895 stelde schepen Leon de Coster voor een jubelfeest te organiseren ter gelegenheid van het diamanten burgemeesterjubileum van ridder de Viron.","De gevierde stierf echter 27 februari 1895 in zijn kasteel te Waarbeek.","De volgende dag besloot de gemeenteraad, in spoedzitting bij elkaar geroepen, aan de familie een rouwbetuiging te sturen.","Bovendien zou men op de begrafenis, die zou plaatshebben op maandag 4 maart te 11 uur, het lijk vergezellen van aan het gasthuis tot aan de kerk.","Daar zouden bijzondere plaatsen in het hoogkoor voor de raadsleden worden voorbehouden.","De dienstdoende burgemeester Leo de Coster en raadslid Felix Goossens zouden de slippen van het baarkleed vasthouden.","De lijkrede werd uitgesproken door Leo de Coster.","Verder werden verzocht aanwezig te zijn: hoofdonderwijzer Jules van den Eynde van de gemeenteschool in de Neerstraat en hoofdonderwijzer Desiré de Grave van de gemeenteschool te Asbeek elk vergezeld van hun hulponderwijzers en tien leerlingen.","Ook de bestuursleden van het Kerkfabriek, het burgerlijk godshuis en het bureel van weldadigheid, werden gevraagd de dienst bij te wonen.","De bewoners van de huizen, waar de stoet zou voorbij trekken, werden verzocht de vlag halfstok te hangen; het gemeentebestuur zou er de lantaarns doen branden en de lampen met "krip behangen".","Als huldeblijk en ter nagedachtenis van het 60-jarig burgemeesterschap van ridder de Viron, besloot de gemeenteraad in haar zitting van 22 juni 1895 een borstbeeld van deze burgemeester te laten vervaardigen.","Beeldhouwer Vanhavermaete uit Sint-Niklaas kreeg hiertoe de opdracht.","Het beeld werd in brons gegoten door J.","Petermann uit Brussel en kostte 1500 goudfranken (20bis).","Verder besloten de raadsleden ook de Kerkstraat om te dopen in De Vironstraat.","De inhuldiging van het borstbeeld werd uitgesteld tot 1896 omdat er in het najaar van 1895 belangrijke gemeenteraadsverkiezingen zouden gehouden worden.","In haar raadszitting van 31 juli 1896 besloot de gemeenteraad de inhuldigingsfeesten op zondag 6 september, d.i.","veertien dagen voor september-kermis, te laten plaatsgrijpen.","Daar de Harmonie Sint-Cecilia weigerde hieraan deel te nemen, besloot de raad maar de muziekmaatschappijen uit Mazenzele, Mollem-Bollebeek en andere dorpen uit te nodigen.","De deelnemende groepen zouden die zondag te 14.30 uur aan het station verzamelen en vandaar, onder 't spelen van "pas-redoublé's".","langs de "Statiestraat, Gemeenteplein, Kattestraat, Merkt, de Vironstraat, Steenweg, Nieuwstraat, Kalkoven en Steenweg naar het gemeentehuis " trekken.","Om dit feest aanlokkelijk te maken loofde het gemeentebestuur 345 F aan premies uit: één van 75 F.","twee van 50 F, drie van 30 F en vier van 20 F.","iedere deelnemende groep zou bovendien ook een vergulde gedenkpenning krijgen.","De dag zelf werd de wedstrijd opengespeeld door de harmonie de St.-Martinusgilde uit Asse.","De overige maatschappijen speelden in volgorde bepaald door het lot.","De familie de Viron-van Innis, de gemeenteraadsleden en de openbare ambtenaren woonden het schouwspel bij van op de pui van het gemeentehuis.","Buiten de omheining verdrongen zich wel 4 tot 5.000 mensen.","Na een redevoering van burgemeester Leo de Coster, waarin hij het leven schetste van zijn voorganger en beeldhouwer Van Havermaet prees om zijn werk, werd, onder het spelen van de Brabaconne door de Sint-Martinusgilde uit Asse, het borstbeeld onthuld en werden de personaliteiten een receptie aangeboden.","Tenslotte werden door de gemeenteraad de premiën uitgereikt.","De fanfare Concordia uit Merchtem verwierf de eerste prijs ter waarde van 75 F; twee premies van elk 50 F werden uitgereikt aan de harmonie De Volherding uit Opwijk en aan de fanfare de Katholieke Gilde uit Hekelgem.","De maatschappijen Sint-Lodewijkskring uit Brussel, de werkmanskring uit Sint-Jans-Molenbeek en de harmonie de Verbroedering uit Ternat kregen elk 30 F.","Met een prijs van 20 F werden bedacht : de maatschappij Werkmanshuis Concordia uit Brussel, de zangmaatschappijen De Vereenighde Vrienden uit Mollem en de Eendracht uit Mazenzele en de fanfare Pro Deo et Patria uit Essene.","De Sint-Jozefskring uit St.-Ulriks-Kapelle en de Xaverianen uit Asse droegen de rode lantaarn, toch kregen zij net als de andere groepen, een "verguld eremetaal".","'s Avonds trokken deze muziekmaatschappijen, al spelend "de Vlaamsche Leeuw" en vergezeld "door eenen prachtigen Lichtstoet" naar het station.","Tot zondag 13 september zou het borstbeeld te bezichtigen zijn voor het publiek in de hall van het gemeentehuis, nadien werd het in de trouwzaal geplaatst waar het zich tot over een tiental jaar nog steeds bevond.","Sindsdien bevindt "de Viron" zich op de zolder van het gemeentehuis, wachtend op eerherstel.","Jaak Ockeley (voor de bronvermeldingen bij dit artikel verwijzen we naar het Ascania nummer 1983-3)"," Burgemeester de Viron ","http://www.ascania.be/asca-special-mensen02.html","16,2","9 jun 2007");
Page[16]=new Array("Volksspelen te Mollem door Joseph Ameys (uit Ascania-tijdschrift 1986-1) Het was de cafébazen van de statiestraat, samen een 10-tal, al te zeer opgevallen dat de vogelscheutkermis op maandag zo droogjes eentonig en vreugdeloos verliep.","Ze besloten een vergadering te beleggen ten einde een oplossing te vinden om meer leven en plezier in deze kermis te brengen.","Alzo vergaderden op een avond in de week volgende cafébazen: Emiel Lombaert (de Koster), Jan Callebaut (de Smid), Mena van Borreken, Petrus Verdoodt (Pië Moeizoem, Jozef Van Ginderachter (Jef van Pieës), Leon De Pauw (Leon van Priemes), Comeel Van Cauter (Nele van Mait), Johannes Van Cauter (Koek), en Louis Vrijdagh, en dit bij de Wwe Louis Verdoodt (Moe van de Maitser).","Bij dit gezellig samenzijn werd besloten in de toekomst over te gaan tot het organiseren van "Volksspelen" op maandagnamiddag.","Ieder cafébaas zou zorgen en verantwoordelijk zijn voor een eigen uitgedacht spel.","Om het succes hiervan te verzekeren dienden aan deze spelen een aantal prijzen verbonden, en dus moest er eerst voor gezorgd worden dat er geld in de kas gestort werd.","Iedere baas zou zijn bierhandelaar aanspreken ten einde van hem een gift te bekomen ten titel van reklame voor zijn bieren; voor het overige werd besloten elke maand om de beurt bij een cafébaas te vergaderen en ieder zou 50 fr.","storten in de Kas der Volksspelen.","Ondertussen was ondergetekende (Jefke van de Maitser) reeds aangesteld als secretaris-organisator en schatbewaarder.","Al deze inspanningen leverden jaarlijks gemiddeld een prijzenpot op van 4 à 5.000 fr., wat op zichzelf al een succes was, gezien dit gebeurde in de dertiger jaren en volgende, toen 1 fr.","nog 1 fr.","was.","Het hele gebeuren werd een succes over gans de lijn - veel volk, veel deelnemers, veel plezier en ook vooral veel pintjes bier.","Zelfs in de treinen werd het spektakel bemerkt en stapten veel reizigers van Merchtem-Opwijk-Lebbeke en zelfs van Dendermonde van de werkmanstreinen om het schouwspel van naderbij te volgen en pas na 1 uur of 2 een volgende trein te nemen die hen dan huiswaarts zou brengen.","In de voormiddag werd in gans de gemeente reeds reclame gebracht voor onze Volksspelen, en dit onder verschillende vormen zoals per trouwkoets of dergelijke.","Rond 13.30 uur was er al een groot aantal kandidaat-mededingers op het Statieplein aanwezig en werd er overgegaan tot de eerste inschrijvingen voor het eerste spel.","Gewoonlijk werden er een 20tal personen van beide kunne aangenomen per spel.","Onder de voornaamste Mollemse deelnemers vernoemen we vooreerst Emiel De Pauw, onze veldwachter, die tevens tijdens de spelen als ordehandhaver meer dan nodig was - zelfs wanneer hij gedurende de spelen de broek van zijn vrouw Rosalie droeg en aanleiding gaf tot algemeen gelach.","Vernoemen we nog als vaste pionnen voor onze spelen: Net van Kales, Marie van Cornele, Pinne van Noot Jan van Tones, Roben van Kale, Wit van Sooikes, Louis van Koek, Marie van Lommen, Gusta van Pazzen, Sjaleken van Priem es en vele andere.","Iedere deelnemer won een prijs, waarvan de kleinste toch een waarde van een paar pintjes bier bedroeg, en die gewoonlijk onmiddellijk ter plaatse werd omgewisseld tegen het heerlijke gerstenat, want dorst hadden onze moedige deelnemers zeker wel.","Na ieder spel was er prijsuitreiking en onmiddellijk daarop de nieuwe inschrijving voor het volgende spel waaraan dus iedereen kon deelnemen.","Ter inlichting geef ik hierna enkele der voornaamste en meest succesrijke spelen, te weten: SLAPEN GAAN EN OPSTAAN 10 deelnemers per reeks.","Te midden van het café ontdoet ieder deelnemer zich van drie kledingstukken naar keuze, daarna worden ze, hun kleren achterlatend, een 100tal meter van het café verwijderd.","Ondertussen zijn de kleren die achtergelaten werden goed dooreen gemengeld, zo wordt bij voorbeeld de kous van de ene in de mouw van de andere zijn vest geduwd, 2 verschillende schoenen met de nestels samengebonden en zo meer.","Wanneer men met dit alles klaar is wordt het sein gegeven en mogen de deelnemers gelost worden; deze komen het café binnen gestormd en duiken samen op de hoop kleren.","Hij die het eerst zijn eigen kleren opnieuw aan heeft is de winnaar, en het zoeken, trekken en sakkeren kan beginnen, de gekste tonelen doen zich dan voor tot het groot plezier van al de toeschouwers.","DE VROUWEN HUN MAN VOEREN Als materiaal moet men beschikken over een 5tal kruiwagens die ontdaan zijn van hun zijborden.","De vrouwen dienen hun man of partner over een bepaalde afstand (50 à 60m) te brengen.","Begrijpelijk wordt hun vracht meer dan eens onderweg afgekwikt tot groot plezier van iedereen.","ZAKKENKOERS Een spel dat nu nog wel door eenieder zal gekend zijn.","Elke deelnemer neemt met beide benen in een jutezak deel aan een loopkoers over een bepaalde afstand, gewoonlijk een 100tal meter.","FLESSEN VULLEN Benodigdheden; 5 ledige grote limonadeflessen op een plank op 2 stoelen een tiental meter verwijderd van een tafel voorzien van een grote bassin gevuld met drinkbaar water en 5 drinkpotjes erneven.","Per reeksen van 5 gaan de deelnemers aan de tafel hun mond vullen met water en brengen de inhoud elk in zijn eigen toegekende lege fles op de plank; de eerst gevulde fles is gewonnen - gevaarlijk spel voor de omstaanders die dikwijls onder water worden gezet door personen die hun mond niet kunnen dicht houden.","LEPELKOERS Elke deelnemer neemt een lepel averecht in de mond, legt een marbol of "scheutten" in de lepel; houdt de handen op de rug en legt alzo een afstand af van ± 40 meter.","Hij die het eerst de afstand aflegt is de winnaar, maar opgepast bij verlies van de marbol is het te herbeginnen vanaf de startlijn.","GAREN KNABBELEN Reeksen van 4 personen - liefst 2 mannen en 2 vrouwen worden per paar boven op een tafel geplaatst - ieder wordt het eind van een 3 meter lange draad garen in de mond gestopt - midden de draad is een klusje geknoopt - met de handen op de rug en op en teken van de jury moeten ze de draad opknabbelen tot wanneer een van beiden het klusje in de mond kan nemen - de eerste is natuurlijk de winnaar en wordt bedacht met enkele kussen van zijn medespeler.","VEGEN ZONDER LACHEN Per tweetal (man en vrouw) - beiden worden op eenzelfde tafel geplaatst - ontvangen elk een palet met meerkleurige waterverf.","Op een gegeven sein mag ieder om de beurt met een vinger een veegje verf zetten op het gelaat van zijn partner.","Kostelijke figuren vertonen zich weldra maar wie van beiden het eerst lacht, verliest het spel dat ook besloten wordt met enkele wederzijdse kusjes.","PATATTENKOERS Benodigdheden; een 5tal klompen (blokken) waar de kap af is - een koord van ± 2 m vastgespijkerd aan de achterkant van de klomp - kleine aardappelen van 2 cm doormeter.","Per 5 deelnemers krijgt ieder een kleine patat in de blok gelegd en dient hij met het touw trekkend een 40-tal meter af te leggen.","Hij die het eerst over de eindrneet komt is de winnaar; maar hij die zijn patat verliest mag opnieuw herbeginnen vanaf de startplaats.","DE WATERBAK Benodigdheden: 2 palen ± 4: meter hoogte geplaatst langs beide zijden van de straat - een waterbak hetzij een rechthoekige houten bak met een zijde naar de diepte toe 2 maal zolang met daarin op een 10tal cm van de basis een rond gat van ± 6 cm doormeter - langs de twee zijkanten van de bak wordt een sterke koord vastgehecht met dien verstande dat alzo de opening van de bak boven blijft en water kan inhouden - aan beide palen is op een hoogte van ± 3,5 meter een ring aangebracht die de koord kan doorlaten - de bak wordt gevuld met water en vervolgens met de koord opgetrokken tot ± 3,5 m hoogte, waarna de koorden worden vastgemaakt zodat de gevulde bak boven bengelt.","Op een stootkar, getrokken door een paar bereidwilligen neemt de deelnemer voorzien van een lange stok ± 2 m, plaats - de kar rijdt tussen de twee palen door terwijl de deelnemer moet trachten de stok in het gat van de bak te steken.","Mist hij zijn zet, loopt hij de kans de volle lading water over het lijf te krijgen, Zo vergaat het elke deelnemer en deze die het lukt de stok in het gat te krijgen is de winnaar.","KAARSKENSKOERS Reeksen van 5 of 6 deelnemers - ieder deelnemer krijgt op de startplaats een brandende kaars in de handen - hij moet trachten hiermede ongeveer een 50tal meter af te leggen - hij die het eerst met de brandende kaars over de eindrneet komt is de winnaar - dooft de kaars onderweg uit, is het opnieuw vuur halen op de startplaats.","Uit al het voorgaande zal de lezer best begrijpen dat iedereen op deze namiddag in werkelijke feeststemming zal geweest zijn en het wellukken van deze kermisdag gewaarborgd was.","Gedurende en 25tal jaren heb ik me hiervoor steeds, samen met al de bazen, ingezet om steeds beter te doen.","Spijtig genoeg verdwenen stilaan de cafés zodat er op dit ogenblik, daar waar er vroeger 10 tot 12 drankgelegenheden waren, er nu nog EEN enkele bestaat, en zo verdwenen dan ook vanzelfsprekend de zo plezierige en zelfs vermaarde Mollemse Volksspelen.","Mollem, 19 maart 1986 Joseph Ameys"," Volksspelen te Mollem ","http://www.ascania.be/asca-special-Mollem-01.html","21,4","24 mei 2007");
Page[17]=new Array("Muziek is troef...","Muziek is in de lucht! door Jean De Brandt (uit Ascania tijdschrift 1998-2) Muziek, zang en dans heeft de eeuwen door al een grote rol gespeeld in de menselijke samenleving.","Het was een mogelijkheid waardoor bij expressie van woord, klank of gebaar uiting wordt gegeven aan bepaalde gevoelens, gebaseerd op godsdienstige verwoordingen of opgebouwd als volksvermaak.","Men heeft wel eens smalend van de Vlamingen gezegd dat "ze een vereniging oprichten zodra ze met drie zijn".","Wat de moderne muziek betreft zijn we niet zo zeker hoe we hier de omschrijving moeten formuleren en we laten het best terzijde.","We houden geen bespreking van moderne muziek, doch over muziek uit het verleden.","Enkele zeer degelijke werken werden over dit thema reeds uitgebracht.","We denken aan de geschiedenis van de harmonie St.-Cecilia van Asse, de Katholieke Gilde, de Sloebers, de Breughelfanfare, de bijdragen over het Vlekkenmuziek, verschenen in de Ascania-uitgaven.","Het zijn evenwel niet de enige muziekmaatschappijen die Asse heeft gekend.","Spijtig genoeg zijn over deze verenigingen zeer weinig gegevens bekend.","Daarom zullen we trachten hierna toch al een kleine sluier op te lichten met de hoop dat bij het lezen van deze teksten bepaalde lezers toch nog iets kunnen bijdragen tot dit deel van de lokale geschiedenis.","Uitzondering wordt hieronder gemaakt voor de harmonie Sint-Martinus (de Jefkens) waarover we een afzonderlijke studie aan het maken zijn.","Tevens worden de muzieken uit de deelgemeenten: De Vrede van Bollebeek, De Vereenigde Vrienden van Mollem (bestaat niet meer) en de Koninklijke fanfare St.-Cecilia uit Zellik apart behandeld en zullen deze op een later tijdstip verschijnen.","Afkortingen: DA: De Asschenaar DG: De Galm GvA: Gazet van Assche 1.","De fluitisten van de Nieuwstraat.","In DG van 25.6.1949 stond de vermelding dat een groot wandel-concert zou doorgaan op zondag 3.7 door deze muziekmaatschappij.","Verdere gegevens ontbreken.","Fanfare "De Eendracht" Deze muziekmaatschappij was van Walfergem en situeerde zich toch, volgens de gevonden gegevens van 1912 tot 1924, over een periode dus van 12 jaar.","Zeer lang is dit niet maar toch kan men spreken van een zekere tijdsduur.","GvA 1.9.1912: Ter gelegenheid van de Statiefeesten Gemeenten Asse en Walfergem (!) werd een grote prijskamp ingericht voor hardlopers en dit op zondag 8 september 1912.","De fanfarenmaatschappij van Walfergem luisterde het feest op.","GvA 20.7.1913: Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Koninklijke Harmonie St.-Cecilia van Hekelgem ging op zondag 27 juli 1913 een groot tornooi door met niet minder dan 39 deelnemende muzieken verdeeld over 5 kiosken.","De onderhavige fanfare speelde op kiosk B aan de tramstatie Affligem.","De deelnemende verenigingen zouden om 2u30 vergaderen aan de tramstatie op de Boekhoutberg en stoetsgewijze een optocht door het centrum van de gemeente houden.","Waarschijnlijk is er dan een onderbreking geweest, vermoedelijk tijdens de oorlogsjaren.","We troffen in De Asschenaar van 21.9.1924 volgende vermelding: "De fanfaar van Walfergem heeft nog bestaan in vroegere jaren, enige leden gaan die heroprichten en een bijzondere inschrijving daarvoor doen in het gewezen lokaal, waar het reglement nog hangt, bij Louis Meysmans aan de kasseide; dus is daar de inschrijving op zondag 28 september, om 4 ure namiddag.","Daarna doen de ingeschreven leden een uitstap in Walfergem.","Degenen die nog een instrument bezitten zijn vriendelijk verzocht vanaf heden af (ondereen) repetitie te houden, zo veel mogelijk, en andere makkers aan te werven, om samen met pasredouble's den uitstap te doen in Walfergem".","Het lokaal van een muziekvereniging was indertijd meestal gevestigd in een herberg.","Dit muziek maakte hierop geen uitzondering.","Bij J.","Durnez vonden we geen Louis Meysmans als cafébaas.","In de Gazet van Assche van 6.1.1924 vonden we een andere aanduiding van de herberg: "Asse-Walfergem" - prijskamp op vogelpik en op den bak op zondag 13.1.1924 bij Louis Meysmans - de herbergnaam is tot nu toe niet gevonden.","De inschrijving voor één jaar, buiten Ceciliafeest, kost 2 fr.","Verder zal na de bijzondere inschrijving alles bekend gemaakt worden door de voorzitter of een andere commissielid.","Daar onze Fanfaar zowel aan godsdienstige als wereldlijke feesten zal deel nemen, hopen wij dat degenen die nog geen muziek kunnen, het zullen aanleren, al moest het wat moeite of wat geld kosten.","Iemand om het aan te leren zal aldaar, nadat gij ingeschreven hebt, bekend gemaakt worden.","De voorzitter: Guillaume Luypaert, De Schatbewaarder: Louis Meysmans, De Secretaris: Frans Clymans, De Boetmeesters: Jozef Mertens, Charles Van den Eynde, Adolf Verlinden.","93 Een herberg gehouden te Walfergem door Meysmans Louis hebben we bij Jeroom niet teruggevonden.","Inzake de herbergen blijf er, ondanks het volumineuze werk van J.","Durnez, nog wel wat opzoekingswerk te verrichten.","De Lustige Muzikanten van Asbeek Gva 26.1.1896: Op zondag 2.2.1896 (O.L.V.-Lichtmis) ging te Asbeek een luisterrijk concert door gegeven door de kluchtspelers van Asbeek, in de ruime zaal van wwe F.","Clerens, Asbeek.","Ook deze herberg vonden we niet terug bij Jeroom.","De opening gebeurde door de Muzikanten van Asbeek.","Andermaal vinden we deze herberg niet terug bij Jeroom.","Vermeldingen zijn er nochtans : - GvA 14.5.1893: Franciscus Cleirens - herberg aan de kerk van Asbeek.","- GvA 10.1.1897: herberg Wwe Franciscus Cleirens.","- GvA 21.5.1905: bollingmaatschappij "De Asbekenaren" bij de Wwe Fr.","Clerens, Asbeek.","- Verder vonden we terug dat Franciscus Elisius Clerens geboren was te Ternat ca.","1835.","Hij huwde te Asse met Joanna Maria Verbeeren.","Beiden stonden vermeld als herbergier.","Frans overleed in 1894 en was de zoon van Guillielmus Clerens en van Maria Catharina Moens, beiden overleden te Asse.","- DG: In De Galm van 4.8.1979 werd de bevolking uitgenodigd op een tentoonstelling over Asbeek, waarop onder meer een foto zou te zien zijn van deze muziekmaatschappij.","De Kwagatzonen In zijn werk over As' kermis verwijst Frans Goossens naar het bestaan van dit muziek en wist hij ondermeer te vertellen dat Gustaaf Bouclier, alias Kummel, onder meer in dit muziek trombone speelde.","Verder vonden we nog gevens in D.A.: Op 28.2.1924 speelde ze de herberg open van de Vrolijke Baas bij Jean Van Craenenbroeck in de Vironstraat.","Jean, met als bijnaam Carot, had zijn herberg in de Vironstraat.","D.A.","27.7.1924: Grote schieting met het karabijn bij de heer Antoon Bouclier (Kummel) Statiestraat 38 op zondag 3.8.1924.","De prijskamp zal opgeluisterd worden door het muziek van de Kwaadgatzonen.","De herberg was het Kummelshof.",""Le Bon Coeur" Dit muziek was van Walfergem.","D.A.","14.8.1921: De Maatschappij "Le Bon Cceur" gaf een avondmaal.","Als leden werden vermeld: Petrus van Belle, Frans D'Haese † en De Handschutter van Zellik.","GvA 31.7.1927: Ter gelegenheid van Benedenstraat-kermis van Walfergem trad dit muziek aan op zondag 7 en maandag 8 augustus, onder leiding van Adolf Van Belle, muziekdeskundige van Walfergem.","De Lustige Pottezuipers van de Benedenstraat Aan de benaming van deze vereniging kan men zonder twijfel opmaken dat muziek niet op de eerste plaats kwam, doch het amusement, het drinken van een glaasje (en nog vele meer) bij het spelen van een lustig deuntje het oogmerk van deze groep muzikanten.","Een lang leven zal dit ensemble waarschijnlijk niet beschoren zijn.","We vonden ze éénmaal in 1924.","DA 13.7.1924: Tijdens de Benedenstraat-kermis welke doorging op zondag 10 en maandag 11 augustus 1924 waren er allerlei festiviteiten: duivenprijskamp, velokoers voor beginnelingen, mastklimming, grote velokoers voor vrouwen, bloemenstoet, verkledingen, zaklopen voor de cafébazen.","De feesten werden opgeluisterd door het muziek van de Lustige Pottezuipers van de Benedenstraat.","De Vereenigde Muzikanten der Nieuwstraat Deze muziekgroep hebben we gedurende een 18-tal jaren terug gevonden.","Een eerste maal in 1905: Nieuwstraatkermis stond in het teken van 75 jaar Belgische onafhankelijkheid.","Een volledig programma stond afgedrukt.","Hierin noteren we de deelname van "De Vereenigde Muzikanten der Nieuwstraat" (gva 4.6.1905).","En nog 1905: Kobbegem - De Vereenigde Muzikanten der Nieuwstraat van Assche onder het bestuur van de vermaarde fluitspeler Alfons Van Molle traden hier op ter gelegenheid van de herdenking van de onafhankelijkheid van België.","Hun optreden bestond in een uitstap door het dorp, een serenade aan twee oudjes, ter gelegenheid van hun gouden bruiloft en een concert aan burgemeester De Coster (GvA 15.8.1905).","1907: Ter gelegenheid van Nieuwstraatkermis op 9.7.1907 had men het optreden van de turnafdeling van de Xaverianen en een buitengewoon concert van de Vereenigde Muzikanten der Nieuwstraat (GvA 9.6.1907).","1909: Opening van de feestelijkheden van Nieuwstraatkermis door dit muziekkorps (GvA 4.7.1909).","Hetzelfde optreden vinden we een jaar later (GvA 26.6.1910).","Een laatste bericht vonden we in 1923.","Aan Nieuwstraatkermis deden twee muzieken mee: De Moedige Krabbers (de latere harmonie Sint-Martinus of de Jefenks) en dit korps (GvA 17.6.1923).","Hun voornaamste optredens, alleszins volgens wat we teruggevonden hebben, beperkten zich tot het opluisteren van hun eigen kermis.","De Lustige Zwanzers De benaming laat geen twijfels bestaan over hun intenties: er een vrolijke boel van maken, muziek spelen en het ledigen van de nodige pintjes.","Een onschuldig tijdverdrijf voor mannen die van leute en plezier houden.","Een optreden hebben we teruggevonden in 1931: Op Kalkovenkermis die doorging op zaterdag 25, zondag 26 en maandag 27 juli 1931 werd door deze vereniging "De Lustige Zwanzers" een wandelconcert gegeven.","Er stond niet bij vermeld of deze al dan niet van Asse waren.","(DA 19.7.1931).","Hand in Hand Op zondag 20.4.1947 bracht de harmonie Hand in Hand van Asse een serenade aan Manke Fiel (DA 20.4.1947).","Meerdere gegevens ontbreken.","10.","Trommelkorps De Ontvoogding Op oudejaarsavond van 1959 ging er een rood nachtbal door in 't Volkshuis op de Kalkoven.","Het orkest stond onder de leiding van Pierre van Regenmoorter, eveneens chef van het Trommelkorps "De Ontvoogding" (DA 22.11.1959).","11.","De Vereenigde Muzikanten der Statiestraat Ter gelegenheid van Statiestraatkermis wouden ze hier niet onderdoen voor die van de Nieuwstraat en ze hadden in 1923 en 1924 eveneens hun muziek opgericht (GvA 24.6.1923, DA 3.6.1923, DA 8.6,1924).","12.","De Kloeke Blazers Een muzikant heeft veel "asem" van doen, dat beweren alleszins sommigen.","Deze kloeke blazers vonden we terug op Terlinden: Ter gelegenheid der kermis op dinsdag 29.6.1897 Grote Ringsteking te voet ter herberg van Petrus Van Vaerenbergh.","De inschrijving zal aanvang nemen om 3 uur namiddag, begin om 3,30 uur.","De inleg is bepaald op 10 centiemen.","Om 7 uur: de vrouwen haren man voeren zonder lache! de vrouwen die dit kunnen krijgen een splinternieuwe koffiepot en een serenade van de stommuziekmaatschappij (let op de eigenaardige benaming) "De Kloeke Blazers".","De voorzitter was Marinus Van Houdenhove.","Verder kunnen we nog kwijt dat bij Jeroom we een herberg terug vinden op naam van Petrus Van Vaerenbergh "In de Tuba", doch deze was gelegen op de Putberg.","Zouden ze voor Terlindenkermis uitwijken naar de Putberg? Op Terlinden vonden we een herberg gehouden door Petrus Van Vaerenbergh.","Hij was geboren te Asse op 24.11.1856, zoon van Egied (daguurder geboren te Wambeek) en van Magdalena Holbrecht van Asse.","Hij huwde te Ternat op 2.11.1880 met Gijsels Sophia van Ternat.","Het echtpaar vestigde zich op Terlinden op 17.11.1888 als landbouwers-herbergiers.","Ze hadden elf kinderen.","Enkele vermeldingen omtrent dit café : Gva 19.4.1891: Luisterrijk concert op zondag 19 april 1891 bij Petrus Van Vaerenbergh gegeven door de maatschappij "De Jonge Liefhebbers" enz Gva 15.9.1907: Verkoop van nagras op zondag 17.9 ten verzoeke van Marinus Van Houdenhove.","Gva 25.12.1921: Soloslim gespeeld door Cyriel Bastaerts in deze herberg.","Gva 17.6.1923: Op vrijdag 29 juni (St.-Pieter) gerrebolling voor vrouwen.","Een herberg die meer dan 35 jaar bestond doch de naam is tot nu toe onbekend gebleven.","13.","Harmonie De Vrije Muzikanten Rond 1912 kende de Koninklijke Harmonie St.-Cecilia uit Asse onenigheid.","Hieruit vloeide de tijdelijke oprichting van de harmonie de Vrije Muzikanten.","Voor meer uitleg verwijzen we u naar het degelijk werk van Frans Goossens: De Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia, p.","122 e.v.","Ze namen in 1913 deel aan de viering van 100 jaar St.-Cecilia van Hekelgem (GvA 20.7.1913).","14.","Het Studentenmuziek van Walfergem Enkele jaren na wereldoorlog I en zeker vanaf 1922 kende het seminarie een grote bloei.","In de loop van de erop volgende jaren werd er hard gewerkt, vlijtig gestudeerd en toch werd aandacht besteed aan de plezierige kant van het leven.","Eén van deze geneugten was het Studentenmuziek.","Er werden een aantal instrumenten gekocht en het Studentenmuziek kon van start gaan.","Een juiste oprichtingsdatum konden we niet achterhalen, vermoedelijk was dit 1922 (bron: H.","Dieudonné - Uit Asschenaarke 1° jg.","1977-78 nr.","3, p.","77: Klooster/school).","Enkele details: DA 12.2.1922: Padvinders en het muziek van de studenten van Walfergem : ter gelegenheid van de aanstelling van deken Andriessens te Asse werd er een stoet gevormd, waarin onder meer opstapten: de padvinders en het muziek der leerlingen van de E.E.","Paters te Walfergem.","- GvA 14.6.1931: Walfergem: optreden van het muziek der studenten op zondag 14.6.1931 ter gelegenheid van de huldebetoging aan het H.","Hart.","DA 12.6.1932: Jaarlijkse openbare toewijding van het H.","Hart, op zondag 16.6.1932 met medewerking van de harmonie van de Studenten van het Missiehuis.","DA 14.6.1936: Plechtige toewijding aan het H.","Hart met o.a.","het optreden van deze harmonie.","Andere vermeldingen zijn : Frans Goossens As'kermis p.","80: Jan Verbeeren, gehuwd met Anne Marie De Witte was niet alleen muziekmeester van de St.-Martinusgilde, van de Breydelzonen maar ook van deze studentenharmonie.",""Sjang van den Beer" was van Asbeek.","René De Rop: 100 jaar Katholieke Gilde te Asse p.","163 spreekt over deze dirigent.","Niet verwonderlijk aangezien hij een trouw lid was van deze harmonie en ook hun dirigent.","René vermeldde zelfs een aantal spelende studenten: Jef De Donder (bombarden), Jaak Hofmans (bombardon), Fons Walschap (trombone), Frans De Meyst (grote trom), Alfons Lense (kleine trom), Miel De Schepper (kleine fluit), Jefke Van Heukelon (kleine fluit), Calix van de Gaer (sax), Jozef Van Avermaet (klarinet), Hector Van der Steen, Leo Keppens en Jan Keppens (tuba).","Tenslotte nog een gegeven van Pater Spanhove: Jozef Lavers geb.","te Mollem op 7.4.1907, zoon van J.B.","en van Phillippina Itterbeek ging op zijn twaalf jaar naar het missieseminarie en maakte deel uit van het muziek, speelde er de bombardon (J.","Spanhove - Geestelijken uit Bollebeek p.","30).","15.","Muziek der Invalieden en Oud-Soldaten van Asse In De Asschenaar van 16.6.1931 werd verwezen naar een optreden van dit korps op zaterdag 27 juni.","Geen verdere gegevens.","Van Pierre Wees bekwamen we de volgende inlichtingen.","Het lokaal van deze maatschappij was bij Pierre Van den Eynde, de pjerre-teuscher - het was van voor café en van achter een zaal, en was gesitueerd in de omgeving van de vroegere winkel van Rie Belle, tegen Sander Rochette.","Als leden wist hij aan te halen: Door van Kras, René De Peet (vosken), Jef Van Bettekens, Rieke Flek, Jean van Colet, Jean van Pottekot.","Vele van deze namen treft men ook in andere muziekverenigingen aan.","Pierre Van den Eynde was volgens Jeroom Durnez herbergier in "'t Kelderken" op de Steenweg, de vroegere herberg "Au Lion d'Or" waar men thans het nieuwe bankgebouw van de Kredietbank heeft gebouwd.","16.","Fanfarenmaatschappij Sint-Martinus (Walfergem) Deze muziekvereniging is duidelijk niet de Harmonie Sint-Martinus of de Jefkens.","Ze bestonden jaren vooraleer van deze laatste maatschappij sprake was.","Een eerste maal werd ze vernoemd in 1888: Donderdagavond had deze fanfarenmaatschappij St.-Martinus een plechtige serenade opgedragen aan de Zeer Eerw.","Heer P.","Danis, Deken, ter gelegenheid van zijn Naamfeest (GvA 1.7.1888).","Een volgend bericht kwam voor in 1909 en hieruit kon men opmaken dat de maatschappij haar roots had in Walfergem (GvA 4.7.1909).",""Gemeente Walfergem" - Grote Feestelijkheden op zondag 11 juli 1909 - welke zullen plaats hebben in de gemeenten Walfergem, Beckerzele en Tenberg, ter gelegenheid van het 28-jarig bestaan van de Statie van Asse (Walfergem).","(Zeer prestigieus de benaming van gemeente voor beide gehuchten).","- Grote velokoers van 30 kilometers met als ronde : Bekkerzeel, Zellik, Relegem, Wemmei, Brussegem, Merchtem, Droeshout, Asse en Walfergem - aankomst in de Velodroom (!).","Vertrek uit Bekkerzeel om 8 uur.","Inschrijving van heden af.","- Grote Italiaanse loopkoers - vertrek uit Walfergem om 8,30 uur (wat soort van koers dit is mag Joost weten !).Bijzondere schone prijzen en geschenken zullen den overwinnaars worden toegereikt.","Deze feestelijkheden zullen door de Fanfaren "Sint Martinus" van Walfergem opgeluisterd worden.","De Feestcommissie zal alle nadere bepalingen toekomende week laten afkondigen.","Nog in 1909: Ter gelegenheid van de plechtige wijding van de kerk van Walfergem hadden de bewoners van Walfergem besloten volgende feestelijkheden in te richten: - na de hoogmis: serenade aan het klooster door de fanfarenmaatschappij "Sint-Martinus" van Walfergem - na het lof: oplating van een luchtbal genaamd "Guillaume" - om 8 uur: algemene verlichting van de gemeente - om 8u30: prachtig vuurwerk - daarna uitstap rond de gemeente.","Al de feestelijkheden zullen opgeluisterd worden door 't muziek van de fanfaren (GvA 23.11.1909).","In 1911: De fanfare St.-Martinus van Walfergem bekwam 20 frank voor haar deelname aan de viering van 75 jaar St.-Cecilia van Zellik (GvA 23.7.1911).","In 1912 bekwam de muziekvereniging een premie van 50 fr.","voor haar deelname aan het muziekfeest van Zellik.","De leiding van de fanfare was in handen van Magasse (GvA 26.5.1912).","En tenslotte nog in 1912: STATIEFEESTEN GEMEENTEN ASSE EN WALFERGEM.","Nu het gedaan is met de wielrijders is het de beurt aan de hardlopers.","Grote Prijskamp op zondag 8 september aanstaande met 100 fr.","Aan prijzen.","Inschrijving bij De Vos te Asse-Statie van l tot 2 uur nanoen.","De fanfarenmaatschappij van Walfergem zal het feest opluisteren.","Namens het Bestuur : de voorzitter : Ph.","Van den Broeck, de schatbewaarder: Em.","Meeus en de schrijver: Leo De Vos (GvA 1.9.1912).","Noot: EEN IDENTIEKE AANKONDIGING WERD GEVONDEN VOOR DE FANFARE EENDRACHT!!! Er is sprake van één muziek doch er zijn twee benamingen? Zijn het inderdaad twee afzonderlijke muzieken ? 17.","Bien Venue Volgens de Gazet van Assche d.d.","10.1.1904 gaf de muziekmaatschappij "Bien, Venue" een groot concert te Walfergem in de ruime zaal van Joannes Claessens op zondag 17 januari 1904.","We weten niet of deze maatschappij van Assche is of ze hier enkel een optreden hebben verricht.","18.","Peper en Zout Een deel muzikanten die uit onvrede met de gang van zaken uit de harmonie St.-Cecilia waren gestapt.","Ze hebben niet lang bestaan en de meesten zijn uiteindelijk overgegaan naar het socialistische muziek "De Rode Vaan" (2).","19.","Rode Vaan Rond 1920 werd te Asse de "Werkliedenpartij van Assche" opgericht en daarbijhorend het muziek "DE RODE VAAN".","Ze waren oorspronkelijk gehuisvest in de herberg van dezelfde naam "De Rode Vaan" (3).","Deze herberg vinden we onder deze benaming niet bij Jeroom, doch onder de benaming "Hoeksken", waarbij hij wel vermeldt dat deze herberg enige tijd de naam van "Rode Vaan" had.","Als uitbaters waren er gekend Emiel Leemans en Maria Van Elsen.","Ze zouden bestaan hebben van 1920 tot 1938.","Enkele muzikanten waren: Henri Van Belle (Rieke Flek) (4) als muziekchef, Petrus Vlieghe, Gustaaf Bouclier, Jules Favresse (5), Louis De Wandeler, de gebroeders De Bondt, Pieter Frans Cordiee.","Als activiteiten kunnen we vermelden : D.A.","4.3.1923: In de feestzaal van Emiel Leemans zou op zondag 11.3.1923 om 4 uur een volksconcert worden gegeven door de harmonie De Roode Vaan in samenwerking met toneelgroep "Spartacus" van Assche.","20.","Harmoniemaatschappij van de Christene Volkspartij Ook zeer weinig informatie gekend over deze laatste muziekmaatschappij.","GvA 13.4.1902: Verleden dinsdag is de heer Pieter Verloes, brouwer te Asse-Kalkoven, gekozen tot erevoorzitter van de harmoniemaatschappij van de Christene Volkspartij, gevestigd bij Andreas De Coster te Asse-Koutertaverent.","Een herberg met zaal en als uitbater Andreas De Coster vonden we bij Jeroom niet.","Toch zijn er sporen: In 1889 was de duivenmaatschappij "Sans Peur" (eveneens onbekend) gevestigd bij André De Coster (GvA 2.6.1889).","In 1907 trad het muziek van de Breydelzonen op in deze zaal.","GvA 6.7.1902: Verleden zaterdag heeft de harmonie der Christene Volkspartij (gezegd Vlekkenmuziek) een luisterrijke serenade opgedragen aan haren Voorzitter, Mr.","Petrus De Wees alsook aan haren erevoorzitter Mr.","Pieter Verloes, brouwer te Asse-Kalkoven, ter gelegenheid van hun naamfeest.","En maandag was het dan de beurt aan Andreas De Coster, secretaris.","Pieter Verloes was in 1892 handelaar in kolen op de Kalkoven (GvA 29.1.1892).","In 1896 doet hij een totale ommekeer in de handelsstiel en wordt hij landbouwer-brouwer, waar onder meer te bekomen was: Lambic, Faro, tafelbier, bruin en wit bier en Meerts (GvA 13.3.1898).","In 1902 werd hij dan gekozen als 3de kandidaat van de kantons Asse - Wolvertem en Sint-Kwintens-Lennik door de Christene Volkspartij van Brussel (GvA 16.2.1902) en tenslotte in de mei van datzelfde jaar wordt hij voorzitter van de bond der oud-militairen en oud-wapenbroeders van Asse (GvA 25.5.1902).","Petrus werd geboren te Asse op 21.3.1850 als zoon van J.B.","en van Joanna Maria Cooreman.","Hij huwde te Asse op 13.7.1891 met Van Ginderachter Sidonia Maria, ° Asse 23.8.1857.","Ze woonden op de Kalkoven nr.","l (6).","We nemen aan dat met de verwijzing "Vlekkenmuziek" niet het muziek van Sint-Hubertus van Koutertaverent bedoeld wordt.","Tot zover enkele nota's over minder bekende of misschien zelfs onbekende muziekverenigingen te Asse.","Indien iemand meerdere gegevens heeft zijn die steeds welkom.","Jean De Brandt","K.C.","PEETERS, Volkskundige aantekeningen, 1962, p.","253.","Fr.","GOOSSENS, De Koninklijke Harmonie St.-Cecilia, p.","122.","Fr.","GOOSSENS, As'kermis, p.","74, 75.","Zie Fr.","Goossens id.","54.","Jules Favresse ° Asse 4.11.1891, t 11.7.1954.","Was gehuwd met Alice Odila Van Belle.","Ze hielden de herberg "In de Bank" open op de Steenweg.","Telling Asse 1890 boek 2, p.","261."," Ascania-special - Muziek is troef ","http://www.ascania.be/asca-special-muziek1.html","48,5","29 dec 2005");
Page[18]=new Array("'t Vlekkenmuziek van Katerveirent door René Lengeler (uit tijdschrift Ascania 1993-1) Hetgeen ik nu vertellen ga heeft, naar mijn gedacht, geschiedkundig niet veel waarde alhoewel men mij bevestigt dat de feiten niet liegen.","'t Is allemaal echt waar.","Op een zaterdagavond zaten zij daar allemaal bijeen, de notabelen van Katerveirent.","Zij hadden bij Wieman van Bello te scheren geweest en zij dronken alsof zij naar een feest mochten.","'t Was kort na nieuwjaar en er was sprake van verloren maandag.","Die dag werd zowat in alle steden gevierd en Menierken de Waal, waard van Het Wit Paard, dacht zo in zijn eigen dat dat hier op Katerveirent ook moest kunnen.","Wat zou hij doen, een rondje geven of wachten tot de anderen, Jeanken en Lowie van de Wutten, Louis Nijf, Chalen Pastiels, Ritteman, Kreimer, Rik van Wales en Pië van Elzen er zouden van beginnen? Hij zou ne keer me steentjes smijten zie! "Zeg mannen" begon hij, "als we nu eens met een stromuzieksken tot in de Nieuwstraat zouden gaan en enkele cafees aandoen, zo voor een zwanspartieken, dat zou nog eens plezant zijn zie".","Chalen Pastiels was de eerste die beet: een stromuzieksken? Gij zijt gij niet goed zeker.","Wij hebben muzikanten bij de vleet en in nood vragen wij er nog een paar bij.","Laat eens zien: den Beir, Kadojt, Staaf van Keustes, Janneken van Wales, Wieman, Frans van Belloken van onze Staaf, Mil Mijeït, Noë van Jannes en dezen en degenen.","Een heel fanfare begot en gij zoudt een stromuzieksken ineensteken".",""Jamaarja" zei Menierken "zover had ik het niet gedacht.","Gij ziet dat onmiddellijk in 't groot.","Wij zitten wij hier op Katerveirent zulle" en hij deed heel gemeend.",""Als ge iets doet moet ge het goed doen" replikeerde Chalen en de anderen waren het daar volkomen mee eens, enkel Kreimer en Rik van Wales twijfelden een beetje.","Zij waren maar keuterboerkens en zij dachten dat zij in hun zak zouden moeten schieten.","Zover was men nog niet maar zij zouden op Verloren Maandag een stichtingsvergadering beleggen.","Ieder moest er maar eens over peinzen en zoveel mogelijk vrienden en kennissen aanspreken en hun vragen op deze vergadering aanwezig te zijn.","En er moest een bestuur gekozen worden.","Zij liepen al vooruit, zeer ver vooruit maar een ding was nu al zeker, zij hadden een wil en waar een wil is is een weg.","Menierken dacht, hier zit muziek in en sluiks wenkte hij Mie die seffens met de pot lambik rond ging en elk eens inschonk op de goede afloop.","Zij kaarten na, babbelden honderd uit, dronken er nog eens op en vergaten dat zij goede papieren zouden moeten hebben om maandag terug op stap te mogen gaan.","'t Was nog maar juist nieuwjaar geweest, een zondag in de week, en nu van zaterdag tot maandag weg, waar zou 't geld blijven vandaan komen.","Menierken die had schoon proten, die verdiende geld gelijk slijk en gooide het te grabbel alsof hij er vies van was.","Wat dachten die mannen wel.","Zo redeneerden de vrouwen en spraken er ondereen over de zondag na het lof.","Maar de maandag, in de vooravond, staken zij een paar ijverig gespaarde centen in het vestzakje van hun loebas.","Hij kon toch niet uitgaan op de kap van een ander en zij hoopten vurig dat die sociteit er kwam, eender hoe, als er maar iets kwam waaraan de vrouwen ook iets hadden.","De mannen, leep als ze waren, hadden in geuren en kleuren uitgewijd over een fanfare en een bal en airekens 's zondags achternoens.","Allee men zou van Katerveirent spreken.","Er zou ontspanning komen, voor groot en klein, en nog veel meer.","'t Werd een succes.","Men verdrong zich bij Menierken om aan de toog en aan een pint te geraken.","Menierken had zijn zoons en schoondochters ter hulp geroepen want het was erger nog dan met paasmaandag als 't kermis was.","De inrichters hadden zich teruggetrokken in de keuken om beter te kunnen beraadslagen.","Men noteerde de namen van de kandidaten en deze werden door Jors van de Wutten, die een mooi handschrift had, op een bord geschreven.","Lowie Nijf vroeg stilte en verzocht de aanwezigen te stemmen door handopsteking.","In feite was dat overbodig want het bestuur was al samengesteld en er was maar een kandidaat voor elke funktie, dus: voorzitter werd Lowie Gorlias, alias Menierken; schrijver Jors van de Wutten; penningmeester Lowie van de Wutten; muziekmeesters Noë van Jannes, den Beir en Chalen Pastiels.","Drie muziekmeesters, dit was uitzonderlijk, in feite was den Beir de enige echte muziekmeester maar hij was ook Chef van de Gilde en van nog andere muziekmaatschappijen in naburige gemeenten.","Zijn tijd was dus uitermate beperkt en daarom werd hij bijgestaan door de andere twee die ongetwijfeld goede eigenschappen hadden om een fanfare met succes te leiden.","De een vulde de andere aan en ze deden hun uiterste best om alles in goede banen te houden.","Als bestuursleden fungeerden Lowie Nijf, Kreimer, Sjars, Ritteman, Rik van Wales en nog een paar anderen.","De kogel was door de kerk.","Het vlekkemuziek was geboren.","Men koos als naam Sint -Hubertus maar deze werd spoedig omgedoopt in De Breidelzonen.","Het teerfeest zou plaats hebben op Verloren Maandag, de maandag na Driekoningen.","Muzikanten, leden en bestuur zouden samen met hun wederhelften aanzitten aan de feestdis.","Er volgde een daverend applaus waarna de kelen werden gesmeerd.","Enkele muzikanten hadden hun "extrement" meegebracht, daar zou Menierken wel achtergezeten hebben, en weldra vulde de herberg zich met vrolijke deuntjes.","De vrouwen hadden hun kinderen wat vroeger slapengelegd en kwamen, nieuwsgierig als zij waren, hun man vervoegen.","In de deuropening bleven zij verwonderd staan bij het zien van het vele volk en bij het horen van de meeslepende muziek.","Zij voelden de kriebels in hun lijf en liepen hun echtgenoot tegemoet voor de eerste polka van De Breidelzonen.","De eerste Verloren Maandag duurde tot in de kleine uurtjes en het zou de laatste niet zijn.","Er bleef evenwel nog veel te doen.","De volgende weken ging het bestuur op stap om geld in te zamelen.","Eerst bij de brouwers, de bierstekers en de herbergiers.","Die zouden er het best bij varen.","Dan bij de neringdoeners en tenslotte bij de gegoede burgerij.","Zij ronselden muzikanten.","Om het even welke klarinet, saxofoon, bugel of trombone trakteerden zij spontaan en tussen pot en pint overtuigden zij deze om toch ne keer naar de repetitie te komen.","Tegen pasen was het zover.","Ze hadden al tweemaal gerepeteerd en op paasdinsdag zou de eerste uitstap plaats hebben ter gelegenheid van de plaatselijke kermis.","Er waren zeventig spelemannen present.","Zij bliezen zich de ziel uit het lijf en goten in de plaats een hele emmer bokskens binnen.","Zij zorgden voor een onweerstaanbare publiciteit want bij elke volgende repetitie boden zich weer nieuwe muzikanten aan.","Bij Menierken zat men met problemen.","Waar moesten al die mannen een plaats vinden? Er was gauw een oplossing gevonden.","De grote kamer, grenzend aan de gelagzaal, werd ontruimd.","Zij zou tot muziek- en feestzaal worden omgetoverd.","De Breidelzonen hadden een blitzstart.","Ieder die het zich enigszins kon permitteren wou de muzikanten een pint betalen en omdat zij in verschillende herbergen "iets te goed hadden" waren zij zedelijk verplicht af en toe een uitstap te doen en dat bracht stemming in ons gehucht.","De vrouwen nog geestdriftiger dan hun mannen-muzikanten en zij volgden elke optocht.","Zekere dag werd de vereniging uitgenodigd een voetbalmatch op te luisteren op het veld van Daring Brussel, Daar zat Pieter van Menierken voor iets tussen.","Hij had rond die tijd nogal wat karweitjes moeten opknappen op de terreinen van de club en vele malen, van de hevige dorst, de kantien bezocht en er zitten vertellen over de Breidelzonen en over hun schoon muziek tot het aan de oren kwam van een van de bestuursleden die niet aarzelde om de kondities te vragen.","Die waren vlug vastgesteld.",""Ik ben de zoon van de president" zei Pieter "ge geeft wat ge wilt.","Ge betaalt de verplaatsing en zorgt voor een pistoleken en enkele pinten".","Het clubbestuur vond dat uitstekend en de volgende thuismatch stapten de Breidelzonen fier en gezwind het veld op.","Den Beir had zich speciaal vrijgemaakt.","Ze zouden die Brusselaarskens eens wat laten zien.",""Mannen opgelet, allemaal tegelijk" en goed in de pas schreden zij het veld over, Swakken van Soë de Garde met het minuskuul plakaatje, waarop "De Breidelzonen", voorop.","Hij deed het zo gewichtig, zo plechtig als een engeltje in de processie met meikermis.","Zij kregen applaus na elke mars en wisten van geen ophouden.","Zij gingen zo in de muziek op dat zij het fluitsignaal van de arbiter niet hoorden en er een delegué aan de mouw van den Beir moest gaan trekken om hen van het plein te leiden zodat de match toch tijdig kon beginnen.","Zij werden naar de kantien geloodsd, waar een lange tafel gedekt stond met pistolees en boterhammen belegd met verschillende soorten worst waarvan men bij ons, in de verre uithoek van Asse, het bestaan niet vermoedde.","Zij mochten boksken drinken van de Bavaro Beige zoveel zij lustten en zij kregen, voor hun vrouw of hun lief, elk een tablet "suikerlat" van de Victoria waarvan de eigenaar-directeur voorzitter was van de voetbalclub Daring Brussel.","Zij konden hun ogen niet geloven en waren zo verbauwereerd dat zij een groot deel van de eerste helft misten.","Zij gaven er niet om.","Bij de rust, als de spelers de kleedkamers opzochten en de trouwe supporters de kantien innamen, stapten zij opnieuw het plein op achter Swakken en den Beir.","Zij deden zo hun best dat zij bij het verlaten van het veld luid werden toegejuicht al zou het feit dat de plaatselijke spelers al een komfortabele voorsprong hadden bijeen gestampt er ook niet vreemd aan hebben geweest.","Niettemin achtten kenners het een formidabele prestatie.","Zwetend van de inspanning en van de zenuwen ging het terug richting kantien.","Nu waren de tappers en diensters van de pinten geen meesters meer.","Onze mannen vlogen erop lijk vliegen op siroop zo een dorst hadden zij van al dat geblaas, gekregen.","De secretaris dacht dat het al welletjes was geweest en verzocht iedereen zijn plaats op de tribuun in te nemen; straks na de match zou er nog een extraatje volgen.","Zo gezegd zo gedaan.","Zij gingen danig in het spel op.","Zij moedigden vriend en tegenstander aan en wanneer er een goaltje werd gemaakt stootten zij, op hun trompetten, enkele vreugdetonen uit.","Die avond zijn zij laat naar huis gekomen en de vrouwen die niet waren meegereisd waren verre van kontent.","'t Zou niet meer voorvallen zeiden zij, zoiets kon men u maar een keer lappen.","De Breidelzonen hadden op de Daring hun examen afgelegd.","In die tijd was Brussel nog één groot dorp en die van Union en van Leopold hadden hun oren de kost gegeven en langs Pië en Pol waren zij te weten gekomen, waar zij terecht konden om dat muzieksken van ginder aan de uitkant van Asse uit te nodigen.","En zo gebeurde het dat ze opnieuw naar Brussel mochten.","Goed en goedkoop zei men in de hoofdstad.","Voor ons niet gelaten dachten de Breidelzonen.","Het ging hun voor de wind.","Zij maakten naam en faam.","Overal vroeg men waar zij zulke bekwame muziekmeesters vandaan hadden.","Alle drie van Katerveirent zeiden zij met onverholen fierheid.","De herfst was begonnen en overal was men druk doende met het rooien van de late aardappels en het plukken van de hop.","Er werd geploegd en gezaaid, de bieten werden ingekuild en de beesten van de weide gehaald.","In de stal werden de dieren dikke grepen rapen voor geschoten en armvollen bietbladeren voor geworpen.","Menierken zat in de Walen, met de hele plukkersploeg.","'t Zou de laatste keer zijn dit jaar.","'t Was hoog tijd dat zij eraan begonnen want straks kwamen de herfststormen en die zouden de appels en peren, die uitzonderlijk goed gelukt waren dit jaar, niet sparen.","Er werd koortsachtig gewerkt en kilo's steenperen, grauwvellen en kalvien werden naar beneden gehaald.","In een recordtempo werd de boomgaard leeggeplukt en Menierken was tevreden.","Als ze die zaterdagavond huiswaarts kwamen gereden was het beginnen regenen en waaien.","Zij waren kletsnat als zij toekwamen en Menierken stelde voor dat iedereen eerst van kleren zou veranderen en dan komen aanzitten aan de lange tafel die, voor de gelegenheid, in de grote kamer was geplaatst.","Net en Mie hadden voor een grote ketel hutsepot gezorgd en hele kannen lambiek klaargezet.","Menierken, die tovenaar, had voor muziek gezorgd.","Hij had het zo geregeld dat er vanavond repetitie was en de beste muzikanten, zij die op het gehoor konden spelen had hij wat vroeger laten komen en die zouden dan de plukkers vergasten op enige mooie marsen, polka's en mazurka's.","Menierken was ne leperd.","Na het eten zou hij de mannen hun pree geven en zij zouden er een goed deel van ten beste geven, daar twijfelde hij niet aan.","Als ze het bij hem niet opmaakten dan deden zij het elders, dus! Met de muzikanten waren enkele vrouwen meegekomen.","Kwestie van op hun man te letten zeiden vuile tongen.","Eigenlijk waren zij gekomen omdat zij er graag bij waren en thuis konden gemist worden.","De inwonende ouders waren thuis om op de kinderen te passen en die waren allemaal in de kuip geweest en goed gewassen te slapen gelegd.","De stal was gedaan, de beesten gemolken en gevoederd en zo konden zij zich met een gerust gemoed overgeven aan een beetje welgekomen ontspanning.","Als de potten leeg waren en alle puttekens gevuld werd de tafel opzij geschoven en de stoelen werden "rinkrond" de kamer gezet.","Chalen Pastiels, muziekmeester van dienst, hief de hand op als teken dat men zou beginnen.",""Allemaal tegelijk.","Bert jong zijdegij nog niet gereed?".","Bert greep vlug de koperen scheel in de ene hand, de trommelstok in de andere en gaf een tik op het deksel.","Hij was klaar.","Er blies nog een op zijn embouchuur om het overtollige vocht uit zijn instrument te drijven en "een, twee, drie", zij waren weg.","Niet voor lang want Chalen klopte met zijn dirigeerstokje driftig op de pupiter.","Mil Mijeït blies er weer duchtig naast.","Men schold zijn kop vol.","De volgende keer was het veel beter.","Het was duidelijk te merken dat Mil vergat te blazen en maar deed alsof.","Zonder één valse noot werd het walsje met een zwier en perfect samenspel afgewerkt.","Chalen was opgetogen.","Ernaast, in de gelagzaal konden de vrouwen zich niet inhouden.","Zij omarmden malkander en draaiden erop los, rechts en averechts, soms een stoel meesleurend die dan kletterend op de grond viel.","Zij hadden niet al te veel plaats en tolden rond in een ritme dat enkele malen de muziek vooruitsnelde.","Jonge deernen, wild en welig als kalveren die eerst op de wei komen, draaiden zonder remmen, botsten tegen andere koppels aan en kapten met de hielen van hun schoentjes tegen de knoesels van meer gematigde dansers.","Er werd gescholden en "aai" geroepen maar men gunde de jonge meisjes een pleziertje.","Zij hadden anders niets en het gebeurde hier allemaal in eer en deugd.",""Zij misdoen zij toch niemand iets hé" meende Mie.","In een hoek van de grote kamer was het voltallig bestuur van de Breidelzonen, aan een tafel, bijeen gaan zitten.","Lowie Nijf nam het woord : "hoe zit dat nu voor Verloren Maandag, komt er iets van in huis ?" vroeg hij.",""Ja het is tijd dat wij eraan beginnen" wist Jors van de Wutten en wat Jors zei was evangelie.","Hij was een bezadigd man en geleerd.","Hij was bovenal rechtvaardig en zeker niet hoogmoedig.","Met zijn positie zou hij gemakkelijk met die heren van Asse kunnen meedoen en die van Katerveirent van uit de hoogte bekijken, zulke waren er nog.","Maar neen, Jors was en bleef van Katerveirent.","Dronk een pintje met de mensen van hier, met eender wie, hij maakte geen onderscheid.","'s Zondags speelde hij kaart, op de bak of op de meet al naar gelang.","Wel ging hij tijdig naar huis.","De tijd was er om ge-respecteerd te worden zei hij en al begreep men dat niet altijd, men vond het fijn gezegd en men gaf hem gelijk.","Dus, Jors had gezegd dat men er moest aan beginnen en men vatte onmiddellijk de koe bij de horens.","Er werd besproken welke herbergen men met een bezoek zou vereren en men moest Menierken er meer dan eens opwijzen dat hij de concurrentie ook eens aan haar trekken moest laten komen.",""Jaja, maar wat doen zij voor ons" opperde Menierken en hij had nog geen ongelijk ook.","Er werd besloten een feestkomiteit op te richten.","Dit zou moeten instaan voor het samenbrengen van de nodige financies.","De vorige bezoeken die zij hadden afgelegd hadden hun toegelaten van wal te te steken.","Nu ging het om het voortbestaan.","Men zou beginen met een bezoek te brengen aan de meer dan twintig stamineebazen.","Neen, neen niet op een avond maar meer gespreid over een paar weken.","Laat ons zeggen dat tegen Allerheiligen alles moest klaar zijn.","De herbergiers werden verzocht erelid te worden en een jaarlijkse bijdrage te betalen.","Als tegenprestatie zou de fanfare langskomen op Verloren Maandag en bij andere gelegenheden.","Zij zouden een aireken spelen en een pintje drinken.","Het moet gezegd worden dat de overgrote meerderheid de bijdrage neertelde, zonder haperen, en dat slechts enkele pesewevers niet meededen.","Die moesten later niet meer afkomen, zij hadden de gelegenheid gekregen.","De cafébazen zouden op hun beurt van de brouwers zoveel mogelijk centen trachten los te krijgen.","Er het maximum uit te halen.",""Het zal nodig zijn" meende Jors.",""Wij zijn al met rond de honderd muzikanten, vanwaar ze gekomen zijn weet ik niet.","Feit is zeker dat al die mannen moeten eten en drinken.","Ik weet wel, voor niets gaan de katten, toch moet men er rekening mee houden dat er zaad in 't baksken moet zijn".","Jors dacht aan alles.","Hij kon het goed zeggen.","Met weinig woorden en iedereen begreep hem.","Zelfs Swakken van Lowiekes die zijn mond niet kon houden als iemand sprak.",""Hehehe, Jors die weet het allemaal" dacht hij toch te moeten zeggen.","Jors schonk er geen aandacht aan maar Noë van Jannes verzocht Swakken te zwijgen en te luisteren en als hij persé iets te zeggen had zijn hand op te steken en het woord te vragen lijk men dat in echte verenigingen deed.",""Chutchut" deed Jors "wij zijn wij een echte vereniging".","Men zou het erop wagen de gegoede burgerij aan te spreken en steun te vragen en er tegen een fikse bijdrage ereleden van maken.","Er werd besloten volgende week opnieuw te vergaderen en de resulttaten van de eerste contacten te evalueren.","Van die volgende vergadering werd jaren later nog gesproken.","Soms nu nog, als het te pas komt, al zijn de acteurs van toen allemaal al lang overleden.","Een paar dagen voor de bijeenkomst werd er uitgestrooid dat de bestuursleden, als dank voor hun inspanning, zouden vergast worden op een lekkere konijnensoupee.","Konijn, 't is niet om te stoefen, maar nergens op de wereld kon men konijn zo lekker klaarmaken als op Katerveirent.","Dat kwam omdat de meeste meisjes hier op het kasteel van de Morette hadden gediend en er hadden leren koken als in de beste eethuizen.","Daarbij kwam nog dat er hier konijnen bij de vleet waren.","Ten andere, er waren hier verschillende boswachters als Soë de Garde, Ree Kalot en Oscar, en waar boswachters waren, de een vult de andere aan, ook stropers.","Er waren publieke stropers, gekend maar moeilijk te betrappen.","Er waren ook anonieme brakkeniers die geregeld hun provisie meebrachten van 't veld.","Ge moest oppassen voor mannen die overandere dag beerden.","Mijne kop af als er geen langoor in het beervat, op hun kruiwagen lag, als zij terugkwamen van hun akker.","'t Zou dus een lekker maal worden en sommige bestuursleden waren met hun hoofd meer bij het konijn als bij het thema van de vergadering.","Zij die meestal te laat kwamen waren lang voor de vergadering begon aanwezig en hun mond schoot vol water als zij het aroma van de stoofpot in de neus kregen.","Zij bestelden een potteken lambik om in de lijn te blijven want seffens zou het maal begeleid worden, daar was geen twijfel aan, door lekkere schuimende, ongeëvenaarde geuze d'Assche van Rie van Rikskes.","De tafel werd gedekt, ieder was present en werd verzocht aan te schuiven.","De borden werden volgeschept.","de glazen gevuld en er werd "smakelijk eten" toegewenst.","Het geroezemoes viel stil en het bestuur stortte zich op de borden alsof zij dagen niet gegeten hadden.","Er kwamen geen messen bij te pas.","De vork werd slechts in uiterste nood gebruikt.","Het brood, dat hooggestapeld op borden lag, dopte men overvloedig in de geurige gekruide saus.","De geuze, die als marinade had gediend, smaakte lekker door maar men proefde ook de suiker en het scheutje azijn, het laurierblad en de tijm, de peper en het zout.","Het was een eenvoudig en toch zo verrukkelijk gerecht.","Een délice zou men in Frankrijk zeggen.",""Tast maar toe" zei Net "er is van alles genoeg.","Nog wat brood Lowie? Een schepje konijn? Als er iemand nog wat wil drinken?".","Zij was ongewoon vrijgevig en uitermate inschikkelijk.","Zij was veel te vriendelijk maar zij merkten het niet en zij knikten met hun hoofden en wensten nog van alles wat.","Gelukkig waren zij op tijd begonnen want anders zou er van vergaderen niet veel meer in huis zijn gekomen.","Voldaan als zij waren en moe van het smullen werkten zij zonder discussie de punten van de agenda af.","Het bleek dat hun plan succes had en de voorzitter betaalde nog een rondje van puur contentement.","Daarna zou hij de zaak sluiten want het was al vele avonden laat geweest en hij moest 's anderendaags vroeg uit de veren.","Als heel het gezelschap buiten was en nakaarte over de voortreffelijke avond riep hij door de halfopen deur "miauw, miauw ne goeie kater is nog zo slecht niet hé mannen".","Naar het schijnt zijn sommige bestuursleden ongesteld thuisgekomen, wie het waren was 's anderendaags makkelijk uit te maken want men kon hun sporen volgen van aan 't lokaal tot aan hun deur.","Van konijn eten op een vergadering werd nooit meer gewaagd, over de poets, die toen gebakken werd aan die mannen van het bestuur, wel! Verloren Maandag naderde met rasse schreden.","Hoe dichter de dag bij kwam, hoe nerveuzer men werd en hoe banger dat men niet klaar komen zou.","Ten lange laatste werd er beslist, om alle deelnemers te kunnen spijzen, een rund te slachten, Mengsken de beenhouwer uit Ternat zou zich over de zaak ontfermen.","Hij raadde aan met de buren en kennissen te onderhandelen omtrent de overname van eventuele vleesoverschotten.","Bestuursleden liepen de huizen af en weldra bleek dat haast iedereen bereid was, als er vlees over was, een deel over te pakken.","In de schuur van Menierken werd plaats gemaakt.","Daar werd de vaars geslacht en aan een balk opgehangen.","Vleesblokken werden aangesjouwd en er stond een lange tafel waarop het uitgesneden vlees werd opengelegd.","Soort bij soort.","Mongsken schatte hoeveel soepvlees en gebraad hij nodig had en vroeg die porties naar de kelder te brengen.","Grote stukken werden aan haken opgehangen.","Wat overbleef werd gewogen en in pakjes van een kilo gedaan.","Het klein vlees werd gemalen en saucissen van gedraaid of samen met ingewanden en kop gekookt en pastei van gemaakt.","De staart zou voor de soep dienen.","Op Verloren Maandag, goed op tijd, was iedereen daar.","Elke muzikant kreeg een koppel droge worsten; kwestie van geen flauwten te krijgen.","Jef van Latter, de komiek van de fanfare, liep nog gauw naar de koer.",""'t Is precies of ik zit met 't loemerschijt" grinnikte hij en bedoelde daarmee dat hij zo nerveus liep als een bruidegom de dag van zijn trouw.","De grote chef was ook present en Noë en Chalen speelden voor de gelegenheid klarinet en bugel.","Zij waren de solisten en aan hun zou heel de rest zich optrekken.","Zij stonden er allen goed uitgeborsteld bij.","Elk op zijn plaats, één lange, uitgestrekte groep.","Stipt op tijd vertrokken zij.","Swatten en den Beir voorop, daarachter de trommelaars, de houtblazers en het koper.","Helemaal aan het einde, gedurig uit de pas lopend, leden en bestuur.","Een schone groep.","Echt waar.","Den Beir had zijn hand opgestoken en de, op voorhand aangeduide, mars trappelde de lucht in.","Het was een militaire mars.","Die hield er de pas in en stond er borg voor dat zij tijdig de tienurenmis zouden halen die speciaal, voor hun teerfeest, bij de heer Deken van Asse was besteld.","Aan Pië 'n Heuzel viel de muziek stil.","De snedige mars had veel geterd.","Den Beir liet ze even op hun positieven komen maar aan Clemans van Pastielses draaide hij zich om en stak, achteruitlopend, zijn hand in de hoogte als teken dat het volgende stuk aan de beurt kwam.","Hij deed met de lippen en met de hand één, twee, drie en daar gingen ze weer.","Zij stapten nu op gelijke baan en de zwier zat er terug in.","De kaken bliezen bol, de schouders wiegden op de maat van de muziek en de instrumenten bewogen ritmisch van links naar rechts.","In de kerk hielden zij zich koest, alhoewel zij zich vreselijk verveelden en zij sloegen een kruis van verlichting wanneer de priester het einde van de mis aankondigde.","Als ze buiten kwamen snakten ze allen naar een flinke pint bier maar omdat die van de "steenweg" hadden geweigerd een bijdrage te betalen, was er beslist dat de eerste halte zou plaats hebben aan de melkerij, bij Kamiel en Matje.","Dus, ieder op zijn plaats zei den Beir en begeleid door de muziek stapten zij op, richting Katerveirent.","Nu was er geen haast meer bij.","Aan elk bevriend café werd halt gehouden.","Bij het binnengaan kreeg men een speelkaart in de hand gestopt en deze gaf recht op een drankje.","Af en toe wou een der jonge muzikanten de virtuoos uithangen en een der nieuwste successen ten gehore brengen.","Dat ging niet altijd even gemakkelijk en vaak was hij gelukkig te kunnen rekenen op de steun van een kameraad die dan ongevraagd inviel.","De bende vorderde langzaam, de dorst was gelest en men dronk alleen nog uit gewoonte, een automatisme.","Hier en daar werd er een zichtbaar moe.","Een andere begon te brabbelen.",""Precies op zijn tong geraakt" zei Kadojt die aan een behoorlijk ritme de saucijsjes aan het doorspoelen was.","Als ze eindelijk aan de Zot van Greives de hoek omkwamen riepen Triene Maar en Roze van Wales uit: ze zijn daar!".","De soep werd op het vuur geschoven en Rik van Wales, Kreimer en Ritteman die de oven stookten en het vlees braadden, reukelden in de oven de laatste kolen opzij en plaatsten met een zekere handigheid de grote, gietijzeren kookpotten, die zij her en der geleend hadden, in het midden van de witgloeiende oven.","Zij zaten een grote marmiet met aardappelen op een komfoor dat zij al een hele tijd brandend hadden gehouden.","Nu zou het rap gaan.","Op een parleflink zaten zij aan tafel.","Precies uitgehongerde wolven.","De soeplepels schransten in de borden, zij slurpten als zwijnen van de romige tomatensoep met ballekens en staken hun telloren uit om nog een paar scheppen te krijgen.","Feitelijk deden zij de kokkinnen alle eer aan en als hun buiken aan zwellen toe waren stopten zij, eraan denkend dat er nog meer lekkers zou volgen.","Zij veegden met de rug van hun hand hun kin schoon en staken in afwachting een sigaret op.","Op zulk een dag mocht hun mond niet stil staan.","De sigaret was ternauwernood opgepaft als terrienen vol dampende, met peterselie bestrooide, aardappelen werden doorgegeven.","Daar buitenmensen doorgaans nogal wat patatten kunnen eten waren de schotels in een oogwenk geledigd.","De schalen met groenten deden de ronde; erwtjes met worteltjes en schorseneren met dikke witte saus.","De vleesschotels kwamen het laatst.","De diensters hadden geen handen genoeg.","Zij liepen af en aan en wrongen zich met hun jonge lijven kronkelend een weg tussen de dicht bij elkaar geplaatste stoelen.","Ieder moest een plaats hebben.","De meisjes werden aangeraakt, bij de arm genomen of op het achterwerk getikt allemaal als teken dat er iets nodig was.","De getrouwde mannen waren het ergst en tastten soms verder dan nodig maar deden alsof zij zich misgrepen en vroegen met het gewoonste gezicht van de wereld naar nog een extra portie.","Als iedereen bediend was liet men het bier aanrukken.","Er werd flink doorgespoeld en dat had voor gevolg dat de meesten spoedig naar achter moesten.","Zij ontlasten zich op alle mogelijke en onmogelijke plaatsen.","De gevel werd druipnat en het leek alsof men er, met plekken, emmersvol water had tegenaan gegoten.","Zij kwamen in groepjes taterend terug binnen, namen hun plaats in en lieten hun glas vullen om snel daarna al naar de gevel terug te keren.","Rikske Pijk ging zo vaak dat hij het overbodig achtte zijn broek nog dicht te knopen wat bij Kadojt de opmerking ontlokte "Rikske uw schoen staat open" en Rikske keek onnozel naar zijn voeten en zei "'t is niet waar jong".","Het werd al laat, de vrouwen werden ongeduldig en Menierken meende dat er nu een aireken mocht gespeeld worden.","De chef verzamelde zijn airekensmannen en Bert met de groscaisse en weldra, na dat zij hun instrumenten op elkaar hadden afgestemd, huppelde de muziek door de herbergruimte en de dansers huppelden mee.","Katerveirent en De Breidelzonen, een attractie op zijn eigen.","Een culturele opwelling die samen met Menierken is gestorven.","René LENGELER","Breydelzonen Enkele bijkomende gegevens over 't Vlekkenmuziek In Ascania, 1993, nr.","1, verscheen het ontstaan van 't Vlekkenmuziek van Katerveirent, door René Lengeler.","Dit vlot gebracht verhaal maakte ons duidelijk dat men toen geen T.V.","of auto nodig had om plezier te maken.","Ze zorgden er zelf wel voor.","Enkele vermeldingen over deze vereniging zijn interessant.","Vooreerst iets over de bijnaam: Vlekkenmuziek of ketelmuziek werd vroeger gebruikt om boze geesten en duivels te verdrijven.","Later werd het, zij het dan in negatieve zin, gebruikt bij huwelijksmoeilijkheden : - als één van beide partners verzaakte aan de huwelijksgelofte en met een ander trouwde.","- bij ruzie tussen man en vrouw voor de scheiding een feit was geworden.","In Brussegem zong men : "'k zou wel eens willen weten waarom men altijd slaat op emmers en ketels te midden van de straat" (1) Als men het over Vlekkenmuziek heeft en dan zeker wanneer het een muziekvereniging betreft, bedoelt men eerder een groep muzikanten die de leute voorop stellen en zich minder bekommeren over hoogstaande muziekuitvoeringen.","De muziekmaatschappij van Sint-Hubertus heeft verschillende jaren bestaan, doch dan voornamelijk onder de benaming van Breydelzonen.","Waarom de naamverandering hebben we niet kunnen achterhalen.","We vonden evenmin bij René Lengeler een verklaring, enkel de vermelding van het feit.","We vonden een vermelding in de Gazet van Assche dd.","2 februari 1921 waarbij de deelname werd bevestigd aan het vlaggefeest van de oudstrijders van Mollem, samen met nog andere muziekverenigingen en een aantal oudstrijdersbonden.","Opmerkelijk hierbij is dat het vrijwillige pompierskorps van Asse vermeld wordt met een fanfare.","Een tweede feit is dat de Breydelzonen aangeduid worden als een fanfare.","Op 8 en 15 januari 1922 werd een luisterrijk concert gegeven door de Breydelzonen in de ruime zaal van de weduwe Pollet (de Zot) (2).","We kunnen aan dit muziek een liefdesverhaal koppelen.","Juul van Tee (Juul Van den Bossche, gehuwd met Dorothea De Bauw), stamineebaas uit de Nieuwstraat, verhaalde bij de viering van zijn gouden huwelijksjubileum dat hij zijn vrouw leerde kennen op een verloren maandag te Koutertaveern.",""Het was vollen bak bij Meneerken.","Er werd gedanst op de tonen van het flekkenmuziek, zoiets gelijk de "Sloebers" uit de Statiestraat.","We zijn blijven dansen en daarna blijven verkeren".","Ter gelegenheid van de kermis van Ternat (met Sinksen) in 1925 was er op zondag een muziekfestival gepland.","Zeven muzieken namen hier aan deel: - Uit Sint-Katharina-Lombeek : De waren vrienden (40 man) en de Eendracht (35 muzikanten) - Uit Wambeek: Sint-Remigius (38 man) en Sint-Rochus (29 man) - Uit Asse : De Breydelzonen met 17 muzikanten - Uit Sint-Ulriks-Kapelle: Kunst en Vrede (36 man) - Uit Ternat: Euterpe met 58 spelende leden.","Stoetsgewijze ging men naar de Marktplaats waarna iedere muziekmaatschappij een concert ten gehore bracht op de kiosk.","Op 23 mei 1927 was het feest in Asbeek, ter gelegenheid van de diamanten bruiloft van Petrus Wambacq en Maria Boom.","Naast de Katholieke Gilde, de Kristelijke Werkmansbond (Sint-Jozef) en de Harmonie waren ook de Breydelzonen present om de jubilarissen een serenade te brengen.","Vele wijkkermissen werden toenmaals nog in ere gehouden.","Op half oogst 1927 was het Kwaadgat (6) - Muurveld - kermis.","Een lustige bedoening als men het programma overloopt: om 1.30 uur uitdeling geschenken aan de kinderen van de wijk beneden de 10 jaar; om 3 uur: appelken bijten bij Petrus Sanders; om 4 uur: fleschken vullen bij Alphons Renmans; om 5 uur: patattenkoers per velo bij Frans Coppens; om 6 uur: grote mastklimming en om 7 uur intrede der muziekmaatschappij de Breydelzonen...","'s Avonds prachtige verlichting der huizen en straten (7).","Twee muziekmeesters zijn gekend : - Karel Van den Bossche (8) (° Asse 16.06.1868), woonde op de Rampelberg nr.","50 (9) en was de schoonbroer van Liz van Waint - herberg in 't Kelderken op Koutertaveerne.","- Jan Verbeeren (10) (° Asse 05.02.1870), gehuwd met Anne-Marie De Witte.","Hij woonde ook te Koutertaveerne, Tereenhoren nr.","33 (11).","Jean De Brandt","MERTENS, 'Huwelijksgebruiken', in E.S.B., 1974, p.","172.","Gazet van Assche, d.d.","25 december 1921.","De herberg bij De Zot vonden we niet terug bij Jeroom Durnez; in zijn werkje over Koudertaveern vermeldt Lengeler het als een herberg op Koudertaveern, meerdere jaren gesloten en vooral bekend omdat er regelmatig kon gedanst worden.","De Galm, d.d.","14 oktober 1978.","Gazet van Assche, d.d.","7 juni 1925.","Gazet van Assche, d.d.","29 mei 1927.","Thans Arsenaalstraat.","G.V.A., 31 juli 1927.","Fr.","GOOSSENS, As' kermis, p.","80.","Bevolkingsboeken 1900, deel 8, p.","1834.","10.","DE ROP, 100 jaar Katholieke Gilde te Asse, p.","153.","11.","Bevolkingsboeken 1900, deel 5, p.","1036."," Ascania-special - 't Vlekkenmuziek van Katerveirent ","http://www.ascania.be/asca-special-muziek2.html","61,2","29 dec 2005");
Page[19]=new Array("Boekbespreking Frans Goossens: "De Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia" door Joris Spanhove (uit Ascania-tijschrift 1984-3) We brachten omtrent 35 jaar in Asse door aan het Ascanuscollege.","We waren er leraar van Latijn en geschiedenis in de Retorika.","De algemene geschiedenis trachtten we te doen uitmonden in de lokale geschiedenis van Asse.","Jammer, dat we dan niet konden beschikken over het rijk gedocumenteerde boek van Frans Goossens over de koninklijke harmonie St.-Cecilia.","Dit is niet alleen het verhaal van de geschiedenis van een muziekmaatschappij.","Een grote brok volksleven van Asse speelt er zich in af.","Men ervaart hierbij sterk, hoe landspolitiek en dorpspolitiek dicht bij elkaar liggen dat wolken boven Brussel neerslag hebben over Asse.","Als kloosterling zijt ge niet sterk verbonden met het volksleven.","Ge bespeelt geen instrument, ge bezoekt geen café.","Ge vangt er echter klanken van op en ge vindt er flarden van terug in de bladen.","Overzichtelijk is dit alles niet.","Nu, na lezing van dit boek, kan ik me beter een incidentje indenken dan vroeger.","Rond de jaren dertig stapten we bij elke processie in Asse mee op met de studentenfanfare van onze apostolische school.","Die groep toeterende jonge "paterkes" ondervond heel wat sympathie.","We werden echter zo opgesteld, dat we de andere musicerende maatschappij (en) niet stoorden.","Na de processie trokken we met een klinkende stapmars terug binnen de muren.","Na zo een processie begonnen we in de Kattestraat met volle muziek te marcheren.",""Dulcissimo" was wel de grootste eigenschap niet van onze Walfergemse studentengroep.","De "liberale" harmonie, gaf juist op het gemeenteplein een uitvoering ten beste.","Ons geschetter bracht de "blauwe" van de wijs.","Er werd geroepen, gedreigd.","We zaten zonder vooropgezet plan volop in de dorpspolitiek.","Voor die anekdote vinden we een verklaring in het boek van Frans Goossens.","Het boek valt op door zijn objectieve, ja zelfs ironische toon.","Met een tikje weemoed wordt verteld, hoe in 1979 ondervoorzitter Goossens er van droomde een brug te slaan naar de andere muzikale familie: twee onafhankelijke maatschappijen onder een en dezelfde dirigent, François De Ridder (blz.","175).","Wie de geschiedenis van Asse wetenschappelijk zal herschrijven, kan aan dit werk niet voorbijgaan.","Het bevat een rijkdom aan allerlei gegevens.","Het herschrijven van de geschiedenis van Asse is nodig.","Desiré De Grave is achterhaald en het degelijk overzichtelijk boekje van Jaak Ockeley, Bij de Bron, is te beknopt.","We kunnen in dit boek duidelijk, de lijn van de geschiedenis van de harmonie volgen: de kinderziekten onder het Frans en Hollands bewind (1811-1830).","Praktisch kwam het muziekkorps toen niet van de grond.","Eerst in 1835 kwam het tot groei en bloei.","De "Crickdynastie" speelde hierbij een toonaangevende rol.","Dit muziekensemble beheerste tot 1886 het muzikale leven van Asse.","Het luisterde allerlei feestelijkheden op, stapte mee op in de processies, begeleidde de bedevaart naar Kruisborre, bracht jaarlijks een serenade aan mijnheer de deken, begint het Ceciliafeest met een mis...","Het boterde toen tussen kerk en fanfare.","De bitsige schoolstrijd na 1880 veroorzaakte in 1887 een scheuring.","De eenheid was verbroken.","Aanleiding tot de oprichting van de Sint-Martinusharmonie, in de volksmond de Suskes, de gilde, werd een niet kerkelijke begrafenis, niettegenstaande verzet, toch opgeluisterd door de Harmonie Sint-Cecilia.","Later zal er zich in de schoot van de maatschappij Sint-Martinus een dergelijk schisma voordoen.","Onder invloed van de impulsieve onderpastoor van Eyck zullen de democratische "Jefkes" zich afscheuren van de conservatieve "Suskes".","De Harmonie Sint-Cecilia kwam echter die splitsing te boven.","Voortaan echter stelden Sint-Cecilia en Sint-Martinus het niet te best met elkaar.","De verhoudingen werden gepolariseerd.","Men drijft bij ruzie elkaar gemakkelijk naar extremen.","De liberale tint van sommige leden van Sint-Cecilia, de vrijzinnigheid van enkelen en langs de andere kant de achteruitstelling van de "blaue" fanfare door het gemeentebestuur en de voorkeur van de kerkelijke kringen voor de Suskes verstrakten de gespannen relaties.","De strijd rond het schoolvraagstuk en (ook rond de kerkhoven) in het land deed zich zo in Asse ook sterk voelen.","De Sint-Cecilia harmonie liet de mis op het feest van haar patrones van kant, ze luisterde de processies niet meer op en mijnheer de deken kreeg zijn jaarlijkse serenade niet meer.","Deze antiklerikale atmosfeer bracht tussen de leden van de harmonie zelf spanningen.","De radicaleren, liberaal georiënteerd, richtten de "Vrije Muzikanten" op.","De gematigde vleugel vormde een nieuwe maatschappij, in de volksmond "Peper en Zout".","De Assenaren hebben er het handje van weg om tekenende bijnamen te vinden.","Er volgden hieruit onverkwikkelijke processen over eigendomsrechten.","Neen, la musique n'adoucit pas toujours les moeurs.","De grote wereldoorlog van 1914 beëindigde die kleine oorlog van Asse.","De eenheid werd hersteld maar nu geraakte de fanfare volledig in het liberale vaarwater tot zelfs in haar titel.","Ze heette voortaan "de liberale harmonie".","Sint-Cecilia bleef echter haar patrones.","Onder impuls van voorzitter notaris De Smet werd de maatschappij in 1946 opnieuw gedepolitiseerd en ze kreeg de waardige en klinkende naam van "Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia".","Met ups en downs heeft deze maatschappij kleur en klank gegeven tot op heden aan het feestelijke en muzikale leven van Asse.","Daar landspolitiek en dorpspolitiek zo sterk met elkaar verweven zijn, heeft de auteur terecht een hoofdstuk gewijd aan de dorpspolitiek van Asse.","Deze te summiere samenvatting van de historische inhoud van dit werk mag ons niet laten voorbijgaan aan de vele andere interessante gegevens van dit boek.","Gebruiken, gewoonten, feestvieringen, uitstappen, uitvoeringen uitvoerig beschreven doen ons de atmosfeer van leven en bewegen in Asse aanvoelen.","De honderden namen van voorzitters, dirigenten, spelers zijn onmisbaar voor wie aan familiegeschiedenis doet.","Ons trof nog een detail bij het doorwerken van deze geschiedenis.","Zo de trend van de verfransing van vóór de eerste wereldoorlog in Asse doorgang had gevonden, dan was de gemeente nu misschien een faciliteitengemeente geworden.","Opvallend hierbij is een Franssprekende hogere stand, stamlokalen met de ronkende uithangborden van: Grandhotel, Au lion d'or, Au coin perdu.","De Vlaamse reflex heeft dit gevaar gekeerd.","Men leest dit boek niet alleen met spanning uit.","Men kijkt het ook nieuwsgierig in.","De waardevolle illustraties vertellen soms meer dan teksten.","We denken, dat Frans Goossens nog menig los gegeven in de mouw heeft, dat in "Ascania" een plaatsje kan vinden.","Joris Spanhove"," De Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia ","http://www.ascania.be/asca-special-muziek3.html","16,1","22 feb 2006");
Page[20]=new Array("De Jefkes door Pieter (Frans) Lettens (uit Ascania-tijschrift 1984-1) In de twintiger jaren waren er in de Nieuwstraat te Asse wel twintig herbergen.","Eén dezer herbergen werd gehouden door de echtgenoten Frans Jansegers en Sophia Mergan in het huis dat ik nu bewoon.","Het droeg als uithangbord "In Sint Krispijn".","Frans Jansegers was ook schoenmaker.","Zijn vrouw Sophia Mergan was destijds goed gekend om hare kookkunst.","Op alle grote bruiloften en eremissen werd zij gevraagd.","In deze herberg werd in 1921, een vogelpikmaatschappij opgericht met als naam "De Moedige Krabbers".","Wekelijks legden de leden wat geld bij elkaar waarmede de bazin Sophie, af en toe een eetmaal klaar maakte.","Op deze eetmalen werd veel plezier gemaakt.","De helft van de leden (een 20-tal) waren spelend lid van de Katholieke Gilde.","Maandelijks werden er uitstappen georganiseerd in de gemeente en af en toe een plezierreisje.","Dezelfde mannen waren ook lid van het Kristen Werkersverbond en ze hadden in hun organisatie horen spreken van de wereldbrief Rerum Novarum van Paus Leo XIII en over de stoet die jaarlijks met O.H.","Hemelvaart te Brussel uitging om het verschijnen van deze encycliek te vieren.","Deze stoet werd natuurlijk opgeluisterd door verschillende muziekmaatschappijen.","De moedige Krabbers nu, zouden ook graag mee opgestapt hebben in deze stoet en vroegen daartoe de toelating aan het Bestuur van de Katholieke Gilde.","Ofschoon deze toelating werd geweigerd deden ze toch mee aan de eerstvolgende stoet.","Dit kwam ter ore van het bestuur van de Katholieke Gilde en op de volgende repetitie verscheen Dr.","Leon Goossens, de toenmalige voorzitter van de Gilde, en zei hun dat ze als straf al hun instrumenten moesten inleveren.","Ze waren natuurlijk woedend en teneergeslagen naar gelang van hun karakter en namen het besluit een eigen muziek op te richten.","Om te beginnen leenden ze instrumenten bij de studentenfanfare van het klooster in Walfergem.","Hun repetities hielden ze eerst nog in de herberg van Frans Jansegers.","Later verhuisden ze achtereenvolgens naar het Patronaat in de Broedersschool, naar "Ons Huis" bij Frans Coppens en naar de "Coq d'Assche" waar nu de Generale Bankmaatschappij gevestigd is.","Hun eerste muziekchef was René van Pollekens (René Mestdag ) die onmiddellijk een strijdlied componeerde op volgende tekst: 't Was op eenen vrijdagavond toen het repetitie was dat de heerkens binnen kwamen Ja zo goed en wel te pas.","Ze kwamen ons instrumenten halen maar dat moesten ze duur betalen want ons antwoord klonk subiet Refrein: Neen de Krabbers, neen de Krabbers Neen de Krabbers sterven niet (herhalen) 's Anderendaags was 't Serenade enen vriend die was getrouwd We trokken op met veel parade wat hebben we hen uitgejouwd en dat moest hen toch vervelen dat die krabbers konden spelen dat die Krabbers konden spelen en wij speelden fier ons lied Refrein: Vrienden lief nu voor het sluiten geef ik U een goeden raad Laat die heerkens nu maar fluiten en maak U toch daarom niet kwaad Maar laat ons fier herhalen en roepen zonder dralen Roep hen toe als ge ze ziet Refrein: Dit incident had grote gevolgen voor het politieke leven van Asse.","Verschillende vooraanstaande leden van de Katholieke Gilde verklaarden zich solidair met de Moedige Krabbers en stichtten samen in 1925 een muziekmaatschappij met als naam "De Harmonie St.","Jozef".","Sint Jozef is immers de patroonheilige van de werklieden en de Harmonie bekende zich duidelijk tot de sociale vooruitstrevende richting binnen de katholieke politieke familie.","Vandaar de naam van "de Jefkes".","Voorzitter : Pol van Avermaet Het bestuur was samengesteld als volgt: Ondervoorzitter: Denis Borré Schrijver: Ingenieur Arthur De Vis Schatbewaarder : Veearts Henri De Cleene Leden: Dr Jozef De Doncker, Georges Vinck, Louis De Neef, Robert Van Roy, Edward Esselens, Georges Van Der Cruyce.","Het eerste artikel van de standregelen luidde als volgt: Art.","In den schoot van het Kristen Werkersverbond bestaat ene muziekafdeling onder den naam "Harmonie Sint Jozef".","Van dit muziek kunnen ook deelrnaken personen die niet bij den arbeidersstand worden gerangschikt, zoals landbouwers en middenstanders, ten einde over krachtiger middelen te beschikken om de Harmonie, op muzikaal gebied, op hoger peil te voeren.","De E.H.","Proost van het Kristen Werkersverbond is van rechtswege lid van het dagelijks bestuur.","'t Voorzitterschap van de Harmonie komt altijd van rechtswege toe aan den Voorzitter van het Werkersverbond.","De toenmalige proost E.H.","Van Eyck spande zich terdege in voor de Harmonie.","Hij maakte 'pupiters' voor de muzikanten en soms kon men hem door de straten zien rijden op zijn fiets en een grote bombardon om den hals.","De stichting van de Harmonie St.","Jozef had natuurlijk als gevolg dat er van dan af twee katholieke partijen optraden in Asse: de Kristen-Demokraten (de Jefkes) en de Conservatieven (de Katholieke Gilde).","De Kristen-Demokraten groeiden sterk aan en na de verkiezingen van 1932 werd één hunner, Dr.","Jozef De Doncker, burgemeester van Asse.","In de jaren die daarop volgden nam de Vlaamse Beweging meer en meer invloed in ons land en ook in Asse.","Er werd hier ter plaatse een Vlaams Verbond opgericht waarvan praktisch alle verenigingen van Asse deel uitmaakten en dus ook het Kristen Werkersverbond.","Het Vlaamse Verbond organiseerde destijds prachtige historische stoeten die ter gelegenheid van 11 juli door de straten van Asse trokken.","Op zekere dag kwam de toenmalige minister van landbouw, Hubert Pierlot, op bezoek te Asse.","De burgemeester van Asse Dr J.","De Doncker (nochtans zeer bekend als flamingant), zou van de minister graag financiële steun gekregen hebben voor de oprichting van een overdekte hoppemarkt en verwelkomde de minister met een Franse redevoering.","Grote verslagenheid bij de Vlaamsgezinden.","Het Vlaamse Verbond kwam samen en stelde een motie op waarin de handelswijze van den burgemeester scherp werd afgekeurd.","Ook de afgevaardigden van de Harmonie St.","Jozef (apotheker Piet Borré en Frans Lettens) tekenden de motie na voorafgaande raadpleging van hun Bestuur.","De motie verscheen in het plaatselijke blad "de Gazet van Assche".","De burgemeester was woedend en gaf zijn ontslag uit alle verenigingen waarvan hij lid was.","Bij de daarop volgende verkiezingen (1938) kwam de Dr J.","De Doncker op met boeren uit alle gehuchten.","De Kristen-Demokraten kwamen samen op met de conservatieven, maar de lijst van Dr J.","De Doncker behaalde de volstrekte meerderheid.","Grote ontreddering in het kamp van de Kristen-Demokraten.","Er was verdeeldheid onder de muzikanten van de Harmonie St.","Jozef.","Na eniqe tijd kocht Dr J.","De Doncker al de instrumenten van de Harmonie St.","Jozef af en stichtte een nieuwe muziekmaatschappij met als naam "Harmonie St.","Martinus" waartoe praktisch al de muzikanten toetraden.","Dr J.","De Doncker overleed de 23 december 1943.","Jan Van Hoof volgde hem op als oorlogsburgemeester.","Na de bevrijding noemde de Gouverneur Dr Leon Goossens tot burgemeester.","Een tijdje later werden er pogingen gedaan om de twee katholieke partijen te versmelten, maar ze mislukten.","Bij de eerste naoorlogse gemeenteverkiezingen in 1946 behaalden de Kristen-Demokraten (nog altijd de Jefkes) de volstrekte meerderheid.","Burgemeester werd de heer Eugeen Vanderhaegen die een paar jaar later ontslag nam en opgevolgd werd door Gerard van Wijnendaele.","Als gevolg van een geschil tussen Gerard van Wijnendaele en zijn schepen Armand van Mileghem die tevens voorzitter was van de Harmonie St.","Martinus is deze laatste geleidelijk uiteen gevallen.","Onder het burgemeesterschap van Gerard van Wijnendaele zijn ook de twee katholieke partijen versmolten om samen op te treden onder de naam CVP.","Dat was ook het einde van de Jefkes.","Lettens Pieter (Frans)"," De Jefkes ","http://www.ascania.be/asca-special-muziek4.html","20,3","27 mei 2007");
Page[21]=new Array("Oude heemnamen in Groot-Asse door Dr.","Frans Claes S J.","(uit Ascania-tijdschrift 1994-3) Groot-Asse telt opvallend veel plaatsnamen met heem, die beschouwd worden als vormingen uit de tijd van de Frankische landname.","Het grote aantal ervan wordt verklaard doordat de gemeente op de beste leemgrond van Brabant gelegen is en de Franken zich bij hun komst het eerst op de vruchtbaarste gronden gevestigd hebben (Verbesselt V 1966: p.","232-233; J.","Lindemans 1940: p.","14).","In deze bijdrage geef ik eerst een overzicht van de namen met heem in Groot-Asse en ga daarna in het kort na wat we eruit kunnen opmaken over de oude ermee aangeduide nederzettingingen.","De plaatsnamen met heem 1.1 In Asse zelf In Asse worden vijf ingaheemnamen vermeld, die op één lijn liggen, nl.","op de heuvelrug die gaat van het noorden naar het oosten van het dorp.","Deze ligging zou erop wijzen dat de Franken zich daar op al eerder, in de Romeinse periode, bewerkte akkerlanden hebben gevestigd (Verbesselt V 1966: p.","14-15).","De namen met ingaheem bevatten als eerste element een persoonsnaam, gevolgd door inga (hetzelfde achtervoegsel als in Vlaming, leerling en volgeling), de lieden of volgelingen van, en heem, woonplaats.","Ze duiden dus woonplaatsen aan van leiders, aanvoerders van een groep mensen, die met hen meetrokken.","De plaatsnaam Volkegem komt omstreeks 1300 voor in de herkomst-naam Johannes van Volkeghem (J.","Lindemans 1937: p.","198).","In 1445 is de naam Volkegemmervelt opgetekend en in 1526 pas de enkelvoudige naam Volkegem.","Het oude Hof van Volkegem.","waarnaar deze namen verwijzen, zou al voor 1200 verdwenen zijn (J.","Lindemans 1952: p.","199).","Volkegem is gevormd uit Folkinggaheim, d.i.","de persoonsnaam Folko + inga + heem.","De naam van het gehucht Krokegem komt in 1227 voor in de herkomstnaam van Leonius van Crokenghem en in 1445 in de "curtis de" (d.i.","het Hof van) Crokegem.","Deze naam is gevormd uit Hrokingaheim, d.i.","de persoonsnaam Hroko + inga + heem (J.","Lindemans 1952: p.","147).","In 1260 was er een Balduinus de (= van) Husenghem (J.","Lindemans 1934: p.","380) en in 1269 een Henricus de Husenghem, van wie de namen teruggaan op het Hof te Husegem, bekend vanaf het begin van de 14de eeuw.","Het was een alleenstaande hoeve tussen Asse en Walfergem.","De naam Husegem, later Huizegem, is gevormd uit Husingaheim, d.i.","de persoonsnaam Huso + inga + heem (J.","Lindemans 1952: p.","366).","Van de plaatsnaam Hunenghem, die al in 1192 zou voorkomen is in 1267 de herkomstnaam afgeleid van Egidius de (van) Hunenghem.","Deze naam, later Huinegem, slaat op een vroegere alleenstaande hoeve tussen Asse en het gehucht Waarbeek.","Hunenghem is gevormd uit Huningaheim, d.i.","de persoonsnaam Huno + inga + heem (J.","Lindemans 1952,: p.","129-130 en 1938: p.","291).","De naam van het gehucht Walfergem komt in 1236 voor in de her-komstnaam Gozuinus de (= van) Walferghem of Walfreghem in 1236.","Als gehuchtnaam is Walfergem bekend sinds de 16de eeuw.","Deze naam komt voort van Walfrithingaheim, d.i.","de persoonsnaam Walfrid + inga + heem (J.","Lindemans 1952: p.","204-205).","Huggelghem, de naam van een akker in Asse in 1381, komt vermoedelijk van een oud hof of villa in Merchtem, bij de grens met Mollem, oorspronkelijk Hucklenghem of Uggelghem, nu Ukkelgem genoemd (J.","Lindemans 1934: p.","379-380).","Een andere migratienaam is Wijnegem, in 1536 den Weyneghem bosch, in 1697 den Weijneghem, in 1356 eigendom van ene Jan van Wineghem (J.","Lindemans 1952: p.","207).","1.2 In Kobbegem De naam van het dorp Kobbegem komt in 1129 voor in de vorm Cobbengem, die gevormd is uit Cubbingaheim, d.i.","de persoonsnaam Kubbo + inga + heem (Gysseling 1960: p.","566).","In 1329 wordt in Kobbegem de naam Gamelghem vermeld een oude hoeve met een eigen kouter, in 1650 Gamelghemmer coutere (J.","Lindemans 1934: p.","376).","Deze naam is gevormd uit Gamilingaheim, d.i.","de persoonsnaam Gamilo + inga + heem.","Onder de oude goederen van de abdij van Affligem in Kobbegem noemt de laatste proost Beda Regaus in de 18de eeuw vier kouter-namen verbonden met een ingaheimnaam: de Amelghemcouter, de Udelghemcouter, de Redelghemcouter en de Hemelghemcouter.","De namen Amelgem en Relegem horen waarschijnlijk bij respectievelijk de wijk Amelgem onder Meise en bij het dorp Relegem, als bezit van de familiestam van Amel en van Radel.","De juiste ligging van de Udelghemcouter en de Hemelghemcouter is niet bekend (Verbesselt IV 1965: p.","305).","Deze laatste twee namen wijzen vermoedelijk op eigen plaatselijke ingaheemnamen: Udilingaheim, met de persoonsnaam Udilo, een bijvorm van Odilo, en Haimilingaheim, met de persoonsnaam Haimilo.","1.3 In Mollem De naam van het dorp Mollem komt in 1170-80 voor in de vorm Mulnehem, die samengesteld is uit het Oudnederlandse woord mulin, molen, en heem, woonplaats (Gysseling 1960: p.","703).","Hij betekent dus: woonplaats bij de molen, in dit geval een watermolen.","De naam van het gehucht Vrijlegem zou al in 965 vermeld worden in de vorm Frigelingehem (H.","Claus) en in 1129 in de vorm Vrilenghem (J.","Lindemans 1937: p.","198).","Hij is gevormd van de persoonsnaam Frigilo + inga + heem.","Een verder niet bekende plaatsnaam Moseghem wordt in Mollem in 1295 vermeld (H.","Claus).","Deze naam is gevormd van de persoonsnaam Moso + inga + heem, op dezelfde wijze als de naam van de parochie Meuzegem onder Wolvertem, nu gemeente Meise.","De naam van het gehucht Velm luidde in 1442 Vellem (Colruyt).","Waarschijnlijk is hij gevormd van het Germaanse woord fel, vaal, en heem.","De naam Nerem, in 1295 Nederhem en Nederem (Verbesselt V 1966: p.","232), hoort echter niet in Mollem, maar in Brussegem thuis (J.","Lindemans 1938: p.","286).","1.4 In Relegem De naam van het dorp Relegem komt in 1132 voor in de vorm Radelegim.","Deze naam is gevormd van de persoonsnaam Raedilo + inga + heem (Gysseling 1960: p.","832).","1.5 In Zellik In Zellik was een oud Hof te Bettegem, dat al in de 10de eeuw eigendom was van de Sint-Baafsabdij van Gent (J.","Lindemans 1934: p.","10; P.","Lindemans 1938: p.","209-210).","De naam ervan komt in 830 al voor in de vorm Bettingaheim.","Deze naam is gevormd van de persoonsnaam Berhtilo + inga + heem (Gysseling 1960: p.","134).","Een verder niet bekende naam in Zellik is Gundelghem, vermeld in 1295.","Deze naam is gevormd van de persoonsnaam Gunthilo + inga + heem (J.","Lindemans 1934: p.","377).","De naam Amelgem veldt (in 1722: Colruyt) hoort blijkbaar bij de wijk Amelgem onder Meise.","Dit veld in Zellik paalde aan Kobbegem en Relegem (Verbesselt IV 1965: p.","260).","De nederzettingen met heemnamen In totaal zijn er in Groot-Asse 16 namen met heem bekend: 5 in Asse, 4 in Kobbegem, 4 in Mollem, l in Relegem, 2 in Zellik en geen enkele in Bekkerzeel.","Van deze namen zijn er 14 gevormd met een persoonsnaam en ingaheem, Mollem is gevormd met een substantief en heem en Velm waarschijnlijk met een adjectief en heem.","Wat weten we over de ouderdom en de ontwikkeling van deze nederzettingen ? 2.1 Hoe oud zijn de plaatsen met een heemnaam? Volgens M.","Gysseling kunnen namen op heem samengesteld met een soortnaam of een adjectief zowel uit de 5de eeuw als van na de de kerstening in de 7de-8ste eeuw dateren (van dit laatste getuigen de namen Kerkem en Karkom).","De zeer talrijke namen op heem met een persoonsnaam in de genitief meervoud (b.v.","Addingahem) dateren volgens hem in hoofdzaak van omstreeks de 7de eeuw (Gysseling 1978: p.","12-13).","De datering die J.","Lindemans voor de ingaheemnamen voorstelt, het laatste kwartaal van de 4de eeuw (J.","Lindemans 1952: p.","129-130, 147, 199, 204-205 en 366), lijkt inderdaad te vroeg.","De Franken woonden sinds het midden van de 4de eeuw al wel in Noord-Brabant, maar in de 5de eeuw pas konden ze onze gewesten vrij in bezit nemen, na het vertrek van de Romeinen.","Andere gegevens wijzen op het ontstaan van veel nieuwe nederzettingen in de 7de eeuw, waarvoor namen gevonden werden door ze naar een leider of aanvoerder te noemen.","De plaatsnaam Mollem, genoemd naar een watermolen, stelt nog een ander probleem: sinds wanneer zijn er in onze streken watermolens ? Deze vraag kan niet met volledige zekerheid beantwoord worden.","Watermolens zijn in West- en Midden-Europa onder Romeinse invloed geleidelijk ingevoerd.","In de Nederlanden dateren de oudste bekende vermeldingen ervan uit de 10de eeuw (J.","Stroop: p.","4).","Toch kunnen we niet uitsluiten dat ze al enige eeuwen eerder bij ons bekend waren en dat de naam Mollem dus ook uit de 7de-8ste eeuw, of zelfs van vroeger, zou dateren.","2.2 Ontwikkeling van de plaatsen met een heemnaam Zoals boven al gezegd, werd met heem in de Frankische tijd de woonplaats aangeduid van een aanvoerder met een groep mensen.","Die woonplaats bestond uit een Frankische villa of een grote hoeve met alles erbij of eraan wat zo'n groep mensen nodig had.","Zo'n hoeve kon uitgroeien tot een dorp, tot een gehucht ofwel beperkt blijven tot een grote alleenstaande boerderij.","In Groot-Asse stellen we vast dat drie plaatsen met een heemnaam zijn uitgegroeid tot een dorp, dat een zelfstandige heerlijkheid of gemeente is geweest: Kobbegem, Mollem en Relegem.","Vier plaatsen met een heemnaam zijn bekend als gehucht: Krokegem en Walfergem in Asse, Vrijlegem en Velm in Mollem.","Vijf olaatsen zijn alleen bekend (geweest) als boerderijen: Volkegem, Huizegem en Huinegem in Asse, Gamelgem in Kobbegem en Bettegem in Zellik.","Udelgem en Hemelgem zijn alleen overgeleverd als namen van akkerland in Kobbegem en over de namen Mozegem in Mollem en Gundelgem in Zellik hebben we geen verdere gegevens.","Deze resultaten bevestigen de stelling van J.","Lindemans dat namen met heem oorspronkelijk sloegen op een "afgezonderd hof", met de uitgestrektheid van een grote landbouwonderneming.","Later konden deze uitgroeien tot een dorp of een gehucht, ofwel alleen een spoor achterlaten in de vorm van een veldnaam, maar dit zijn de zeldzaamste gevallen (J.","Lindemans 1940: p.","14-16).","Dr.","Frans Claes S J.","BIBLIOGRAFIE","Claes, Brabantse toponymie volgens Lindemans.","Meise, Merchtem, Mollem.","Onuitgegeven verhandeling KU Leuven, 1969.","Colruyt, Bijdrage tot de toponymie van de Vlaamse bezittingen van de abdij van Affligem.","Onuitgegeven verhandeling KU Leuven, 1961.","Gysseling, Toponymisch Woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland vóór 1226).","Tongeren, 1960.","Gysseling, "Inleiding tot de toponymie, vooral van Oost-Vlaanderen", in: Naamkunde 10 (1978), p.","1-24.","Lindemans, "De Frankische kolonisatie in Brabant.","De oudste bewoonde plaatsen naar hun benaming", in: Eigen Schoon en De Brabander 17 (1934), p.","1-11, 87-94, 333-33 , 375-381; 20 (1937), p.","85-93, 197-200, 366-374; 21 (1938), p.","285-293.","Lindemans, Toponymische verschijnselen geografisch bewerkt.","De heemnamen en ingeformaties.","De kouternamen (Nomina geographica Flandrica, Studies V, 1).","Brussel, 1940.","Lindemans, Toponymie van Asse.","Brussel, 1952.","Lindemans, "Het domein der St.-Baafsabdij van Gent te Zellik", in Eigen Schoon en De Brabander 21 (1938), p.","209-238.","Stroop, Molenaarstermen en Molengeschiedenis.","Amsterdam, 1977.","Verbesselt, Het Parochiewezen in Brabant tot het einde van de 13de eeuw.","IV.","1965; V, 1966.","Pittem."," Oude heemnamen in Groot-Asse ","http://www.ascania.be/asca-special-namen01.html","24,9","29 dec 2005");
Page[22]=new Array("Straten, namen en personen te Zellik door Robert Matthysen (uit Ascania-tijdschrift 1990-4) In vele gemeenten zijn er straten die de naam dragen van een persoon.","Het is niet altijd evident dat de bewoners van de gemeente weet over wie het juist gaat, waarom de straat zo werd genoemd en waarom juist naar die persoon.","Vele redenen kunnen aan de basis liggen van zo een straatnaamgeving: misschien waren de gemeentebestuurders royalist en zo werd er een straat naar een lid van de koninklijke familie genoemd; mogelijk waren het inwoners van de gemeente, voor het vaderland gesneuvelde soldaten tijdens één van de oorlogen; soms was het wel een persoon die door z'n maatschappelijke, sociale, economische, diplomatieke, politieke of enige andere nuttige inbreng de gemeente op een hoger peil had gebracht.","In de meeste gemeenten van het land zal men zeker enkele straten tegenkomen die naar personen werden genoemd...","nochtans werd door sommige besturen het geven van een straatnaam op een nogal lichtzinnige manier opgevat alsof het meestal een onbelangrijke zaak betrof.","In de loop der jaren hebben ook de bestuurders van de gemeente Zellik aan verschillende nieuwe - soms ook oude - straten een benaming gegeven die als naam aan een bepaald persoon toebehoorde.","In de samengevoegde gemeente Asse is het de vroegere gemeente Zellik die de meeste straatnamen heeft, naar een persoon genoemd.","In de perikelen, ontstaan in 1977 na de samenvoeging van de gemeenten en naar aanleiding van het wijzigen van verschillende straatnamen werd er vooral op deze straatnamen gemunt - want onbekend is onbemind: deze zouden moeten wijken voor een andere benaming.","Gelukkig was er de Culturele Raad van Asse die ongunstig adviseerde en er aldus een stokje voor stak.","Nochtans hebben enkele van deze straten een oude benaming, enkele kregen zomaar willekeurig een persoonsnaam aangemeten.","Over de manier waarop deze straatnamen werden gegeven wil ik het in dit artikel niet hebben, nochtans staat het vast dat menige straatbenaming zomaar lukraak gegeven werd en dat dit de bevolking en instanties dikwijls voor voldongen feiten stelde.","Het geven van straatnamen was immers een bevoegdheid van de gemeenteraad.","In Zellik werden zevenentwintig straten naar personen genoemd, hiervan waren er elf van gesneuvelden of oudstrijders van één van beide oorlogen.","Op het kerkhof van Zellik werd een herdenkingszuil opgericht met de 6 namen van de gesneuvelden van de oorlog van 1914-1918 en 4 gesneuvelden van de Twee Wereldoorlog.","Vele inwoners van Zellik zijn zich niet bewust wat de naam van de straat waarin ze wellicht wonen wel kan betekenen; Mogelijk zijn er hier of daar vage - meestal schoolse - herinneringen en het is om deze reden dat het eens nuttig zou zijn uitleg te geven over deze straat namen en vooral over de personen naar wie ze zijn genoemd.","Alhoewel - de toponiemen buiten beschouwing gelaten - de keuze van persoonsnamen te verkiezen is boven de gemakshalve gegeven namen van bloemen, vogels, bomen en dergelijke, weten vele inwoners van de gemeente niet altijd wat deze mensen in de geschiedenis van hun dorpsgemeenschap hebben betekend.","Daarom dit artikel, dat een antwoord zal trachten te geven op de vragen: wie is dat? Waarom hebben ze een straat naar die persoon genoemd? Wat betekende die persoon voor de gemeente? Met de hoop dat menigeen wat zal kunnen opsteken over de (enkele) vroegere bewoners van hun gemeente.","Theodoor COPPENS(straat) Theodoor Coppens was een van de oudstrijders van de Eerste Wereldoorlog.","Hij werd geboren te Sint Jans Molenbeek op 6 maart 1889.","Vader was Jan Coppens en z'n moeder noemde Lucie Sylvie Ghysels.","Het gezin woonde in "'t Broek".","Theodoor overleed te Zellik op 23 maart 1920.","Tijdens de gemeenteraadszitting van 13 juli van hetzelfde jaar veranderde de Broeckstraat in Theodoor Coppensstraat.",""Stierf voor België" werd naast zijn overlijdensakte ingeschreven.","Joannes Isidoor CROKAERT(straat) Oudstrijder en gesneuvelde tijdens de Eerste Wereldoorlog.","Als zoon van landbouwer Pieter Francis Crokaert en van Maria Elisa-beth Mertens zag hij het levenslicht te Zellik op 24 april 1890.","De familie woonde toen in de Cobbeghemstraat nummer 21.","Joannes Isidoor overleed te Adinkerke (West-Vlaanderen) op 6 maart 1918 als soldaat van het eerste bataillon karabinierswielrijders.","De overlijdensakte, ingeschreven in de registers van de burgelijke stand van Zellik in 1926 (acht jaar later!), werd "Stierf voor België" vermeld.","De gemeenteraad van Zellik wijzigde op 13 juli 1920 de Cobbeghemstraat in Isidoor Crokaertstraat.","De familie Crokaert behoorde wellicht tot de notabele families van de gemeente want reeds in 1828 was er in Zellik een schepen Isidoor Crockaert.","Louis DE BONDT(straat) Deze man was een van de gesneuvelde soldaten van de Eerste Wereldoorlog.","Hij overleed op 23 of 24 oktober 1914 te Ramskapelle (West-Vlaanderen) als soldaat van het Ie Regiment Grenadiers en was toen 27 jaar oud.","Geboren te Zellik op 15 juni 1887 als zoon van Petrus en Anna Catharina Vandevelde huwde hij er Maria Bettens op 30 september 1911.","Het gezin had twee kinderen: Maria, geboren te Zellik op 14 december 1911 en Pierre Jean, geboren te Zellik op 6 augustus 1914.","Louis was in het Militieregister ingeschreven onder het nummer 119 (model B) en had als "Matriculenummer" 46522.","De overlijdensakte, ingeschreven in de registers van de Burgelijke Stand van Zellik in 1924 vermelden "Gestorven voor België".","Eerder noemde deze straat de Processiestraat, tot in 1920.","Aloïs DE DECKER(straat) Gesneuvelde van de Tweede Wereldoorlog.","Hij overleed in het "Hôpital Complémentaire te Carcassonne (Zuid-Frankrijk) op 21 juni 1940 om 10 uur.","Hij is geboren te Zellik op 27-12-1925 en was zoon van Théophiel Petrus De Decker en Odile Willekens.","Als soldaat was hij bij het 59ste Linieregiment en had als matricule-nummer 253/2726.","Van beroep was Aloïs landbouwer en woonde in de Frans Timmermansstraat.","Jan Baptist DEGREEF(laan) Jan-Baptist De Greef, geboren in 1877 en overleden in 1959 huwde Maria Felicie Meeus.","Hij werd op het kerkhof van Zellik begraven.","Hij woonde als pachter op het niet meer bestaande Groot Hof 't Opzellik.","Later werd dit hof door de bevolking "'t Hof van Jan De Greef" genoemd, wat in feite niet kort in de buurt lag van de huidige J.","De Greeflaan.","Aleidis (Adèle ?) De HERTOGH(laan) Albert Vanden Driessche was als architect-urbanist betrokken bij het opmaken van de verkavelings- en stratenplannen van de wijk en de moeder van deze architect noemde Adèle De Hertogh, vandaar deze straatnaam, die niet officieel door het gemeentebestuur werd vastgelegd.","Jan DE KEERSMAEKER(straat) Tussen 1927 en 1932 was August De Keersmaeker gemeenteraadslid van de gemeente Zellik.","Tijdens de zitting van het schepencollege van 28 november 1930 werd de Doelstraat in Jean De Keersmaekerstraat veranderd.","Jan DEKINDER(straat) De Hooringsveldstraat werd door het schepencollege van 28 november 1930 veranderd in Jan Dekinderstraat.","Jan Dekinder was tussen 1921 en 1926 schepen van Zellik en later, tussen 1927 en 1932 gemeenteraadslid.","Hendrik DE KOSTER(laan) Ook hier werd door het schepencollege van Zellik, tijdens de Vergadering van 28 november 1930 een straatnaam gewijzigd : De "ontworpen laan" van aan de Wedrennenlaan (nu Léon Gillard-laan) tot aan de Steenweg op Gent wordt Hendrik De Kosterlaan.","Hendrik De Koster was op dat moment schepen van Zellik, sinds 1927 en tot 1941.","In de jaren '30 deed men dus aan zelfverheerlijking...","Monseigneur DE NAYER(straat) Tijdens het jaar 1936 wordt de Gestichtstraat waarvan de naam juist het jaar tevoren was vastgelegd veranderd in Monseigneur De Nayerstraat.","Mongseigneur Frans De Nayer was in die jaren voorzitter van het "Bestuurscomiteit van de Vrije Gemengde Bewaarschool" van Zellik.","Later werd hij Bestuurder van het Sint Aloysiusgesticht te Brussel, die handelde in opdracht voor het Aartsbisschoppelijke Collegieën en Gestichten van Brussel te Mechelen en die de bestaande schoolgebouwen te Zellik in eigendom had.","In 1937 en 1939 is hij nog steeds bestuurder van het Sint Aloysiusgesticht en tekent in die hoedanigheid de briefwisseling en de huurovereenkomst van de gebouwen met het gemeentebestuur, om het mogelijk te maken in 1937 te Zellik een autonome gemeentelijke meisjesschool op te richten.","Serge ECKSTEIN(laan) Deze laan werd genoemd naar de militair die - sinds 1924 - zijn naam gaf aan de luchtmachtkazerne die daar in de buurt gevestigd is.","Kapitein Commandant Serge Eckstein was een van de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog.","Hij stierf moedig in bevolen dienst te Passendale (West-Vlaanderen) op 5 oktober 1918.","Hij was geboren op 10 november 1888.","Zijn dienststaat vermeldt:","08-10-1906 - Bij ministerieel besluit toegelaten tot de Militaire School als leerling van de 72e Promotie Artillerie-Genie","17-12-1906 - Aankomst in de Militaire School","01-10-1908 - Aanvaard als beroepsvrijwilliger in het leger vanaf","24-12-1908 - Leerling-Onderluitenant","05-03-1910 - Voorlopige aanduiding voor de Genie","30-05-1911 - Definitief toegelaten voor de Genie","10-06-1911 - Aangeduid voor het Genie-Regiment","31-07-1911 - Bevorderd tot Luitenant","05-04-1912 - Aangeduid om voorlopig dienst te doen bij de Compagnie Werkers en Ballonbestuurders","27-04-1912 - Aangeduid voor speciale dienst, afgevaardigd bij de Compagnie Werkers en Ballonbestuurders","26-06-1913 - Aangeduid voor de Compagnie Werkers en Ballon bestuurders","Zo werd beschreven dat hij, samen met Luitenant Delforge, piloot van een ballon, op 3 oktober te Weelde, in de Noorderkempen landde.","Wat later, op 20 oktober waren er twee ballons, de ene bestuurd door Luitenant Delforge, de andere door Luitenant Eckstein geland in Terheyden en Oudenbos in Nederland.","01-12-1913 - Aangeduid voor de Compagnie Ballonbestuurders","30-03-1916 - Tweede Kapitein","26-06-1918 - Kapitein-Kommandant","05-10-1918 - Gedood in bevolen dient te Passendale Serge Eckstein werd posthuum de titel van Ridder in de Leopoldsorde verleend op 17 oktober 1918.","Op 14 februari 1917 verkreeg hij reeds het Oorlogskruis voor zijn moed en toewijding.","In het Belgisch Staatsblad van 21 februari 1986 werd er vermeld dat, bij Koninklijk Besluit van 6 januari 1986, machtiging werd verleend aan de heer Serge Eckstein, geboren te Elsene op 20 oktober 1946 (wellicht een familielid van "onze" Serge Eckstein), om zijn geslachtsnaam "Eckstein" te veranderen in "Valmont".","Of hoe een familie(naam) kan uitsterven...","Léon GILLARD(laan) Léon Hubert Arthur Gillard is geboren te Brussel op 13 februari 1907 als zoon van Arthur Louis Gillard en van Jeanne Ernestine Marie Willems.","Hij was gehuwd met Anna Maria De Roeck en woonde in de Jan Tieboutstraat.","Als beroep was hij bediende en werd als politiek gevangene naar Duitsland gedeporteerd waar hij waarschijnlijk te Ganacker op 22 maart (andere bronnen spreken over 17 maart) 1945 is overleden.","De akte van overlijden, ingeschreven in de registers van de Burgelijke Stand te Zellik in 1945 werd in 1948 verbeterd in die zin dat de juiste datum van overlijden die van 22 maart 1945 zou zijn.","Op 7 december 1951 schreef het Ministerie van Wederopbouw dat, op de rand van de overlijdensakte, de vermelding "Stierf voor België" mocht genoteerd worden.","Baron Jean GREINDL(laan) Jean Jules Edouard Baron Greindl was een markante figuur.","Was hij niet zozeer voor de plaatselijke geschiedenis belangrijk, voor de nationale geschiedenis des te meer en kon men niet zomaar voorbijgaan aan de inbreng die deze persoon heeft gehad aan de bestrijding van de vijand.","Tijdens de periode 1923-1947 woonde de familie van de Barons Greindl in Zellik, in het zogenaamde "kasteeltje" in de Theodoor Coppensstraat nummer 241.","In de volksmond sprak men over de familie dat het er een was van avonturiers.","Het feit dat sommigen van hen in het toenmalige Belgisch Congo verbleven zal er wel niet vreemd aan geweest zijn...","Jean Jules werd als tweede kind, van zes, geboren te Brussel op 10 april 1905.","Hij was de eerste zoon van Baron Paul Jules Leonard Maurice Vincent Ie Paul Greindl en van Isabelle Alexandrine Eugenie Josephine de Burlet.","Hij huwde op 7 mei 1937 te Ophain Bois Seigneur Isaac met Baronne Bernadette Marie Georgine Henriette Ghislaine Snoy d'Oppuurs.","Het gezin zou twee kinderen krijgen, misschien wel meer moest de oorlog het geluk van dit gezin niet in de weg hebben gestaan.","Als zoon van een officier kon het niet anders of Jean was een vaderlandslievend man.","Dit zal aan de basis liggen van een drama.","Jean Greindl stierf op 11 september 1943.","In de overlijdensakte, opgetekend te Eisene staat : "...","trouvé mort, le 11 de ce mois a midi, Avenue de la Couronne 225 ...".","Tijdens de oorlog werden de gebouwen aan de Kroonlaan, waar momenteel de Rijkswacht is gevestigd, door de Duitse bezetter gebruikt als gevangenis, verhoorlokaal, executieplaats en het is hier dat wellicht het drama zich heeft afgespeeld.","Baron Greindl was het hoofd van "Comète", een organisatie die instond voor het veilig door België loodsen van geallieerde piloten waarvan het vliegtuig werd neergeschoten.","Ontsnappingroute "Comète" werd opgerold door infiltratie van zogenaamde (valse) Engelse piloten en Baron Jean Greindl werd opgepakt.","Op het graf van de familie Greindl op het kerkhof van Zellik staat onder de naam Baron Jean Greindl de vermelding "Mort pour Ie roi et la patrie".","Bij bericht van de Minister van Wederopbouw, gedateerd op 2 januari 1952 mocht, naast de overlijdensakte, de melding "Stierf voor België" worden ingeschreven.","Frans JACOBS(laan) Tijdens de zitting van het college van burgemeester en schepenen van Zellik van 28 november 1930 werd de Raymond Pelgrimslaan (de familie Pelgrims bewoonde het kasteel van Groot-Bijgaarden) van aan de Jan Tieboutstraat tot aan de Wedrennenlaan herdoopt in Frans Jacobslaan.","Frans Jacobs, geboren in 1879 en die nijveraar was, was tijdens de periode 1927-1933 schepen van Zellik.","Op de gemeenteraad van 17 februari 1933 begon zijn ambt als burgemeester, dit tot in 1941, toen hij overleed.","Zijn graf bevindt zich op het kerkhof van Zellik.","Als raadslid gaf hij dus zelf zijn naam aan een straat...","KORTEMANS(straat) Deze benaming is wellicht een van de oudste persoonsstraatnamen van Zellik.","In documenten van de Sint Baafsabdij te Gent is er in 1537 reeds sprake van de "Cortemans strate", later "Cortemansstraete" (1622) en dan "Ceuttemansstraet" (1842).","Samen met de te Zellik gelegen Schapenbaan en Romeinsebaan vormen ze de oude Heirbaan die van Henegouwen, over Ninove en Ternat naar Mechelen liep.","Sommige delen van deze oude baan werden "Mechelstraat" of "Mechelse weg" genoemd.","De vraag rijst dan ook of het hier wel over een persoonsnaam handelt? Jan LEO(straat) Het college van burgemeester en schepenen gaf, tijdens de vergadering van 28 november 1930 aan een gedeelte van de Jan Longinstraat, van aan het huis "De Bondt Victor" de naam Jan Leostraat.","Jan Leo was tussen 1921 en 1932 gemeenteraadslid in Zellik.","Jan LONGIN(straat) Jan Baptist, geboren met de familienaam Baerickx, was een natuurlijk kind van Joanna Maria Baerickx en zag het levenslicht te Zellik op 16 augustus 1893.","Ze woonden toen aan de Neerzellickstraat nr.","Bij het huwelijk van Joanna Maria Baerickx met Petrus Longin op 9 maart 1918 werd Jan Baptist posthuum gewettigd.","Inderdaad, Jan Baptist Longin was reeds overleden op 31 mei 1916 te Zuidschote (West-Vlaanderen) als soldaat van het 7de Linieregiment, nummer 61.671.","Hij was een van de zes gesneuvelde soldaten van de eerste wereldoorlog.","In zijn overlijdensakte, ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van Zellik in 1925, werd de vermelding "Stierf voor België" ingeschreven.","Raymond PELGRIMS(laan) Was de weg die vroeger, van aan de Gentsesteenweg tot aan het kasteel van Groot-Bijgaarden liep.","Momenteel loopt deze straat dood, de aanleg van de Ring om Brussel en de verkeerswisselaar van Groot-Bijgaarden, door filerijders welbekend.","Raymond Pelgrims de Bigard was eigenaar en kasteelheer van het kasteel te Groot-Bijgaarden.","Henri ROSSEELS(laan) Henri Rosseels was tijdens de periode 1944 tot 1965 gemeenteraadslid van Zellik.","Hij kwam om als hoofd van de verkoop in de verschrikkelijke brand van de "Innovation" te Brussel op 22 mei 1967 toen er 325 mensen het leven lieten.","De straat, waar Henri Rosseels woonde en die vroeger Klimoplaan noemde werd omgedoopt en naar hem genoemd.","Henri Rosseels werd te Brussel geboren op 13 mei 1907 als zoon van Albert en Josephine Elise Hontoir en was gehuwd met Madeleine Jacqueline Louise Delvaux.","Frans SCHACHT(straat) Pieter Frans Schacht is een oudstrijder van 1914-1918.","Hij werd geboren te Zellik op 25 februari 1887 als zoon van Judocus en Leonie Josephine Meeremans.","Het gezin woonde op de Gentsesteenweg nummer 64, later nummer 66.","Als soldaat van de Vestingartillerie overleed hij te Oldenburg/Soltau (Duitsland) op 5 oktober 1918.","Pieter Frans was metser/handlanger.","De gemeenteraad van Zellik gaf, tijdens haar vergadering van 13 juli 1920 de weg nr 27 de naam van Frans Schachtstraat.","Albert TEMMERMANS(straat) Albert Camiel Temmerman zeg het levenslicht te Schellebelle op 7 juli 1915 als zoon van Edmond en Marie Sylvia Bontinck en huwde met Lorette Emerentia François.","Hij moet gewoond hebben in de Nestor Martinstraat, nummer 38.","Als beroep was hij sigarenmaker.","De overlijdensakte, opgemaakt op 19 januari 1945 vermeldt dat Albert op 24 augustus 1944 te Oostakker door de Duitsers "in de kop werd geschoten", geëxecuteerd, nadat hij als politiek gevangene werd gearresteerd.","De Minister van Wederopbouw laat bij zijn schrijven van 14 januari 1952 weten dat in de rand van de overlijdensakte de vermelding "Stierf voor België" mocht ingeschreven worden.","Joseh TERMONIA(straat) Het schepencollege gaf, op 28 november 1930 aan de ontworpen straat tussen de Wedrennenlaan en de Jan Dekinderstraat de naam Joseph Termoniastraat.","Joseph Termonia was van 1927 tot aan zijn dood op 30 juni 1931 gemeenteraadslid van de gemeente Zellik.","Frans THlRRY(straat) Joannes Franciscus Thirry sneuvelde tijdens de Eerste Wereldoorlog, op 5 of 6 augustus 1914 te Ougrée, in de buurt van Liège als soldaat van het 29e Linieregiment.","Naast de overlijdensakte, ingeschreven in de Burgelijke Stand registers van Zellik in 1920 werd "Stierf voor België" genoteerd.","Frans werd geboren te Zellik op 15 juli 1890 als zoon van landbouwer Petrus Thirry en Rosalia Jacobs.","Het gezin woonde tijdens de oorlog op de Merchtemsebaan nr 7, waarvan de gemeenteraad op 13 juli 1920 een gedeelte omdoopte in Frans Thirrystraat.","Jan TIEBOUT(straat) Jan Baptist Tiebout, zag, als zoon van gemeenteontvanger Frans Jozef Tiebout en Maria Joanna Schaekels het levenslicht te Zellik op 6 januari 1888.","Later oefende hij het beroep uit van "ijzerenweg-werkman".","In het Militieregister model B werd hij ingeschreven onder het nummer 138.","Jan Baptist sneuvelde als soldaat (pionnier-pontonnier) van het Genie-Regiment van de 5de Divisie n° 176 op 22 oktober 1914 (Baron?) te Stuyvekenskerke (West-Vlaanderen).","In de overlijdensakte, ingeschreven in de registers van Zellik in 1923 werd vermeld "Gestorven voor België".","De gemeenteraad wijzigde de Hoorinckstraat op 13 juli 1920 in Jan Tieboutstraat.","Frans TIMMERMANS(straat) De familie Timmermans heeft door de eeuwen heen steeds de gemeente Zellik bewoond.","In het begin van de 16e eeuw is er reeds sprake van deze familie en door deze jarenlange autochtone bewoning kan het niet anders dat zij in de gemeente verschillende eigendommen bezaten en zij in de plaatselijke politiek een belangrijke rol speelden.","Zo was een Frans Jozef Timmermans tussen 1764 en 1804 pachter van 't Hooghof.","Jan Frans Timmermans was dit ook en tevens was hij tussen 1828 en 1849 burgemeester van Zellik.","De huidige Frans Timmermansstraat noemde eertijds reeds Timmermanslos.","Het is wellicht, doch niet hoofdzakelijk hierdoor dat deze straat aan zijn naam kwam.","Iedereen kent wel de wijk Drie Koningen.","In feite gaf een herberg zijn naam, waarvan de eigenaar de heer Jan Frans Timmermans was, aan deze wijk.","Uiteindelijk was het Jan Frans Timmermans, geboren te Groot-Bijgaarden op 30 juni 1861 die, nadat hij raadslid en schepen was geweest burgemeester van Zellik werd.","Na 33 jaar het ambt van burgemeester te hebben uitgeoefend trad hij af tijdens de gemeenteraadszitting van 20 januari 1933.","Tijdens de zitting van het college van burgemeester en schepenen van 28 november 1930 - Frans Timmermans was toen nog steeds burgemeester, én landbouwer, én herbergier! - werd de Releghemstraat omgedoopt in Frans Timmermansstraat.","Het is natuurlijk leuk dat men zijn eigen naam aan een straat mag geven, zeker als men reeds 30 jaar burgemeester is! Frans Timmermans overleed te Zellik op 7 juli 1933.","Victor VANDEN DRIESSCHE(straat) Tijdens de collegezitting van 28 november werd de "gang" op het land van Vanden Driessche, de Victor Vanden Driesschestraat genoemd.","Victor Vanden Driessche was landbouwer, geboren te Groot-Bijgaarden op 27 augustus 1872 en huwde te Zellik op 19 december 1899 met Elisabeth Lambrechts.","Het gezin kreeg 6 kinderen en woonde in 1910 in de Kerklaan 160.","Cesar VAN MALDEREN(straat) De straat, beginnende aan de Kerkstraat naar Groot-Bijgaerdenveld kreeg tijdens de collegezitting van 28 november 1930 de naam Cesar Van Malderenstraat.","Cesar Van Malderen was op dat moment gemeenteraadslid te Zellik.","Bij het napluizen van de verschillende archiefstukken kwam ik terecht bij een gegeven dat toch de moeite loont om hier even vernoemd te worden.","Het schepencollege heeft een straatnaam vastgelegd, doch blijkbaar is er aan deze beslissing geen uitvoering gegeven ! Guillaume TIMMERMANS(straat) Het college, vergaderd op 18 oktober 1932 met als aanwezigen schepen Jacobs en raadsleden De Koster en Van Malderen - de burgemeester (Frans) Timmermans was belet wegens ziekte - beslisten aan de weg nr 22 in de Atlas der buurtwegen de naam van Guillaume Timmermans te geven...","Momenteel is dat de Kloosterstraat.","Robert Matthyssen","Bronnen","- Gemeentearchief Asse: registers van de Burgelijke Stand van Zellik.","- Gemeentearchief Asse: Bevolkingsregisters van Zellik.","- Gemeentearchief Asse: notulen van gemeenteraad en college van burgemeester en schepenen van Zellik.","- Gemeentearchief Asse: Atlas der Buurtwegen Zellik - 1864.","- Geschiedenis van Zellik - Marcel Verlinden.","- Kijk- en leesboek over Zellik - Frans Schoonjans.","- B.R.T.: programma "Het verzet" en "De ontsnappingsroute" .- Tijdschrift "La vie militaire".","- J.","Verbesselt: Parochiewezen in Brabant.","- Belgisch Staatsblad.","- "High Life de Belgique" - 1965.","- Bijdrage tot de toponymie van Zellik - G.","Torisaen - KUL 1980.","- Verschillende zegspersonen."," Straten, namen en personen te Zellik ","http://www.ascania.be/asca-special-namen02.html","45,2","29 dec 2005");
Page[23]=new Array("De burgemeesters van Asse (1795-1976) door Jaak Ockeley (uit Ascania tidschrift 1966-3 en 1967-1) De val van het "Ancien Régime" op 14 juli 1789 met de inname van de Bastille in Parijs, luidde een tijdperk van grondige hervorming in.","In de nacht van 4 op 5 augustus 1789 besloten de geestelijken en de edelen te verzaken aan hun rechten en privileges en meteen ook van vertegenwoordigd te zijn in het stadsbestuur door een meier, amman, schout, baljuw of dros-saart, hoe men deze afgevaardigde ook noemen wil.","Voortaan stond aan het hoofd van de gemeente een door het volk aangewezen en door het hoofd van de centrale regering benoemde vertegenwoordiger.","De titel van deze gemeentelijke magistraat was onder het Frans Bewind maire, maar werd in 1814 definitief gewijzigd in die van burgemeester.","De inhoud van het woord "burgemeester" heeft reeds een hele ontwikkeling doorgemaakt.","Reeds van in het begin der middeleeuwen is er sprake van een "communie-meester" die moest instaan voor de verdediging van de stad.","Als dusdanig was hij de aanvoerder van de gemeentelijke milities.","Opvallend is, dat het bijna steeds de "voorscepene" is, d.i.","de eerste, gewoonlijk de oudste schepen, die hiervoor instond.","Door de tijd heen werden beide woorden synoniem voor een en dezelfde person.","Vanaf de tweede helft van de 16de eeuw breekt de naam burgemeester voorgoed door, en is het steeds de eerste schepen die de titel van burgemeester draagt, dit in tegenstelling met zijn zes andere kollega's die titel van schepen bleven behouden.","Heden is het de titel van de hoogste gemeentelijke gezagdrager en vertegenwoordigt hij als dusdanig het centraal rijksbestuur in de gemeente.","Van rechtswege is hij voorzitter van de gemeenteraad en van het college van burgemeester en schepenen.","Tevens is hij het hoofd van de gemeentelijke politie.","Hij wordt benoemd door het hoofd van de uitvoerende macht, d.i.","de Koning, voor een ambtsperiode van zes jaar, moet zijn woonplaats in de gemeente hebben en tenminste 25 jaar oud zijn.","Toen generaal Dumouriez op 6 november 1792 te Jemappes het Oostenrijkse leger versloeg, poogde hij de denkbeelden van de Franse Revolutie bij ons ingang te doen vinden.","Hij werd echter gestuit te Neerwinden op 18 maart 1793.","De revolutionaire ideeën kenden echter een definitieve doorbraak toen generaal Jourdan door zijn overwinning te Fleurus op 26 juni 1794 de Oostenrijkse bezetters het land uitjoeg.","Op 4 vendenriaire an IV (1 oktober 1795) werd België bij Frankrijk officieel ingelijfd, iets waar keizer Frans II van Oostenrijk bij het verdrag van Campo Formio op 17 oktober 1797 mee instemde.","België werd volledig op dezelfde leest geschoeid als de Franse republiek en de denkbeelden "Liberté, Egalité, Fraternité" met of zonder toestemming als de onze opgedrongen.","Ons land werd verdeeld in departementen, deze in arrondissementen, deze in kantons en deze op hun beurt in gemeenten.","Volgens de grondwet van het jaar II van de Franse Republiek werden de gemeenten bestuurd van uit de kantonhoofdplaats door een commissaris van het uitvoerende bewind.","Later bij de grondwetsherziening van het jaar VIII werd voor iedere gemeente afzonderlijk een maire or burgemeester benoemd en zo is het gebleven tot op onze dagen.","Mathias Gruber (1795-1804) Hij werd rond 1752 geboren en studeerde rechten.","Ten tijde van Karel van Lorreinen, gouverneur-generaal der Zuidelijke Nederlanden, was hij raadspensionaris te Brussel.","Hij was een verwoed partijganger van de verlichte ideeën en stond aanstonds aan de zijde van de Franse "bevrijders" toen zij België veroverden.","In 1795 werd hij benoemd tot "commissaire du directoire exécutif" van het kanton Asse.","Hier vond hij 'n schare van trouwe aanhangers in de notarissen Philippe van Itterbeke, agent municipal en later president de la municipalité du canton d'Assche, Etienne Francois Gilles, adjoint-municipal, en Egide Guillaume Crick, agent municipal en later adjoint-maire, ook in Pierre van Mulders en Pierre Fieremans.","Toen Napoleon door de grondwet van het jaar VIII aan iedere gemeente een afzonderlijk gemeentebestuur hechtte, werd Mathias Gruber "maire de la commune d'Assche".","In deze functie bleef hij tot de 3ième nivose an 12, wanneer hij uit Asse werd teruggeroepen, vermoedelijk om een hogere functie te bekleden in het rijksbestuur.","(Zie ook over hem een nota van J.","Spanhove in Ascania, 1965, nr 3, blz.","29.) 2.","Gilles Guillaume Crick (1804-1813) Werd geboren te Asse op 10 december 1769 als zoon van notaris Frans Martinus Crick en Barbara Philippina Verbrug-ghen.","Volgde zijn vader op als notaris te Asse in 1797.","Was net als zijn voorganger, partijgenoot van de nieuwe gedachten-stroming en als dusdanig in de Brabantse Omwenteling sympa-tisant van advokaat Jan Frans Vonck.","Reeds vanaf het jaar 6 wordt hij als agent municipal opgegeven.","In 1799 (an 8) noteren wij hem als adjoint-maire en ondertekent hij in die functie de registers van de Burgerlijke Stand te Asse.","Toen maire Gruber in 1804 werd teruggeroepen, volgde Crick hem op.","Hij bleef maire te Asse tot 1813, toen werd hij gemeenteraadslid, wat hij bleef tot aan zijn dood op 27 november 1833.","In 1795 huwde hij te Asse Marie Elisabeth Velleman, dochter van Jan Frans Velleman die onder het Frans Bewind "juge de paix et officier de police judiciaire du canton d'Assche" was.","Engelbert de Pauw (1813-1827) Burgemeester de Pauw werd geboren te Zellik op 22 april 1770 als zoon van Frans Jozef en van Elisabeth Verheyden.","Zijn ouders kochten op l augustus 1791 van jonkers Jan Baptist Antonius en Ludovicus Josephus Robijns, een prachtige herenwoonst op de markt te Asse.","Dit huis is heden bewoond door notaris Louis Stas.","Hier openden zij een zeepziederij.","Burgemeester de Pauw zou later deze industrie voortzetten.","Rond september 1827 trok hij zich terug uit de politiek en stierf te Asse op 9 april 1853 als jonggezel.","Franciscus Benedictus de Bolster (1827-1830) Hij werd geboren te Geraardsbergen op 20 februari 1775 als zoon van Filip Jozef de Bolster en van Maria Anna Luyckx.","Na zijn huwelijk met Catharina Philippina Nerinckx vestigde hij zich omstreeks 1804 te Asse als huidevetter.","In 1813 benoemde het rijksbestuur hem tot schepen.","Rond 27 september 1827 stelde koning Willem I der Nederlanden hem aan tot burgemeester van Asse.","Dit bleef hij tot 1830.","Burgemeester de Bolster stierf te Asse op 27 april 1852.","Zijn schoonzoon Jozef Emmanuel de Lantsheere volgde hem in zijn politieke loopbaan op.","Franciscus Hendrik Engelbert Stevens (1830-1835) Werd geboren te Brussel op 29 september 1797 als zoon van Benedictus Jacobus Albertus Stevens en van Maria Catharina Pauwels.","Op 28 mei 1827 huwde hij te Asse Jeanne Pe-tronilla de Bisschop, uit de afspanning "Den Ossenkop" en weduwe van schepen Jacobus Carolus de Deken.","In 1830 werd hij burgemeester te Asse en bleef dit tot 1835 toen hij ontslag gaf en uit Asse verhuisde.","Franciscus Xavier Alexander, ridder de Viron (1835-1895) Ridder de Viron werd geboren te Brussel op 30 juli 1807 als zoon van Jan Carolus Viron en van Maria Theresia van Win-ghem.","Toen hij op 27 september 1833 te Asse met Marie Angelique van Innis huwde, was hij bediende bij het provinciale gouvernement van Brabant.","In 1835 werd hij met 72 op 92 stemmen verkozen tot burgemeester van Asse en zou het onafgebroken blijven tot 1895.","Ter gelegenheid van zijn 50-jarig jubileum werd hem een bronzen borstbeeld aangeboden dat zich heden in de raadszaal van het gemeentehuis bevindt.","Ook een straat te Asse draagt zijn naam.","Ridder de Viron stierf te Asse op 27 februari 1895 en werd in de politiek opgevolgd door zijn schoonzoon Emiel van Innis.","Leon Eugène Isidore de Coster (1895-1921) Werd geboren te Merchtem op l maart 1854 als zoon van Eugeen Edward Hendrik de Coster en van Hortensia Maria Frederika van Innis.","Hij was een neef van ridder de Viron.","Sinds 1878 was hij gemeenteraadslid te Asse, in 1884 werd hij schepen in vervanging van Jozef Emmanuel de Lantsheere.","In oktober 1894 werd hij verkozen tot burgemeester te Asse en bleef het tot april 1921.","Toen werd hij opnieuw gemeenteraadslid tot hij op 18 februari 1927 ontslag gaf ten voordele van dokter Jules Gautot.","In 1902-10 en 1912-1925 was hij volksvertegenwoordiger.","Hij stierf te Asse op 10 februari 1928.","Henri Marie Paul Raymond Joseph van Innis (1921-1932) Burgemeester van Innis werd geboren te Asse op l februari 1872 als zoon van Emiel Jan Marie van Innis, oud-vrederechter en van Felicie Marie Henriette Ghislaine de Viron, de dochter van ridder de Viron.","Hij volgde zijn vader op in de politiek als gemeenteraadslid in 1903, In 1916 werd hij schepen en op 24 april 1921 werd hij met 721 stemmen verkozen tot burgemeester van Asse en bleef dit tot 1932.","Toen werd hij terug gemeenteraadslid.","Hij trok zich uit de politiek terug in 1946 na van 1944 tot 1946 plaatsvervangend schepen te zijn geweest.","Hij stierf te Asse op 21 juli 1949.","Jozef Jan Filip De Doncker (1933-1942) Jozef de Doncker werd geboren te Asse op 29 januari 1882 als zoon van Pieter Egied de Doncker en Maria Rosalia Schaumans.","Te Leuven studeerde hij voor dokter in de geneeskunde.","Op 10 oktober 1926 werd hij als kandidaat van lijst l verkozen tot gemeenteraadslid met 715 stemmen.","In 1932 werd hij burgemeester toen zijn partij, de Christen-Democraten, een meer-derheidscoalitie vormde met de Katholieke Gilde.","In 1938 kwam hij met een afzonderlijke lijst op onder de naam van "Gemeentebelangen".","Hij werd in zijn ambt bevestigd na de verkiezingen waarin zijn partij de volstrekte meerderheid behaalde.","Ingevolge een "Verordnung" - uitgevaardigd in 1941 tijdens de duitse bezetting - en waarbij openbare mandatarissen op de leeftijd van 60 jaar dienden vervangen, werd Dr de Don-cker die op 29 januari 1942 zestig werd, gedwongen af te treden.","Dr de Doncker stierf te Asse op 23 december 1943.","10.","Jan Van Hoof (1942-1944) Werd geboren te Lier op 26 mei 1910 als zoon van Frans Van Hoof en Nathalia Francisca Rosalia Martin.","In 1938 huwde hij te Asse met Louisa Doorns.","Op voordracht van het toenmalig schepencollege werd hij op 12 mei 1942 door de Sekretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken tot burgemeester aangesteld.","Hij bleef dit tot bij de bevrijding in september 1944.","11.","Leon Florent Rufin Goossens (1944-1946) Burgemeester Goossens werd geboren te Asse op 20 april 1878 als zoon van Theofiel Goossens en van Maria Clementia De Rop.","Hij studeerde te Leuven voor dokter in de geneeskunde.","Zijn loopbaan in de politiek begon hij in 1921 als opvolger van zijn broeder Alfred Goossens.","Toen werd hij verkozen tot gemeenteraadslid.","Hij werd schepen benoemd en bleef dit tot in 1938 wanneer zijn partij de absolute meerderheid verloor.","Door regentsbesluit werd hij tot burgemeester benoemd op 18 oktober 1944.","Hij bleef dit tot augustus 1947.","Dokter Goossens eindigde zijn politieke loopbaan als gemeenteraadslid in 1952 en stierf te Asse op 19 maart 1953.","(zie ook Koppen van bij ons: dr.","Leon Goossens) 12.","Eugeen van der Haegen (1946-1947) Burgemeester van der Haegen werd geboren te Aalst op 15 juli 1910 als zoon van advokaat Carolus Francis Odilon Maria van der Haegen en Helena Maria Josephina Moyersoen, de zuster van minister baron P.","Moyersoen.","In 1940 huwde hij een dochter van dokter Gautot te Asse en vestigde zich op het kasteel Putberg te Asse-Asbeek.","Op 26 februari 1946 werd hij op de lijst Gemeentebelangen verkozen en in augustus 1947 benoemd tot burgemeester.","Op 10 maart 1949 nam burgemeester van der Haegen echter ontslag en vestigde zich tijdelijk als industrieel-koloniaal in Congo.","Hij overleed te Asse op 9 april 1965.","13.","Gerard Franciscus Joseph Van Wijnendaele (1949-) Werd geboren te Hillegem op 14 maart 1908 als zoon van Cyriel Van Wijnendaele en van Magdalena Van Melckebeke.","Woonde lang te Herzele en liep aldaar lagere school.","Deed middelbare studies in het St.-Augustinus-College te Edingen en behaalde in 1929 het diploma van wetenschappelijk regent aan de Sint-Thomasnormaalschool te Brussel.","Was achtereenvolgens leraar in het St.-Martenscollege te Aalst, Vrije Technische school te Waver, Rijksmiddelbareschool te Menen en Oudenaarde en in het Atheneum van Koekelberg.","Huwde in 1934 Julie Florida Meert en is sinds 1941 te Asse woonachtig.","Werd in 1941 plaatselijk vertegenwoordiger van de V.T.B, en in 1944 hoofdredacteur van De Toerist.","Stichtte op 26 december 1945 het ruim verspreide weekblad De Galm.","Begon zijn politieke loopbaan in 1946.","In januari 1947 werd hij tot schepen aangesteld.","Toen burgemeester Van der Haegen in 1949 ontslag nam, werd hij in september van hetzelfde jaar tot diens opvolger benoemd.","In 1952 en 1958 behaalde zijn lijst de volledige meerderheid en werd hij in zijn ambt bevestigd.","In 1964 behaalde zijn lijst 6 zetels op de 13.","Na overeenkomst met de lijst der Katholieke Gilde, werd hij opnieuw voorgedragen en benoemd tot burgemeester.","Hij stelde zich herhaaldelijk kandidaat voor senator op de lijst van de CVP, arrondissement Brussel, doch werd ondanks zijn 13.329 voorkeurstemmen in 1958, nooit verkozen.","(nota: dit artikel dateert uit 1967, Gerard Van Wijnendaele bleef uiteindelijk burgemeester tot eind 1976, een periode die samenvalt met het einde van de 'kleine' gemeente Asse en het begin van de fusiegemeente Asse)"," De burgemeesters van Asse (1795-1976) ","http://www.ascania.be/asca-special-namen03.html","27,5","29 dec 2005");
Page[24]=new Array("De Broederschool van Terheide door Jan Heymans (uit Ascania-tijdschrift 1959-1) Uit de kronieken, die ons nog resten over de broedersschool, kunnen we opmaken dat E.H.","De Waele reeds van zijn benoeming tot pastoor af, tot de gedachte gekomen was een jongensschool in te richten op onze Heide.","Op voorwaarde echter dat Broeders-Onderwijzers de opvoedingstaak op zich zouden nemen.","Deze vraag werd dan ook verscheidene malen aan de Algemene Overste overgemaakt.","In 1908 werd dat verzoek tenslotte ingewilligd.","Doch meteen rezen dan ook de problemen: De pastoor had de zorg voor geld, school en woning van de Broeders.","Doch de gekende welwillendheid en vrijgevigheid van de Heidenaren zouden weldra een sterke steun en hulp betekenen.","Het stuk grond, door Pastoor De Waele uitgekozen om de broedersschool op te richten, was buitengewoon goed gelegen, op een boogscheut van de kerk en in 't midden van de parochie.","Het was een onregelmatig vierkant, een weide met bomen en struikgewas omzoomd.","Langsheen de Kapellestraat stonden zware canadabomen, en de andere zijde was beplant met olmen en beuken.","De oppervlakte bedroeg ongeveer 60 are, en het stuk was eigendom van de heer Van Innis, bewoner van het kasteel "Waerborre" te Waarbeek.","Deze familie heeft zich steeds mild getoond door giften aan kerk, katholieke scholen, en de armen der gemeente.","Ook deze maal bleef ze haar traditie trouw, en Pastoor De Waele kon zonder de minste vergadering over het terrein beschikken.","Jan Mergan (Droge Jan voor de mensen van Terheide) huurde het goed en na het maaien van de toemaat, kon met de voorbereidingswerken een aanvang genomen worden.","Adolf Blommaert en kinderen, tezamen met zijn schoonbroeder Van Malderen, maakten de eerste steenoven volgens de oude manier.","De klei tot mortel maken, daarmee de vormen vullen.","De jongens liepen aan en af, namen de gevulde vormen van de vormtafel, en kipten de stenen eruit op den dèn, vanwaar ze na voldoende gedroogd te zijn, op gammen werden gezet.","Men betaalde hun 3,50 frank de duizend.","Later werden de stenen met de pers gemaakt.","Het werk schoot vlugger op, doch de kwaliteit was minder goed.","In de klei waren zavellagen en bij 't droog persen was de vermenging gelukkig.","De prijs per duizend was 3 frank.","Het grondwerk voor het bouwen werd zonder verpozing door de mensen van Terheide gedaan.","Emiel Plas en jongen met Louis De Meyer, metselden het hele geval.","3 frank voor de metsers, 2 frank voor de dienders, was het loon van een volle dag werk.","Raymond Raes nam de schrijnwerkerij voor zijn rekening, geholpen door zijn jongen.","Een firma van Schoonaarde legde de daken in de toenmaals veel gebruikte cementpannen.","De kwelm heeft bij 't bouwen van het woonhuis der broeders flink zijn parten gespeeld.","De grondvesten, daags te voren opgetrokken, waren 's anderendaags 's morgens verdwenen.","Zware beuken planken op de kwelmlaag hebben uiteindelijk de oplossing gebracht.","Pastoor De Waele had het voor die tijd ruim gezien, het huis is nog steeds zonder verandering in gebruik.","Het schoolgebouw was verdeeld in drie klassen, elke klas telde een grote en een kleine kant.","De oude kerkramen lieten zon, licht en lucht in overvloedige mate binnen.","Heel het gebouw kon door het wegnemen der houten stutten tot een zaal omgevormd worden.","Bij winderig weer kraakten en piepten ze erg, terwijl de openklappende ramen door felle slagen die muziek begeleidden, maar dit mocht niet worden gezegd tegen die van Terheide of men kwam minstens bij de dokter terecht! De Terheidenaren waren fier op hun school, en op hun pastoor, die ze hun had geschonken.","Van elk huis had minstens iemand als vrijwilliger aan de bouw geholpen, en geleidelijk ook had ieder zijn penning gestort.","Maar helaas, de kas was ledig, of liever, was gevuld met onbetaalde rekeningen en schuldbekentenissen.","Er werd besloten een "Vlaamse Kermis" te organizeren.","Een lemen gebouwtje, een tweetal jaren tevoren door het kerkfabriek aangekocht en gelegen tegen de pastorij, werd omgedoopt in een "Hotel de Kleem" en in elke plaats was iets wonders te zien of te horen.","Reis rond de wereld, de wondervogel, waarzegger, Congolese school, op de achterplaats Congolees dorp in volle activiteit...","Ingang overal 5 centen.","Op de koer der Zustersschool: al wat lekker was en aan gematigde prijs.","In de nieuw gebouwde broe-dersschool: alle soorten spelen en doorlopend toneel.","5 centen voor elk spel.","En daarenboven: wie nevens de smalle planken trapte, kreeg gratis een modderbad.","Pastoor De Waele, die enkele jaren onderpastoor geweest was te Asse, had het gedaan gekregen dat een groot aantal mensen uit het centrum naar Terheide kwam en er zich gewillig liet pluimen.","Noch vóór noch na die tijd zijn er zoveel heren en dames uit de Steenweg op Terheide te zien geweest.","Tweemaal zijn de beschotten in de school weggenomen geweest: voor een cinemavoorstelling en voor de opvoering van Jeanne d'Arc door een groep meisjes uit Liedekerke.","De toeloop was telkens overrompelend, doch de geldelijke opbrengst woog niet op tegen het slameur van het ledigmaken der klassen.","Met de liquiidatie van de plaatselijke veebond tussen de twee oorlogen in, zijn met de gelden die nog in kas waren, de laatste rekeningen betaald, volgens zeggen van advocaat De Baerdemaeker.","KOMST DER BROEDERS De broeders kwamen hier aan op 9 oktober 1909.","Ze vonden een huis zonder vloeren of deuren.","Zij werden gastvrij opgenomen door hun confraters in Asse en kwamen dagelijks naar de Hei om er klas te geven in lokalen die slechts half af waren.","In de winter van 1909 lag er meer slijk dan vloerstenen in de klassen.","Er werd echter duchtig doorgewerkt en op 19 oktober 1909 konden de broeders hun huis betrekken.","Zij leden echter veel kou en hadden wat meubelen van Pastoor De Waele in leen gekregen.","Voortdurend kwam deze hen aanmoedigen en helpen waar het kon.","Het eerste jaar hielden de broeders school voor 125 leerlingen in twee klassen.","Stelselmatig werd de woning nu beter ingericht en in 1920 werd de eerste H.","Mis gedaan in de kapel.","Sedert 1909 wijden de broeders hun beste krachten aldus aan de opvoeding van de jeugd en hun rol in het parochiale leven van de Hei is zeker van blijvende invloed.","De eerste broeders, die op Terheide aankwamen, en daarna hun opvolgers, hebben het hart der Terheidenaren snel gewonnen Broeder Primus, Broeder Willebald en later Broeder Helio-door, om er enkele te noemen, gaven niet alleen les in de klas, ze gingen tot de werkende boeren op het veld en op de hoeve, ze verklaarden hun de wet van het minimum, en leerden hun nieuwe meststoffen gebruiken en testen.","Allerlei bemestingsproeven werden, tot lering van allen, bij de leergierigste boeren aangelegd.","Broeder Omer (broeder kok) was een levend receptenboek van alle soorten kwalen, van fijt tot zweetvoeten toe.","Voor een varken dat "van wemmel in zijn poten" had, voor een kalfrund dat niet wou sloeberen, of ne "meuten" die opliep, was men bij hem aan het goed adres.","Van na 't verhuizen van koster De Troy naar Okegem (3 november 1923) hebben de broeders ook Meneer Pastoor uit de nood geholpen in de sacristie en het oksaal, en ze doen het nog steeds.","Wanneer onze kerkzangers het niet halen tegen het Sint-Rom-boutskoor van Mechelen, dan is het zeker niet de schuld van de broeders.","Het waren ook de eerste broeders die van wal staken met een boekerij.","Enkele werken van Jules Verne, Conscience, en boeken over grondkennis, plantenkunde en veeteelt, vulden het kastje.","Het was vóór de oorlog 14-18, van toelage van gemeente of staat was natuurlijk geen sprake, men betaalde 5 cent per boek voor 14 dagen.","Nu zijn meer dan 4.000 boeken aanwezig en de uitlening bedraagt in de winter tot 300 frank per week en in de zomer van 130 tot 200 f rank.","De tijd dat boeken dienden om koffiepotten op te zetten, de vloer mee aan te vegen of om op te eten, is bij ons volmaakt verleden tijd geworden.","Wij hebben een goed lezerspubliek, genieten toelagen als elke andere ordentelijke boekerij, en breiden nog steeds uit.","Vóór de oorlog 14-18 stichtten de broeders een avondschool voor ouderen, die tamelijk goed gevolgd werd.","Jongens van 11 zaten er tussen mannen van 40 jaar.","Rekenen en Franse taal werden aangeleerd.","Na de oorlog was de belangstelling fel verminderd en hield men er mee op.","Ten jare 1928: oprichting van oudleerlingenbond.","Ereleden betaalden 10 frank bijdrage.","De jongeren gaven in de grootste klas, viermaal in 't jaar, om de beurt een toneelopvoering of een ontwikkelingsavond met voordracht over actuele onderwerpen, over groten uit ons volk en daarbij declamatie.","Vrouwen waren niet toegelaten, doch de mannen vulden het lokaal zo dicht met hun aanwezigheid en tabaksrook, dat het wonder was dat de muren de druk uithielden.","Op de tree van de onderwijzer ging 't spel door.","Omlijsting en decor: pannelatten en enkele rollen goedkoop behangpapier.Voor gordijn het dekzeil van een wagen, die op een ijzerdraad schoof.","Maar nergens zijn spelers zo spontaan en hartelijk toegejuicht als daar.","In 1932 nam dat gezellig gedoe een einde.","Vóór 'n drietal jaren werd de school grondig veranderd en gemoderniseerd.","Het plafond, dat dreigde in te storten, is door beton vervangen.","Het aantal klassen is op vier gebracht en de houten beschotten door stevige muren vervangen.","De ijzeren kerkramen hebben de plaats geruimd voor goed sluitende houten ramen.","Het algemeen uitzicht, zo binnen als buiten, is er fel op vooruitgegaan.","Vermeldenswaard is ook het feit dat op 1 december 1940 de vierde graad is ingericht.","Vroeger moesten de jongens na hun 12de jaar driemaal het zesde leerjaar overdoen.","Tegenwoordig wordt klas gegeven door een broeder en drie wereldlijke onderwijzers.","Terheide heeft aan de Broeders veel te danken.","Hun onderwijs heeft de grondslag gelegd voor de geestelijke en stoffelijke opbloei der parochie.","Ze zijn zo vergroeid met het gehucht, dat Terheide iets biezonders zou missen bij hun verdwijnen.","Jan Heymans."," De Broederschool van Terheide ","http://www.ascania.be/asca-special-scholen01.html","21,8","29 dec 2005");
Page[25]=new Array("150 jaar gemeentelijk onderwijs in Mollem door Gustaaf De Hovre (uit Ascania-tijdschrift 1980-4) 1830-1980 of België 150 jaar onafhankelijk.","Twee data die goed passen voor wie wat geschiedenis wil vertellen van het gemeentelijk onderwijs in Mollem.","1830, het jaar waarin België onafhankelijk werd.","Hoe stond het toen met het onderwijs in Mollem? Met zekerheid kan men zeggen dat er onderricht gegeven werd in cathechismus, lezen, schrijven en rekenen in een bijgebouwtje van de pastorij, waar zich nu de parking bevindt.","Wie gaf dit onderricht? Hoogst waarschijnlijk waren het de toenmalige kosters die ermee belast werden en hiervoor door de kerk enige vergoeding uitbetaald werden.","De eerste die echter als onderwijzer vermeld wordt in de gemeenteraadsverslagen is de heer De Saedeleer.","Wanneer hij met zijn taak begon weet men niet met zekerheid.","Maar in de winter van 1837-38 had hij 55 leerlingen, waaronder 35 leerlingen die gratis onderricht kregen.","Hij kreeg van de regering voor zijn werk een subsidie van 211 frank.","In datzelfde jaar 1838 maakt het pensionaat van de Zusters Ursulinen flinke vorderingen en ontvangt reeds internen en externen.","Het pensionaat werd opgericht in 1834.","In 1843 wordt De Saedeleer benoemd als gemeentelijk onderwijzer en zorgt zelf voor een schoollokaal waarin de lessen zullen gegeven worden.","Enkele maanden later moet zijn benoeming opnieuw gebeuren, omdat de eerste maal de benoeming ongeldig was daar deze niet gebeurd was bij geheime stemming.","In dezelfde zitting wordt de heer Bellot, koster, orgelist, kaarsmaker en landbouwer, aangesteld als onderwijzer voor Bollebeek, echter niet als gemeentelijk onderwijzer.","In 1844 wordt de gemengde school van Mr.","De Saedeleer ontbonden en voortaan ontvangen de Zusters Ursulinen de meisjes.","In 1845 ziet de schoolbevolking er als volgt uit: M.","De Saedeleer heeft 46 jongens.","M, Bellot (Bollebeek) heeft 17 jongens en 17 meisjes.","De erkende school van de Ursulinen 96 meisjes.","De jaarwedde van de beide onderwijzers bedroeg 200 frank elk.","De gemeente betaalde M.","De Saedeleer 80 frank als huurprijs voor het schoollokaal.","Er werd dat jaar ook nog 20 frank besteed door de gemeente aan schoolboeken en meubelen.","Op 2 april 1849 ziet de gemeenteraad zich verplicht M.","De Saedeleer voor 3 maanden uit zijn ambt te ontzetten met beroving van wedde, wegens drankmisbruik.","Zijn leerlingen zijn ook gestraft want ze worden naar Bollebeek gezonden bij M.","Bellot.","De gemeente zal het geld dat voortkomt van de ingehouden wedde van M.","de Saedeleer gebruiken om nog een oude rekening van schoolmeubelen te betalen! In 1853 gaat M.","De Saedeleer op rust en M.","Christianus Raymondis Andries, gediplomeerd aan de Staatsnormaalschool van Lier wordt als gemeenteonderwijzer aangesteld.","In 1853 ziet de schoolbevolking er als volgt uit: M.","Andries: 90 jongens, M.","Bellot 26 jongens en 14 meisjes.","De Ursulinen tellen 34 meisjes.","In 1854 wordt er voor het eerst gesproken over een "nieuwe" school.","De aankoop van een bouwgrond wordt aan de orde gesteld.","Achtereenvolgens is er sprake van een grond van juffrouw Van Ginderachter, vervolgens een stuk grond van 3a.4ca.","tegen 150 frank per are van de weduwe Van Santen.","Maar tegen deze grond zijn bezwaren: moerassige grond en slechte toegang.","Tenslotte koopt de gemeente de grond van D.","De Munck, 14 aren groot, voor de som van 3.800 frank.","Maar de school is er nog niet en er is nochtans hoogdringendheid mee gemoeid.","De H.","De Saedeleer laat immers de gemeenteraad weten dat hij de huur tegen 1 october 1859 opzegt.","In afwachting wordt het oud schoollokaal nog maar eens gewit voor de som van 40 frank.","In 1863 keurt de raad een aanbesteding der werken tot het bekomen van een nieuwe "schoolzaal" goed voor de som van 6.100 frank Werd er nu een totaal nieuw gebouw opgetrokken of bestaande gebouwen aangepast? We weten het niet en laten het in het midden.","In 1879 volgt M.","Guilliaume Andries zijn vader als onderwijzer op.","Dat jaar geeft M.","Bellot ook zijn ontslag en de aangenomen school van Bollebeek wordt opgeheven.","In datzelfde jaar wordt de gemeentelijke autonomie inzake onderwijs afgeschaft, ten voordele van de staat en wordt uitsluitend een neutraal onderwijs.","De gemeenteschool wordt een soort staatschool en terug gemengd.","Mevr.","Angeline De Saedeleer, weduwe van M.","Andries wordt aangesteld om het onderricht in het handwerk te verzorgen voor de meisjes.","In deze periode wordt door de parochie "de bovenschool" (thans bibliotheek) opgericht waar men buiten de gewone vakken ook het godsdienstonderricht gaf in tegenstelling tot de gemeenteschool.","Deze ongelukkige toestand duurt tot 1884.","In dat jaar geeft M.G.","Andries zijn ontslag en als nieuwe onderwijzer wordt M.","Henri Bernard, geboren in Gingelom, aangesteld.","Hij komt in het schoolhuis wonen.","Er wordt een poging gedaan om een hulponderwijzer aan te stellen maar er schijnen te weinig leerlingen te zijn en bovendien weigert de aangezochte kandidaat, M.","Albert Andries, de plaats aan te nemen.","In de school is nu godsdienstonderricht terug verplicht en maakt opnieuw deel uit van het leerprogramma.","Er wordt ook beslist dat het zal gegeven worden bij het begin van de lessen.","Daar de plaats van hulponderwijzer voorlopig niet doorgaat zal M.","Bernard het dan maar verder alleen moeten rooien met +/- 80 jongens (zonder 1ste leerjaar).","Dit belette niet dat hij 50 frank verhoging bekwam wegens de schitterende uitslag door zijn leerlingen in de prijskamp der lagere jongensscholen behaald in 1895.","In 1898 staat de plaats van hulponderwijzer terug op de dagorde en terzelfdertijd het ontwerp van vergroting van het schoolgebouw.","Na een soort schoolkwestie tussen Mollem en Brussegem over de financiële tussenkomst van deze laatste, aangezien er toch een respectabel aantal kinderen van Brussegem hier school lopen, kwam er een nieuw schoollokaal bij (thans chirozaaltje en oud postkantoor) en werd M.","Alfrank Eeckelaers als hulponderwijzer benoemd.","Bij de eeuwwisseling wanneer het schooljaar 1900-1901 begint zijn er twee klassen, twee onderwijzers en 112 jongens.","De school heeft een galerij of overdekte speelplaats, een kleine koer en de nodige sanitaire installatie.","Bovendien beschikt ze over het ruime dorpsplein waar de leerlingen naar hartelust kunnen stoeien gedurende de speeltijden.","Zolang de auto niet op het toneel verschijnt blijft het dorpsplein de ideale speelplaats, dank zij haar hoeken en kanten en de nabijgelegen brede kerkhofmuur, die steeds maar wenkte om er toertje op te maken.","Dit laatste werd natuurlijk bestempeld als gevaarlijk en als zovele andere prettige dingen, door meester en pastoor ten strengste verboden.","In 1901 geeft de hulponderwijzer, M.","Eeckelaers reeds zijn ontslag en wordt in diezelfde functie opgevolgd door M.","F, Van Linthout.","Hij krijgt van de gemeente een hof ter beschikking voor "ondervindingsteelten".","Dit was een nieuwigheid! In 1909, na 25 jaar dienst gaat M.","Bernard met rust en wordt door M.","Van Linthout opgevolgd als nieuw schoolhoofd met een jaarwedde van 1.200 frank De vrijgekomen plaats van hulpnderwijzer wordt een probleem, want niemand daagt op.","De wedde wordt dan van 1.000 frank op 1.100 frank gebracht en een zekere M.","Delestrée neemt nu de plaats aan.","Doch na een jaar neemt hij reeds ontslag en wordt dan opgevolgd door M.","Raeymaekers geboren te Eindhout in de Kempen.","Het "onderwijzerskorps" is weer volledig en dit duo, M.","Van Linthout en M.","Raeymaekers, zullen vele jaren onderwijs en opvoeding ter harte nemen.","In 1914 breekt de eerste wereldoorlog uit en dit betekende voor de school een zware beproeving.","Van Linthout werd gemobiliseerd en de verantwoordelijkheid voor de school berust nu in handen van M.","Raeymaekers, die gedurende de moeilijke oorlogsjaren het ambt van schoolhoofd zal waarnemen.","De school heeft nu, terug zoals vroeger, maar één klas.","De leeggekomen klas wordt als gemeentemagazijn gebruikt voor suiker en aardappelen.","Ze wordt ook ter beschikking gesteld voor de maandelijkse suikerverdeling.","Op het einde van de oorlog meldt men de bezetting van de schoollokalen door de Duitse troepen en is er sprake van ontvreemding en schade aan meubels.","Tijdens de oorlogsjaren wordt er voor de eerste maal een geneeskundige dienst in het leven geroepen voor beide scholen.","Vermoedelijk hield de oprichting van deze dienst verband met de slechte gezondheidstoestand van de kinderen door ondervoeding en ontberingen.","1918: Einde van de oorlog.","Van Linthout wordt gedemobiliseerd en neemt zijn taak van schoolhoofd terug waar.","Verschillende oudleerlingen sneuvelden of kwamen om in krijgsgevangenschap.","Als herinnering aan het offer van deze jonge mannen werd in de muur van de school naast de ingang een herdenkingsplaat aangebracht.","Het leven in de school herneemt zijn normale gang en de aanwezigheid van leerlingen is nu regelmatiger tengevolge van de leerplicht.","Het schoolreglement wordt nog eens onderzocht en nu volledig in overeenstemming gebracht met het schoolreglement van het ministerie.","In 1924 wordt er een derde klas ingericht.","Het gemeentelijk onderwijs had geen eerste leerjaar.","De jongens die hiervoor in aanmerking kwamen liepen school bij de zusters Ursulinen.","De gemeenteschool had niet onmiddellijk een lokaal ter beschikking en huurde daarom voorlopig het vrijgekomen lokaal van de meisjesschool voor de som van 600 frank per jaar.","Op 10 september 1924 wordt M.","Raymond Buyens van Brussegem als derde onderwijzer aangesteld en benoemd.","In deze periode trad er voor het onderwijzerskorps een grote verbetering in wat de uitbetaling van hun wedde betrofrank Deze werd voortaan uitbetaald door de staat en niet meer door de gemeente.","Het wachten op de wedde en smeken om een soms minieme verhoging was voorbij en de onderwijzers waren niet langer meer het slachtoffer van de politieke willekeur van sommige gemeentebesturen.","In een gemeenteraadszitting van 11 juni wordt de verdeling van de klassen definitief bepaald: M.","Van Linthout, de hoogste leerjaren 6, 7 en 8 M.","Raeymaekers, de middelbare leerjaren 5 en 4 M.","Buyens, de lagere leerjaren 1, 2 en 3 Voor wat de vakanties betreft wordt het volgende beslist: kerstvakantie van 25 december tot 3 januari (later tot 6 januari); paasvakantie van Witte Donderdag tot de tweede maandag na Pasen (dit wordt later van Palmzondag tot Beloken Pasen); zomervakantie van l augustus tot 15 september (later van 15 juli tot de tweede zondag van september).","Het groot verlof mag niet aanvangen vooraleer 440 halve schooldagen zijn bereikt (later daalt dit getal tot 400).","In 1927 laten de Zusters aan het gemeentebestuur weten dat ze hun lokaal niet langer meer verhuren aan de gemeente.","Het gemeentebestuur beslist dan een van de twee bestaande klassen, namelijk de klas tegen het gemeentehuis, in twee te splitsen.","Deze lokalen zullen wel voldoen mits enkele veranderingen voor "wat licht en lucht"...","Zodoende heeft de school nu drie klassen.","In 1929 is het zover.","De auto maakt zich hoe langer hoe meer meester van de straat en het dorpsplein heeft als speelplaats afgedaan.","Er moet uitgekeken worden naar een nieuw terrein dat in aanmerking kan komen voor een veilige speelplaats.","Dit wordt vlug gevonden.","De helft van de schooltuin lijkt uitstekend.","Deze bevond zich vlak voor het huis van M.","Thomas.","Een kleine tunnel zal de "kleine koer" met de "grote koer" verbinden.","Deze plannen worden uitgevoerd in het begin van de jaren dertig.","In 1934 blijkt het aantal leerlingen meer dan voldoende te zijn om een vierde klas in te richten.","Een lokaal vinden is geen probleem.","Er kan nogmaals een klas gesplitst worden.","Wat dan ook gebeurt.","Mej.","Sidonia Van Linthout krijgt haar benoeming op 17 februari 1934 en start als vierde leerkracht.","De verdeling van leerjaren ziet er nu als volgt uit: 4de graad of 8 en 7 bij M.","Van Linthout, 3de graad of 5 en 6 bij M.","Raeymaekers L., 2de graad of 3de en 4de leerjaar, M.","Buyens, 1ste graad of 1ste en 2de leerjaar Mej.","Van Linthout (later Mevr.","Cleymans-Van Linthout).","Vier leerkrachten, meer dan 120 leerlingen.","Maar waarover beschikken deze mensen? Ongelukkiglijk over niet veel! Vier "halve klassen", een overdekte speelplaats, die hier en daar lekken vertoont en twee speelplaatsen die veel te klein zijn en bij regenweer en dooi niet te gebruiken zijn.","Alles bij elkaar genomen en op zijn zachtst gezegd "miserabel".","Het lijkt voor iedereen duidelijk dat er iets moet aan gedaan worden.","De school voldoet niet meer aan de eisen van de moderne tijd en van de hogere overheid.","Er worden ontwerpen en plannen gemaakt om de school te verbouwen en te vernieuwen.","Maar de oorlog breekt uit en plannen verdwijnen in de diepste laden.","Er zullen wel andere en zwaardere problemen komen.","Maar in tegenstelling met de eerste oorlog wordt nu niemand van het onderwijzend personeel gemobiliseerd en gaat het onderricht bijna normaal verder.","Maar in 1941 krijgt de school toch een zware klap.","Van Linthout wordt door een beroerte getroffen en overlijdt praktisch onmiddellijk.","Raeymaekers zal zijn plaats voorlopig innemen als schoolhoofd.","Mr.","Vandenmeersch wordt aangesteld als vierde onderwijzer.","In 1944 geeft deze laatste zijn ontslag en wordt M.","De Hovre G.","voorlopig aangesteld als waarnemend onderwijzer.","In 1945 is de oorlog ten einde.","Gedaan met heel wat problemen van bezetting van de school, nu eens door vriend, dan weer eens door vijand.","Gedaan met de problemen van ravitaillering, brandstofbevoorrading, enz.","In de gemeenteraadszitting van 11 augustus 1945 gebeurt er een grote wijziging wat het personeel betreft.","Raeymaekers gaat op rust.","Buyens wordt het nieuwe schoolhoofd.","Twee andere onderwijzers worden vast benoemd, M.","De Hovre die reeds voorlopig aangesteld was, en M.","P, Raeymaekers.","De effectieven van de school liggen nu voor verscheidene jaren vast.","Buyens zal voortaan het 7de en het 8ste onder zijn hoede nemen, M.","Raeymaekers het 5de en het 6de, M.","De Hovre 3de en 4de en Mevr.","Cleymans het 1ste en 2de leerjaar.","Het dossier met daarin de plannen tot vernieuwing en herbouwing van de school, worden opnieuw opgediept, besproken en bestudeerd.","In 1947 wordt er een belangrijke beslissing genomen.","De plans strekkende tot verbouwing worden afgekeurd en naar de prullenmand verwezen.","Er zullen plannen gemaakt worden voor een totaal nieuwe school op een nog te kopen grond.","In 1950 is het zover, tenminste wat de aankoop van de grond betreft.","Het gemeentebestuur koopt voor de som van 200.000 frank een stuk grond, groot 50 are gelegen aan de Kasteelstraat.","Het stuk behoorde toe aan de weduwe Van Elzen-Geerts en aan Egied van Elzen.","In 1951 worden de plans en het bestek van de school opgemaakt door architect De Roy van Merchtem, goedgekeurd.","Bij het Gemeentekrediet van België wordt door de gemeente een lening aangegaan van 1.000.000 frank aflosbaar in 20 jaar.","In 1957 worden de aannemers Van de Putte van Asse en J.","De Ridder van Mollem aangewezen om de werken uit te voeren.","De werkzaamheden kunnen beginnen.","In 1956 geraakte men met de oude jongensschool erbarmelijk in de knoei.","Alle bijgebouwen, de galerij en de twee speelplaatsen, evenals "den bak" en 't pompierkot moeten verdwijnen om de verbreding en het gedeeltelijk rechttrekken van de Kasteelstraat mogelijk te maken.","In allerijl worden aan de andere zijde van de school een zeer beperkte installatie voor sanitair en een kolenhok opgetrokken.","De jongens spelen voortaan op de straat tussen de smidse en de Kasteelstraat.","Gelukkig zal deze toestand niet te lang duren want op 31 augustus 1958 kan de nieuwe school ingehuldigd worden.","Monseigneur Schoenmaekers, hulpbisschop van Mechelen, was hierbij aanwezig.","Hij zegende de kruisbeelden en de verschillende lokalen.","De verwarming was nog niet klaar.","Gelukkig na het Paasverlof van 1959 kan de school in gebruik genomen worden.","Ze had uiteindelijk 2.962.356 frank gekost.","Met de ingebruikname van deze nieuwe school werd definitief een blad uit de geschiedenis van het gemeentelijk onderwijs omgedraaid.","Een oude bouwvallige en totaal ongeschikte school had de plaats geruimd voor een ultra moderne school die in de omgeving haar weerga niet vond en nog niet vindt.","De gemeentevaderen konden er fier over zijn.","In 1960 geeft M.","Buyens zijn ontslag als schoolhoofd.","Dit heeft als gevolg dat de 4de klas en eveneens de 4de graad wegvalt.","Raeymaekers wordt nu schoolhoofd.","Voortaan zijn er nog slechts drie klassen.","De geboortedaling en de concurrentie van andere scholen waren hiervan zeker de bijzonderste oorzaken.","In 1969 geeft Mevr.","Cleymans-Van Linthout haar ontslag en wordt vervangen door Mej.","Raeymaekers.","In 1971 geeft laatstgenoemde ook haar ontslag en M.","Geeurickx volgt haar op.","De teruggang van de school schijnt ingedijkt te zijn, dank zij de nieuwe wijken en in 1974 zijn er voldoende leerlingen om terug een vierde klas te openen.","De openstaande betrekking wordt ingenomen door Mej.","Em.","Callebaut.","De eerste graad wordt gesplitst.","Geeurickx neemt het 1ste leerjaar en mej.","Callebaut het 2de leerjaar voor haar rekening.","Dit is een verheugend feit en wordt zeker geapprecieerd door de leerlingen en de ouders.","Ook de gemeentelijke overheid wist deze vooruitgang naar waarde te schatten en wilde dit ook daadwerkelijk tonen.","Ze besliste reeds in 1970 plannen te laten maken voor het bouwen van een turnzaal en een refter.","Na het losmaken van de nodige subsidies en een lening kon in 1976 met de werken begonnen worden.","Op 1 januari 1977 fusioneert onze gemeente met Asse.","Maar de bouwwerken aan de turnzaal gaan verder en op het einde van het schooljaar kan schepen Van Elsen ze plechtig inhuldigen en dit in aanwezigheid van verschillende vooraanstaande personen uit de gemeente en de onderwijswereld.","Laatste gebeurtenis in het wel en wee van onze gemeentelijke jongensschool: M.","Raeymaekers gaat op 1 september 1979 met rust en wordt op een meer dan gewone wijze door zijn leerlingen, oudleerlingen, personeel en inwoners gehuldigd.","Als schoolhoofd volgt M.","Geeurickx hem op en als onderwijzer van het 5de en 6de leerjaar wordt zijn plaats ingenomen door M.","Raeymaekers Danny.","150 jaar onafhankelijkheid van België, 150 jaar gemeentelijk onderwijs in Mollem.","We weten niet wat de toekomst voor hen heeft weggelegd.","Toch wensen we beide nog vele jaren in groei en bloei.","Gustaaf De Hovre"," 150 jaar gemeentelijk onderwijs in Mollem ","http://www.ascania.be/asca-special-scholen02.html","35,9","29 dec 2005");
Page[26]=new Array("Het huis "Ten Quade Gate" op het einde van de 16de eeuw door Joris Spanhove (uit tijdschrift Ascania 1996-4) Een der mooiste gevels in Asse vindt men aan het oude herenhuis op de oude markt, in de volksmond "huis Stas" genoemd, nu bewoond door de Gasthuiszusters van Antwerpen.","Een gevelsteen getuigt, dat het huis, gelijk het er nu staat, gebouwd werd in 1731.","De familie Petrus Robijns-de Heze liet het dan oprichten.","Petrus Robijns was dan griffier in Asse.","Dit huis heeft echter een hele voorgeschiedenis.","We leren het kennen als huis "ten quaede Gate".","Het gasthuis had op dit huis het recht van een cijns van 2 schellingen.","In de oude gasthuisrekeningen vinden we zo de eigenaars van dit huis, die deze cijns betaalden.","We geven een voorbeeld uit 1560 "Heer Janne de Greve over Henrick van der Herstraeten geeft op een hofstede gelegen "Ten quaede Gate" aen d'oude merct 2 schellingen".","Zo kennen we de opeenvolgende eigenaars van 1548 tot aan het Frans Bewind : Hendrik Verherstraeten, schepene c.","1548 E.H.","Jan de Greve, priester c.","1560 Katelijne van Brandenburg, edelvrouwe, 1585-1607 Gieles van Langenhove, rentmeester, meier c.","1607 E.H.","Henricus Calenus, pastoor-deken, c.","1612 Niklaas Calenus, broer van pastoor Calenus, c.","1624 Elisabet van Mulders, vrouw van Niklaas, c.","1625 Gieles Goossens, 2de echtgenoot van Elisabet, c.","1641 In 1647 vestigden de gasthuiszusters zich in het gasthuis.","Uit het goederenboek van W.","Offhuys, pastoor van het gasthuis, leren we dan de verdere cijnsbetalers kennen : Peeter Moortgat, schepenen van Asse Hubert Moortgat, drossaard van Asse Petrus Robijns, griffier van Asse Juffrouwe Robijns In de boekhouding van Gielis van Langenhove, rentmeester van de goederen van Katarina van Brandenburg, edelvrouwe van Asse, lezen we hoe Katarina, eigenares werd van het huis "ten quaede Gate".",""Op 10 december 1585 koopt Joos van Langenhove een woonhuis met stallingen en boomgaard gelegen te Asse "ten quaede Gate".","Daarin placht heer Jan de Greve te wonen.","De rentmeester wist, dat voor de pachter van het Hof van Asse geen woning beschikbaar was en om zijn "labeur" te doen.","Zo heeft Joos van Langenhove de voorschreven koop op zich genomen met goed behagen van de edelvrouwe, na beraad van 14 dagen".","Deze nota vraagt wat uitleg.","Joos van Langenhove en Gieles van Langenhove waren broers, beiden zonen van Petrus van Langenhove en Elisabet de Smet.","Ze speelden dus bij die koop onder één hoedje.","Uit de gasthuisrekeningen blijkt dat Joos van Langenhove "Het Gulden Hoofd" bewoonde.","E.H.","Jan de Greve was onderpastoor van Asse geweest en tevens kapelaan van twee gefundeerde missen in de kapel van 't gasthuis.","Waarschijnlijk was hij een Assenaar.","Het Hof van Asse, vroeger gelegen op de plaats van de huidige dekenij en kliniek en eigendom van de edelvrouwe werd gehuurd door Willem van Mulders, gehuwd met Barbele Verhasselt.","Hun zoon Steven volgde hen een tijd lang op in het Hof.","Het Hof van Asse werd in 1583 tot op de grond afgebrand door de Spaanse legers van de hertog van Parma toen bijna gans het dorp van Asse in de vlammen opging.","De edelvrouwe wenste dan het Hof niet dadelijk te herstellen, wegens de oorlogsomstandigheden, gebrek aan werklui en de te hoge prijs.","Ze was zo wel verplicht uit te zien naar een nieuwe woonplaats voor het pachtersgezin Willem van Mulders - Barbele Verhasselt en hun zoon Steven, wilde ze, dat haar landerijen nog bewerkt werden.","Het huis "Ten quaede Gate" was wel niet afgebrand, maar was door de oorlogsomstandigheden ook zeer vervallen.","Dit bracht mee, getuigt Gielis van Langenhove, dat er heel wat reparatiën nodig waren om de pachter er fatsoenlijk te laten in wonen en zijn "labeur" te doen, zoals het behoort".","In december 1597 lijkt het Hof van Asse hersteld te zijn.","Pachter van Mulders woont niet meer in het huis "Ten quade Gate".",""Het huis aan de markt, dat vroeger toebehoorde aan de erfgenamen van heer Jan de Greve "gestaan en gelegen aen d'oude merct werd met boomgaard en toebehoren verhuurd voor een termijn van 6 jaar aan Hans Adriaens mits betaling van 33 gulden per jaar".","Arnold van Berck was pastoor geworden in 1594, een degelijke priester die op allerlei gebied ook als schoolmeester, de toegetakelde parochie er boven op hield.","Gielis van Langenhove schrijft dat de verhuring aan Adriaens gebeurde "in de naam van Arnold de Berck, priester en pastoor".","Hans Adriaens was de schoonbroer van pastoor A.","van Berck met wiens zus hij gehuwd was.","In de jaren 1594 en '95 grijpen er herstellingen aan dit huis plaats.","Er is sprake van nieuwe deuren, vensters, herstel van een kelderkamerken.","Hans Maeck, geboren in Maastricht, zorgt voor nieuwe "Tichelen" in de stal en wordt betaald voor het maken van een schouwmantel, een schouwpijp en het hermaken van twee schouwen.","Bij het nakijken van de gasthuisrekeningen merken we dat de edelvrouwe gedurende meerdere jaren de cijns van 25 schellingen niet betaalde.","In die rekeningen vinden we dat die cijns voortaan zal betaald worden door Gielis van Langenhove, meier van Asse, als koper van dit huis in 1601.","Joris Spanhove","Het huis Stas door Joris Spanhove (uit tijdschrift Ascania 1974-1) Asse bezit nog enkele historische bouwwerken: de kerk, de kapel van Kruisborre, de kapel van de Neerstraat, het gasthuis.","Bij die bouwwerken moet zeker vernoemd: het herenhuis Stas op de Oude Markt.","Dit huis was vroeger verplicht een cijns te betalen aan het gasthuis.","Zo kan men aan de hand van de oude gasthuisrekeningen, die inkomsten en uitgaven optekenen, enigszins de geschiedenis van dit huis volgen.","In 1549 werd dit huis bewoond door Henrick Van Der Herstraeten, een schepen van Asse.","die in 1552 meier was van Asse.","Hij betaalde in 1549 "van sijnder hoofstadt ten Quaede Gaete aen d'Oude Merct 2 schellingen ".","In het goederen boek van 1552 schrijft een latere hand: nu betaald door de erfgenamen Moortgat.","Hubert Moortgat was drossaard van Asse en woonde in het tegenwoordige huis Stas.","In 1650 zien we een andere bewoner in het huis: Heer Janne De Greve betaalt dan over Hendrik Van Der Herstraeten op zijn hofstede " ten quade Gate " aen de oude Markt 2 schellingen.","Jan de Greve was een kapelaan van Asse, die wekelijks twee missen las in het gasthuis.","Deze betaling kunnen we volgen tot 1572.","Tussen 1572 en 1598 vinden we geen gasthuisrekeningen.","Dit is waarschijnlijk toe te schrijven aan de troebele tijden die Asse dan meemaakte wegens de strijd van de Nederlanden tegen Spanje.","In 1598 merken we, dat Katelijne Van Brandenborch, vrouwe van en tot Assche, de cijns op die stede moet betalen.","Er volgt echter geen betaling.","Katelijne Van Brandenborch volgde als bezitster van deze hofstede Jan De Greve op.","In de rekeningen van 1601 lezen we immers: Mijn Eerw.","Vrouwe van en tot Assche geeft jaarlijks over de hofstede van wijlen Jan De Greve 8 stuivers.","Deze werden nu echter ook niet betaald.","In een randnota vragen de auditeurs van de rekening, dat de rentmeester van het gasthuis, toen Sacharias Esselens, hierover zou onderhandelen met de rentmeester van Mevrouwe.","We stellen ons de vraag of Katelijne Van Brandenborg dit huis niet gebruikte als verblijfplaats bij haar bezoeken in Asse? In alle geval weten we, dat de gronden achter dit huis behoorden aan de Heer van Asse.","In 1607 treffen we Gielis Van Langenhove, meier van Asse, als betaler van deze cijns aan.","Hij heeft dit huis gekocht.","Dit staat in de randnota van de rekening van 1601.","In zijn notaboekje over de goederen van de pastorij van Asse schrijft pastoor Calenus dat hij op 12 oktober 1612 " tegen meyer Langenhove gecocht heeft sijn huys gelegen ten quade gate".","Pastoor Calenus beschikte over geen pastorij.","Hij gaat nu in dit huis wonen met meerdere priesters.","Zijn zuster Anna doet het huishouden.","De rekeningen van na 1612 vermelden dan ook, dat pastoor Calenus de jaarlijkse cijns van 8 stuivers betaalt.","In de rekening van 1626 is het Elisabeth Van Mulders, weduwe van Nicolaus Calenus, die cijnsplichtig is.","Wat is er gebeurd? Pastoor Calenus is in 1624 uit Asse vertrokken als pastoor van Sint Catarina te Brussel.","Uit zijn testament blijkt, dat hij het huis " ten quade gate " in medebezit had met zijn broer Nicolaus.","Deze huwde op 16 oktober 1618 in Asse met een dochter van Steven Van Mulders, pachter op het hof Ter Heide in de Bos te Walfergem.","Niklaas stierf op 7 januari 1625.","Zijn vrouw Elisabeth bleef dan eigenares van de hofstede.","In de rekening van 1642 merken we dat Elisabeth is hertrouwd.","Het is nu Gielis Goossens, haar man, die 8 stuivers betaalt van haar hof gelegen " binnen Vrijheyt te Quaede Gate".","Nu houden de gasthuisrekeningen op.","In 1647 zijn de gasthuiszusters hun intrek komen nemen in het hospitaal.","We beschikken echter nog over een rijk gegeven over dit huis uit het goederenboek van het gasthuis, aangelegd door pastoor Offhuys, waarin de betalingen van cijnzen tussen 1696 en 1743 genoteerd zijn.","Latere schrijvers geven rond de tekst van Offhuys allerlei nadere gegevens.","We geven die teksten: Mijnheer Hubertus Moortgat over de Weduwe Peeter Moortgat en over Elisabeth Van Mulders geeft op zijn hofstede gelegen aan het "quaed Gat en de Oude Merckt jaarlijks 8 stuivers".","Er staat een nota bij: "de heer drossaard Moortgat heeft enige roeden gekocht van den heer Markies en nog van iemand anders om zijn hof te vergroten in het vierkant".","Op de tekening die hierbij staat ziet men dat die roeden van de heer markies juist achter de hofstede lagen.","De paalgenoten van deze hofstede worden in het goederenboek van pastoor Offhuys aangestipt: Michiel De Raet, De oude markt, het Kwaadgat, De heer Markies.","Een latere hand voegt hierbij: nu Peeter Robijns greffier en een nog latere hand schrapt Peeter uit en schrijft er boven jouffrouwe Robijns.","We stippen nu het lijstje aan van de bezitters van dit huis.","De data zijn jaartallen waarop we de naam van de bezitter voor het eerst hebben ontmoet.","Hendrik Verherstraeten (1549) schepen Jan De Greve (1560) kapelaan Katelijne Van Brandenburg (1598) Vrouwe van Asse Gielis Van Langenhove (1607) meier Hendrik Calenus (1612) pastoor-deken Niklaas Calenus (1624) wijnhandelaar Elisabeth Van Mulders (1625) vrouw van Niklaas Gielis Goossens (1642) 2e echtgenoot v.","Elisabeth Peeter Moortgat, schepen Hubert Moortgat, drossaard Peeter Robijns, greffier Juffrouw Robijns Het lijkt me mogelijk aan de hand van deze gegevens een vollediger geschiedenis van dit merkwaardig huis samen te stellen.","Notariële akten en familiearchief kunnen hierin helpen.","Joris Spanhove","Bibliografie:","Lindemans: Oude Brabantse Geslachten: Van Mulders (ESB 1944, bl.","24)","Ceyssens: Calenus, pastoor van Asse (Ascania 1961 nr.","Ceyssens: Het testament van Calenus (Ascania 1965 nr.","Ockeley: De Familie Robijns (Vlaamse Stam 1966 blz.","99)","Spanhove: Gasthuisleven te Asse rond 1560 (Ascaniabiblioteek)","Archief:","Gasthuisrekeningen 1548-1648.","Goederenboek van het gasthuis, Offhuys.","De opeenvolgende bezitters van het huidige eigendom Stas door Marcel de Clippele (uit tijdschrift Ascania 1961-1) Het in het raam van deze bijdrage afgedrukte plan is getekend naar 't oorspronkelijke plan van J.","Dedeken (dd.","9.2.1796), uitgevoerd op verzoek van "sieur" Franciscus J.","De Pauw (19.1.1796).","Iedereen die bekend is met het huidige prachtige herenhuis op de Markt van Asse, hetwelk thans bewoond is door notaris Louis Stas, zal bemerken dat dit eigendom op de dag van heden wel een kleinere oppervlakte beslaat dan in het jaar 1731, toen het goed eigendom was van de familie Robijns die de gebouwen ervan verfraaide en ter herinnering daaraan het jaartal 1731 op de lijststeen boven de ingangsdeur liet beitelen.","Hier volgen nu de opeenvolgende eigenaars van het goed, zoals zij voorkomen in de eigendomstitels, die ten jare 1931 in het bezit waren van wijlen de heer Frans De Pauw.","Hubert Moortgat, Hoog Drossart van den Lande van Assche, en zijn vrouw Agnes 't Kïnt.","Laatgenoemde, weduwe geworden, liet het goed publiek verkopen op 15.2.1729 en 24.5.1729, voor de som van 4.200 gulden aan: 2.","Petrus Robijns, Greffier van den Lande van Assche, en zijn vrouw Anna Maria de Heze.","Petrus Robijns stierf op 14.6.1741 te Asse, en A.M.H.","de Heze overleed te Brussel, in haar woning aan de Wolvengracht op 16.9.1774 (1).","Het eigendom ging dan over naar: 3.","Jonker Jan Bapt.","Robijns en zijn broeder, Jonker Ludovicus Josephus Robijns.","Op 16.1.1789 was het goed vergroot met een aanpalend perceel, groot 20,5 roeden, aangekocht van Hermanus Pregaldini door Jan Bapt.","Anthonius Robijns, en dit perceel volgde dan ook het lot van het goed.","Op 1.8.1791 wordt het eigendom overgedragen aan Judocus Josephus De Pauw-Hendrickx voor de som van 6.273 gulden, waarna het op 4.2.1769 verdeeld wordt tussen: 5.","De twee gebroeders Judocus Josephus De Pauw-Hendrickx en Franciscus Josephus De Pauw-Verheyen, volgens het hoger vermeld plan.","Elk deel volgde nu zijn eigen lot.","Het gedeelte dat wij volgen, is het herenhuis met typische voorgevel aan de Markt, hetwelk toekwam aan: 6.","Judocus Josephus De Pauw-Hendrickx verkreeg het noordelijke gedeelte met het woonhuis.","De schuur, met de 74 roeden palende aan de losbaan, thans Mureveld, werd eigendom van zijn broeder Franciscus Josephus De Pauw-Verheyen.","Daarna volgen: 7.","De echtgenoten De Pauw-Annemans (bij erfenis); 8.","de echtgenoten Pierre Annemans-Parmentier (bij erf.); 9.","Notaris A.","Richir (door aankoop) ; 10.","Notaris Cyriel Ampe (aankoop) ; 11.","Notaris Jules Stas (aankoop) ; 12.","Eindelijk belanden wij dan bij de welbekende notaris Louis Stas, die zijn vader opvolgde in het ambt en als eigenaar van het prachtige herenhuis.","Petrus Robijns ligt begraven onder een zerk van blauwe hardsteen in de kruiskapel (evangeliekant) in de Sint-Martinuskerk te Asse.","Het opschrift, de omlijsting, het stralende kruis met gelijke armen bovenaan, evenals de doodskop op gekruiste beenderen onderaan, zijn, uit wit marmer.","De twee familiewapens en de sterf datum van de vrouw (16 sept.","1774) zijn echter gewoon ingekapt.","Dit schijnt abnormaal.","De reden daarvan is, dat wapens en datum later aangebracht werden (ongeveer op het einde van de XlXe eeuw), want Anna Maria de Heze is niet in onze parochie overleden, maar wel in haar prachtige woning aan de Wolvengracht te Brussel, en zij ligt begraven vóór het koor van de Finistèrekerk.","Bovendien, indien het mannelijk wapen (familie Robijns) wel degelijk het wapen van die familie is, dan is het vrouwelijk wapen dat op de zerksteen voorkomt, niet het juiste, althans indien wij mogen voortgaan op het perkament dat in mijn bezit is en dat luidt als volgt: "Messire Jooseph van den Leene, seigneur de Lodelinsart et de Castillon, Conseiller de sa Majesté et son Premier Roy d'Armes en ces Pays-Bas et de Bourgogne et le Capitaine Anthone Ignace Jaerens, Ecuyer Roy et Heraut d'Armes Ord.","de sa dite Majesté, en ces ds Pays-Bas.","A tous présens et a venir Certifions &amp Déclarons que sur la Sépulture de feu le Sr Renaud de Heze vivant Drossard de Ternath, Cruyckenbourg, Wambeke, et Lombeke, et de feue Damelle Anne Marie de Coninck sa compagne, peuvent être taillées les Armoiries cy-dessus figurées qui sont a dextre un Ecu chargé d'une Aigle courronnée, party chargé de trois fusées en fasce et coupé chargé d'un triangle clesché et renversé, pour le dit Sr de Heze, et a Sinistre un Ecu aux mêmes Armes, mi-parties d'un fascé de six pièces, coupé chargé d'un chevron accompagne de trois Tou taux pour la dte Damelle de Coninck sans en ce contrevenir aux Placards et Ordonnances Héraldiques de sa Majté, En témoing de la vérité avons dépêche cette a la Réquisition du Sr Martin de Heze Drossard des dits lieux leur fils et ses frères &amp soeurs, signé de nos seings manuels et muny de nos cachets, fait en la ville de Bruxelles ce 20 dé-cembre 1709.","/ Signé Jos Vanden Leene, et A.J.","Jaerens et étaient apposés Les Cachets de leurs Armes Imprimés en hostie rouge sur Etoile de papier blanc." Marcel de Clippele"," Ascania-special - Huis Stas ","http://www.ascania.be/asca-special-stas.html","40,2","29 dec 2005");
Page[27]=new Array("Hopteelt en hopcrisis te Asse in de 19de eeuw door Robert De Vos (uit Ascania-tijdschrift 1984-2) 1.","De plaats van de hop in de landbouw te Asse Om het belang van de hop voor onze streek aan te tonen, zouden wij ons kunnen vergenoegen met te verwijzen naar de bebouwde oppervlakte in ha der industriegewassen te Asse:","1846 1866 1880 1895 1910","Kemp 0,05 0,09 0,33 0,15 0,06","Vlas 11.68 24,26 13,04 1.83 0,00","Koolzaad (a) 93,59 103,00 28,44 10,42 0,50","Tabak 0,37 6,42 2,50 3,50","Hop 115,46 160,87 182,24 179,18 69,09","Chicorei 0,00 0,024 1,24 0,93","Suikerbieten 0,00 0,00 0,00 35,37 31,12","Mosterdplant 0,00 0,00 0,00 0,00 1.50 (a) omvat naast koolzaad ook raapzaad en andere oliehoudende planten.","Laten we hierbij nog de cijfers voor hop van het Kanton Asse voegen.","Geteelde oppervlakte in ha:","Kanton Asse Gem.","Asse t.o.v.","kanton Asse","1866 : (a) 693,08 160,87 23,21","1880 : 855.41 182,24 21.30","1890 : 857,75 179.18 20,89","1910 : 427,00 69.09 16,18 (a) Naast de hop zijn ook inbegrepen: tabak, meekrap, chicorei.","Deze teelten waren echter zeer miniem.","Tijdens haar zitting van 23 november 1886 wees de "Section agricole d'Assche" op het belang van de hopteelt voor Asse.","Met dit doel vergeleek men de geteelde oppervlakte hop te Asse met deze van de andere grote hopcentra Aalst en Poperinge voor het jaar 1880:","landbouwdistrict Asse 855 ha","landbouwdistrict Aalst 338 ha","landbouwdistrict Poperinge 881 ha Deze gegevens tonen duidelijk aan dat Asse, samen met Poperinge, hét voornaamste hopcentrum was van België.","In dezelfde zitting van de "Section agricole d'Assche" valt trouwens ook op welke belangrijke plaats in de besprekingen voorbehouden werd aan de hopteelt.","In deze gedachtengang lijkt het mij wel verantwoord even langer stil te staan bij deze teelt.","De teeltwijze en de bewerking Deze plant, die een zorgvuldig onderhoud en plantkeuze vereist, gedijt het best in lichte gronden, met vochtige onderlaag.","De scheuten werden geplant in maart of april.","Niet zelden werden er aardappelen, kolen e.d.","tussen geplant.","Na drie jaar ongeveer geeft de hoprank een eerste volwaardige oogst; de ranken zijn uitgeput na 14 à 15 jaar.","Zodra de scheut uitkwam plantte men de staak, langs welke de plant naar boven zou geleid worden.","Deze staken waren meestal van sparrenhout, hadden maximum 30 cm omtrek en waren 25 à 30 voet hoog.","Zij kostten 16 à 25 Brabantse florijnen (één Brabantse florijn = 1,81 frank) de 100 stuks.","Over het aantal planten die per ha werden geplant, schijnt enig verwarring te bestaan.","Eén algemene tendens tekent zich echter af: men evolueerde naar een kleiner aantal planten (of staken) per ha.","In het begin van de 19de eeuw spreekt Van der Maele over 1600 planten per 45 aren.","dus ongeveer 3.500 per ha.","Dit is in overeenstemming met wat Van Aelbroeck voorhoudt, namelijk dat er 3.600 per ha zouden zijn.","Later, naar het einde van de beschouwde eeuw toe waren het er nog ongeveer 2.500 per ha.","De hop werd op kleine schaal geteeld.","Zelden vonden wij een hoplochting die groter was dan 50 aren.","Von Grouner schrijft dat de hopteelt in handen was van de kleine boeren en dat een lochting van 500 tot maximum 2.000 planten bevatte.","Dit zou altijd zo blijven.","De hopteelt eiste immers veel arbeidskrachten en werd onrendabel als men werkkrachten moest huren.","De hoplochtingen waren meestal dicht bij het huis gelegen, omdat men aldus beter in staat was de akker te onderhouden - de hop vraagt veel verzorging - en hem te bemesten, want dit gewas vroeg veel bemesting.","De hopbouwers uit Asse gebruikten een mengsel van regenwater dat het straatvuil had meegenomen met dierenuitwerpselen.","Deze mengeling werd soms nog versterkt door er oliekoeken bij te voegen.","Rond de staken groef men een grachtje, waarin deze vloeistof werd gegoten en dat nadien weer werd gedicht.","In de herfst greep een strobemesting plaats.","De mest bleef aan de voet van de staak tijdens de winter en diende als mest voor het volgend seizoen.","Ook werd veel kalk gebruikt om de bladluizen te bestrijden.","De hopbellen sloten zich, vulden zich met lupuline en waren rijp om getrokken te worden in september.","De pluktijd die 3 à 4 weken duurde, was een periode van intense activiteit.","Eenmaal de bellen rijp, moesten ze zo vlug mogelijk geplukt worden.","Aan het plukken, dat in de streek van Asse en Aalst voornamelijk thuis geschiedde, werkten het hele gezin en ook de buren mee.","Ook deed men, naar het einde van de 19de eeuw toe, nog beroep op vreemden.","Dezen zijn vooral vrouwen uit de streek van Zele en Buggenhout in Oost~Vlaanderen.","Zij werden gevoed en gelogeerd door de hopboer.","Soms verlengden zij hun verblijf om nog te helpen bij de bietenoogst.","Het plukken moest geschieden bel per bel ("belleken-één").","Plukte (stroopte) men de hele bloemrist, dan waren er teveel bladeren en stengels vermengd met de bellen en de prijs was dan ook in evenredigheid.","Het drogen van de bellen geschiedde in een ast (eest.","droogoven).","De hop werd in dunne lagen uitgespreid op een latwerk, waaronder een open vuurhaard brandde.","Deze methode bracht zekere nadelen met zich mee, voornamelijk voor het aroma van de hop (kolen of sparrenhout bijvoorbeeld waren in dit opzicht zeer af te raden).","Tegelijkertijd met het drogen werd de hop gezwaveld, om ze een mooie en gelijkmatige kleur te geven.","Er mocht maximum 2 kg zwavel gebruikt worden per 100 kg bellen.","Na afkoeling spreidde men de bellen uit op een zolder om ze te laten zweten.","Daarna werd de hop gestapeld en geperst bij middel van met gewichten verzwaarde planken.","De hop moest binnen het jaar verkocht worden, omdat ze anders teveel van haar kwaliteit verloor.","Tijdens de maanden oktober of november moest de hoplochting opnieuw geschoffeld worden.","De stengels werden afgesneden op 20 cm van de grond en werden bedekt met wat grond (aanaarden, aankuilen).","Einde maart nam men van deze hoopjes grond de nodige aarde af om de mest die men rond de staken aanbracht te bedekken.","Zodra de zomer zich aanbood, werd de voet van de rank volledig vrijgemaakt.","De hierboven beschreven methodes ondergingen praktisch geen wijzigingen tot het einde der 19de eeuw.","De van nature conservatieve landbouwer stond wantrouwig tegenover elke vernieuwing, zoals bijvoorbeeld: selectie.","aangepaste bemesting, nieuwe droogmethodes, enzovoorts.","Op het einde van de 19de eeuw gingen onder invloed van de crisis commissies en studiegroepen, zowel van private als van openbare aard, zich bezighouden met de methodes van de hopteelt.","In hun besluiten legden ze vooral de nadruk op: a) een rationele keuze der variëteiten (de Groene Bel, de Witte Rank en de Coigneau bijvoorbeeld kwamen ongeveer tot rijpheid de ene tien dagen na de voorgaande.","Het planten van deze drie variëteiten liet dus toe het te laattijdig plukken te vermijden); b) een minder intensief gebruik van organische meststoffen; c) het gebruik van ijzerdraad in plaats van houten 'staken (meer licht en lucht, de staken zijn schuilplaatsen voor ziektekiemen); d) meer doorgedreven strijd tegen insecten en ziekten; e) een zorgvuldig plukken, verzorgen en selecteren van de bellen; f) het afschaffen van de bestaande droog methode om het aroma niet te bezoedelen.","De hopbouwer liet zich echter slechts moeizaam overtuigen van het nut van deze vernieuwingen.","De variëteiten In de streek van Asse en Aalst was de "Groene Bel" de meest verspreide variëteit.","De "Coigneau" kwam er op de tweede plaats.","Ook de "Hertebel" werd er, doch in mindere mate.","geteeld.","Al deze variëteiten gaven wel weelderige oogsten, maar de bellen ervan waren te grof in verhouding tot het lupulinegehalte.","Ook hadden zij geen fijn aroma.","De hophandel en de hopcrisis Het centrum van de hophandel in het Land van Asse en het Land van Aalst was de hopmarkt van Aalst.","De handel stond er onder het beheer van de "Koopmansnering van Sint Rochus".","Deze nering had trouwens ook de handel in andere handelsgewassen van de streek in handen.","Op het einde van de 18de eeuw werd er 2.200.000 pond hop verhandeld per jaar; daarbij schatte men dat ongeveer 1.000.000 pond verhandeld werd zonder op de markt te komen.","De hopproductie in België overtrof de binnenlandse vraag en werd voor een belangrijk deel uitgevoerd.","Tot het einde van de 18de eeuw voerde ons land omvangrijke hoeveelheden uit naar Frankrijk, Duitsland, Nederland en zelfs naar Engeland.","De Aalsterse markt was vooral gericht naar de Nederlandse en Duitse markt.","Reeds op het einde van de 18de eeuw echter zou deze bevoorrechte positie van de Belgische hopteelt in het gedrang komen.","Toen werd de Engelse hop een fel concurrent, en dan vooral op de Duitse markt.","Rond de eeuwwisseling kwam zij zelfs onze hop op haar eigen nest bedreigen.","Het verbod van Napoleon om uit te voeren naar Duitsland betekende een nieuwe zware slag voor onze hopteIers.","Na de val van Napoleon was hun plaats er reeds ingenomen door de Amerikaanse en door de groeiende Duitse hopteelt.","Meteen schijnen de eerste kiemen van de hopcrisis reeds gelegd.","De hophandel was trouwens steeds, wegens de enorme schommelingen in de productie en de speculaties.","een aaneenschakeling van depressies en bloeiperiodes.","Enkele gegevens over de prijzen zijn hiervan het meest sprekende bewijs: De prijzen (in gulden/100 pond) op de Aalsterse markt van 1770 tot en met 1786","1770: 14 tot 15 1782: 24 tot 26","1774: 9 tot 11 1783: 16 tot 10","1777: 50 tot 60 1784: 24 tot 25","1778: 14 tot ~~ 1785: 15 tot 17","1780: 28 tot 29 1786: 33 tot 38","1781: 13 tot ~~ Desiré De Grave verkreeg de prijzen van de hop voor de periode 1852-1899 van Louis Van Ginderachter, hophandelaar te Asse.","Deze prijzen (in franken) zijn voor elk jaar afzonderlijk gegeven voor de maanden oktober tot en met juni.","De gemiddelde waarden zijn:","1852: 58.5 1864: 126,4 1876: 97.7 1888: 30.8","1853: 121.1 1865: 140,1 1877: 49.0 1889: 29,7","1854: 309.3 1866: 149,9 1878: 40,6 1890: 124.1","1855: 48,2 1867: 86.6 1879: 81.1 1891: 117.4","1856: 44.7 1868: 54,6 1880: 58,8 1892: 86.5","1857: 38.2 1869: 55,9 1881: 76.6 1893: 85,3","1858: 57.4 1870: 37.6 1882: 338,3 1894: 49,6","1859: 37.5 1871: 100,3 1883: 113.6 1895: 26,9","1860: 201.8 1872: 79,1 1884: 67,0 1896: 21,2","1861: 91,7 1873: 73,3 1885: 34.4 1897: 32,2","1862: 94.5 1874: 164,2 1886: 29.9 1898: 131.1","1863: 95.6 1875: 58,1 1887: 35.0 1899: 44,1 (voor 1899 gaat het slechts om de gemiddelden voor oktober, november en december) Deze schommelingen kunnen grotendeels teruggebracht worden tot een opeenvolging van goede en slechte oogsten.","De volksmond drukt dit aldus uit: "Laat de hop den kweker zeven jaar in druk, het jaar daarop schenkt zij hem driedubbel geluk".","Bemerk echter hoe schaars de hoogtepunten werden naargelang we de 20ste eeuw naderen.","Dit verschijnsel had een meer diepgaande oorzaak dan een slechte oogst, In het algemeen gezien zouden wij de oorzaak ervan als volgt kunnen samenvatten: een verslapte en foutieve reglementering van de hophandel had een daling van de kwaliteit tot gevolg; daardoor werd de concurrentiepositie van onze Belgische hop verzwakt t.o.v.","de buitenlandse hop en dit zowel op de binnenlandse als op de buitenlandse markt; het onvermijdelijk gevolg (zonder invoerrechten) was ene prijsdaling.","Laten we dit alles even van naderbij bekijken.","Van oudsher namen de overheden maatregelen om de kwaliteit van onze hop.","en meteen zijn uitvoer.","te waarborgen.","Een ordonnantie van Karel VI van 5 juni 1719 bepaalde dat de handelaars alle hop moesten laten wegen op de stadswaag en ze laten keuren door erkende keurmeesters.","De hop die bestemd was voor de uitvoer moest geijkt worden met het stadsmerk.","Men trachtte aldus de tuitelaars een voetje te lichten (Tuitelaars waren degenen die hun waar vervalsen door er bijkomend gewicht aan toe te voegen.","zoals bladeren.","stengels of water).","Op verzoek van de Nering van Sint-Rochus werd onder Maria-Theresia op 11 februari 1767 het stadsmerk ook opgelegd voor de hop die bestemd was voor het binnenland.","Deze gunstige evolutie ging verder met een wijziging van het reglement van de openbare waag van Aalst.","Vanaf 1863 moest de hop, in balen verpakt en ongeopend, door de kweker ter weging aangeboden worden bij de stadswaag en aan een expertise onderworpen worden voordat ze bij de handelaar terecht kwam.","Maar dit was dan ook de laatste gunstige noot.","Spoedig ging men minder streng tewerk.","Zelfs werd de Sint-Rochusnering ontbonden in 1870.","In hetzelfde jaar nog werd de voornoemde reglementswijziging van de openbare weging en keuring van Aalst teniet gedaan.","Het tuitelen werd onvermijdbaar.","Deze verslapping van het toezicht was in zekere zin te verklaren door het speculatieve karakter van de hophandel (de oogst was soms 3 tot 4 maal verkocht voor de pluk; de prijzen werden aldus in werkelijkheid gemaakt te Brussel door een groep speculateurs op basis van de wereldproductie en de vraag en aanbod in de buurlanden).","De handelaar die lang op voorhand de verplichting heeft aangegaan een levering te verrichten, werd verplicht zich minder veeleisend te tonen tegenover de planter.","Samen met de verzwakte reglementering leek ook de verhouding handelaar-planter bij te dragen tot de daling van de kwaliteit.","De handelaar was in het dorp vertegenwoordigd door zijn "facteur".","Deze kocht de hop in naam van de handelaar aan één vaste prijs, zonder rekening te houden met de kwaliteit of de soort.","Bij de levering kon de handelaar echter de koop afzeggen.","Alle kosten van de verhandeling vielen bovendien ten laste van de landbouwer.","Per zak (die ongeveer 50 kg bevatte) werd 3 kg hop afgehouden, die het gewicht van de zak zouden vertegenwoordigen.","Zulk gewicht was natuurlijk teveel.","Verder eiste de koper nog een aftrek van 2 % van het totale gewicht of van 1/15 van de prijs als vergoeding voor een contante betaling.","De verkoper moest tevens de facteur betalen (2 en zelfs 3 frank per 100 kg).","De prijs van de weging (50 centiem: 25 centiem voor de balans en 25 centiem voor de klerk) was ook ten laste van de verkoper.","Slechts na de verkoop moest de hop worden aangeboden bij de officiële keurders.","opdat zij het stadsmerk zou bekomen.","Deze keuring verliep slechts oppervlakkig.","Men keek na of de koopwaar droog genoeg was en of ze goed geplukt was.","Een meer diepgaand onderzoek (aroma, lupulinegehalte, enz.) greep niet plaats.","Men stelt dus vast dat alle producten op dezelfde voet werden gesteld van zodra ze aan zekere minimumeisen voldeden.","Deze gang van zaken had normalerwijze tot gevolg dat de planter de kwantiteit boven de kwaliteit ging stellen.","Hij trachtte zoveel mogelijk voort te brengen aan een zo laag mogelijke kostprijs.","De kwaliteitsdaling, het vanzelfsprekende gevolg van al wat voorafging, bracht onze hop in een zwakke concurrentiepositie t.o.v.","de buitenlandse.","Deze situatie werd nog bezwaard door twee andere factoren.","Vooreerst onderging de smaak van het bier een grote evolutie, Men eiste nu licht, bitterder, fris en schuimend bier.","De toenmalige Belgische hop bleek niet geschikt daarvoor.","Daarenboven werd onze uitvoer van hop naar Duitsland zwaar belast, terwijl omgekeerd de Duitse hop bijna onbelast in België binnenkon.","De prijsdaling had tot gevolg dat de winst bij de hopteelt zeer miniem was.","Reyniers legde in 1904 aan een door de regering ingestelde "Commission d' enquête" volgend schema voor: totale kosten (in frank) voor het bebouwen van 1 ha hop per jaar","huur en belastingen 175","onderhoud 350","bemesting 185","aankoop van de staken 330","plukken 360","drogen 100","Totaal (in frank) 1.500 De grote prijsschommelingen en de wisselvalligheid van de oogsten (proefvelden gaven tijdens opeenvolgende jaren oogsten van 400, 500, 1.200, 1.800 en zelfs tot 2.200 kg per ha) maken het moeilijk de opbrengst per jaar en per ha te berekenen.","Voor de periode 1897-1903 berekende men een opbrengst van 1.600 frank per ha en per jaar.","De winst was dus miniem, en vooral als men nagaat welke hoge kosten men moest dragen om zo'n klein rendement te bekomen.","Het gevolg laat zich vlug raden: vele landbouwers lieten de hopteelt links liggen en gingen in de plaats vooral groenten kweken.","De heropleving Talrijke werken werden gewijd aan dit probleem.","In 1881 reeds werd door de staat een onderzoekscommissie ingesteld.","In het rapport, opgesteld door Damseaux, professor aan het Landbouwinstituut van Gembloux, werd de nadruk gelegd op de noodzaak aan een betere kwaliteit, op het in gebruik nemen van moderne methoden en installaties.","Onmiskenbaar werd hier de kern van het probleem aangeraakt, doch het was te didactisch, te geleerd, niet concreet genoeg opdat de landbouwers er gehoor zouden aan geven.","Weer kwam hier de conservatieve aard van de landbouwer naar voor.","Zij zijn van mening dat de schuld niet bij hen ligt.","De brouwers, die de voorkeur gaven aan buitenlandse hop, waren voor hen de schuldigen; de handelaars zijn medeplichtig; de overheid beging de fout om de invoer van vreemde hop niet genoeg en de invoer van hopstaken te veel te belasten (In de zittingen van de "Section agricole d'Assche" kwam meerdere keren de eis voor een tolpolitiek, die de Belgische hop zou beschermen, naar voren.","Stilaan echter zouden, naarmate de voorlichting meer "praktisch" werd, de pogingen vruchten beginnen afwerpen.","In Aalst werd door de regering en de provincie Oost-Vlaanderen een modeluitbating opgericht.","De landbouwers konden zich thans 'de visu' overtuigen van de goede resultaten die bekomen werden op een moderne, rationeel opgevatte uitbating.","De handelaars, gegroepeerd in een syndicaat, besloten een hogere prijs te betalen voor de hop die zorgvuldig "belleken-één" was geplukt (5 tot 15 frank duurder per 100 kg).","De "Commission d' études pour la culture et le commerce du houblon" droeg haar steentje bij: haar verslag was meer praktisch, gaf meer concrete voorbeelden en inlichtingen dan dit van de Commissie van 1881.","Te Asse zelf streefde men op lokaal vlak.","naar een vernieuwing van de methodes.","Het "Comice agricole" benoemde in zijn schoot een commissie om de middelen te onderzoeken om de hopteelt in de streek weer meer leefbaar te maken.","In 1881 werd op het gehucht Tenberg een nieuw model van droogoven en een proefveld met ijzerdraad opgericht.","De resultaten waren echter weinig bevredigend en het voorbeeld lokte geen navolging uit.","Een ander belangrijk instrument tot vernieuwing waren de tentoonstellingen die werden ingericht ter gelegenheid van de hopmarkten te Asse.","Hiervoor verleende de regering een jaarlijkse toelage van 2.000 fr.","om de mooiste balen te belonen met prijzen van 5, 10, 15 en 20 frank.","Op 16 september 1899 bv.","werden er 185 balen verhandeld.","Ook al waren de reeds bekomen resultaten merkwaardig, het doel was nog niet bereikt.","Een niet onbelangrijk aantal hopteIers bleef nog ter plaatse trappelen.","De ultieme stap was de oprichting van landbouwsyndicaten.","Tumultrijke betogingen en woelige meetings grepen plaats.","Terwijl op 13 maart 1904 een grootse betoging werd gehouden door de hopboeren, ontstonden in de dorpen op zeer korte tijd een zeer groot aantal verenigingen.","Deze zouden spoedig een belangrijke rol gaan spelen.","Elk van de vier hopkantons richtte een arbitrageraad op, wiens taak het was de geschillen tussen planter en handelaars te beslechten.","De syndicaten hadden het grote voordeel dat zij werkten op parochiaal vlak, in een beperkte kring.","Zij richtten voordracht- en debatavonden in en organiseerden studiereizen naar modelbedrijven.","De kwaliteit van de hop ging terug met sprongen de hoogte in.","De nationale nijverheid kocht weer Belgische hop en de prijs ging stijgen.","In Asse zelf herzette de hopteelt zich weliswaar van de hopcrisis, maar zou toch nooit meer de bloei bereiken die hij had gekend tijdens de 19de eeuw.","De groenteteelt, die voor vele landbouwers tijdens de crisis de hopteelt had vervangen, bleek immers minstens even winstgevend."," Hopteelt en hopcrisis te Asse in de 19de eeuw ","http://www.ascania.be/asca-special-varia-01.html","63,7","31 mei 2007");
Page[28]=new Array("Asse en de taalgrens door Rob Lettens (uit Ascania-tijdschrift 1998-4) In 1996 is bij het Davidsfonds een boek verschenen dat de huidige stand van de wetenschap met betrekking tot ontstaan en verloop van de Nederlands-Franse taalgrens in België en Noord-Frankrijk aan een ruimer publiek bekend wil maken.","Gegevens van plaatsnaamkunde, geschiedenis, voorgeschiedenis, taalkunde, demografie enz.","worden overzichtelijk samengebracht.","Het verwonderde ons enigszins - en het is hier wel een vermelding waard - in dit boek de naam Asse op acht verschillende plaatsen aan te treffen, in de tekst en op kaarten.","Voor een diepergaande verklaring hiervan verwijzen wij vanzelfsprekend naar het boek zelf.","Toch willen wij trachten, heel beknopt, duidelijk te maken wat Asse in een taalgrensstudie komt doen.","Naar ons gevoelen bevinden wij ons daar immers ver van af (Edingen ligt 25 km.","zuidelijker); indien wij althans het vrij jonge taaleiland Brussel buiten beschouwing laten.","Borgstad Romeinse of inheemse versterking? Uitgangspunt is te weten dat er oorspronkelijk geen taalgrens bestond maar wel een zeer brede overgangszone tussen Kelten en Germanen.","Asse en trouwens heel het huidige Vlaanderen lag, toen Caesar hier toekwam, in Germaans (Nervisch) gebied.","Pas in Wallonië en in wat nu Picardië heet begon het gemengde gebied.","De heerschappij der Romeinen bracht romanisering mee, o.m.","van de taal.","Met de volksverhuizingen echter begonnen Germanen (de Franken in het binnenland, Saksen langs de kust) binnen te dringen.","De Romeinen bouwden versterkingen langs de voor hen belangrijke verbindingsweg tussen Bonen-aan-zee (waar een vlootsteunpunt de overtocht naar Brittannië bewaakte) en het Rijnleger.","Deze heirbaan liep over Kortrijk, Velzeke, ASSE, Elewijt en Tienen naar Tongeren, Maastricht en zo verder naar de Rijn.","De schrijvers van desbetreffend hoofdstuk, de Mulder en van Durme, twijfelen nog aan de echtheid van het militaire steunpunt te Asse-Borgstad.","Wij citeren: "Via beperkte sonderingen werd de aanwezigheid van een wal en een gracht vastgesteld, die een terrein van ongeveer 42 ha.","omgeven.","Verder onderzoek is echter noodzakelijk alvorens het mogelijk is zich definitief over de aard van de bewoning uit te spreken".","Wij vinden het wel eigenaardig dat deze uitspraak alleen schijnt te steunen op het artikel "Asse-Borgstad.","Un oppidum gaulois de 42 hectares du type éperon barre", van de hand van Y.","Graff &amp P.","Lenoir verschenen in "Romana Contact" 18, 1980, blz.","7-72.","Bestaat hierover echt geen andere wetenschappelijke literatuur? En wat met de luchtfoto's? Marc Rogge geeft een verklaring voor het verloop van de heirbaan, tevens verdedigingslijn.",""Dat de noordelijke as op het tracé ligt van de weg Kortrijk-Velzeke-Asse-Elewijt-Tienen, hoeft niet te verwonderen.","Deze weg bevindt zich namelijk grosso modo op de grens van de zand- en leemgronden.","De militarisering van deze as moet volgens ons dan ook beschouwd worden als een poging tot economische revitalisering van het zuidelijk gelegen vruchtbare leemgebied.","De weg was anderzijds een frontlijn tegen Frankische penetraties op Romeins grondgebied en vormde de uitvalsbasis voor expedities op vijandelijk grondgebied.","De beide oost-west-assen hadden ten slotte ook geen echt verdedigingssysteem in de diepte gevormd indien men niet de nodige aandacht zou hebben besteed aan de verdediging van belangrijke noord-zuid-wegen als Bavay-Velzeke en Bavay-Asse".","Langs voornoemde heirbaan, de noordelijkste van Gallië, werden dus versterkingen gebouwd.","Ten noorden stonden nog wel enkel vooruitgeschoven posten zoals Brugge, Gent en Rumst.","Tot in 275 hield de lijn stand.","In de jaren 275-276 stortte de Romeinse grensverdediging ineen.","Gallië werd tijdelijk onder de voet gelopen.","De in Asse gevonden muntenreeks vertoont een onderbreking tussen de jaren 275 en 325.","Toch herpakte het Romeinse gezag zich nog.","De Germanen vormden immers geen politiek georganiseerde groep of leger.","Voor het Romeinse Asse, dat zijn levenskracht vooral uit de "villa"-economie putte, was de beste tijd voorbij: "De laat-Romeinse nederzetting neemt nog slechts een beperkte zone van het vroegere woonareaal in".","De economische activiteit schijnt er helemaal stilgevallen te zijn.","Vermoedelijk verbleef er hoofdzakelijk een vooruitgeschoven militaire post.","Lang in taalgemengd gebied Onder toenemende druk en geleerd door de guerrillatactiek van de Germanen, bouwden de Romeinen dan een diepteverdediging uit, met noord-zuid-heirbanen, die steunden op een tweede lijn: van Kamerijk en Bavay (met vertakking naar ASSE) in noordoostelijke richting naar Tongeren toe.","Rond het jaar 400 was ten noorden van deze lijn nog nauwelijks enig Romeins gezag te bemerken, zelfs nauwelijks enige bewoning.","Asse bevond zich dus van toen af opnieuw in Germaans gebied, voor zover er iemand woonde.","De geromaniseerde Germanen en de laatste Romeinen hadden zich op de lijn Bavay-Tongeren teruggetrokken.","Daar hebben zij de invallers over zich heen laten stormen.","Het lege gebied ten noorden ervan werd opnieuw gevuld met Germanen, ditmaal Franken.","Had de verdedigingslijn waarop Asse lag de Germaanse vloed langer kunnen tegenhouden, dan had de taalgrens wellicht een heel stuk noordelijker gelegen.","Dit betekent niet dat de taalgrens precies langs die tweede verdedigingslijn is ontstaan.","Ze is ontstaan door het opdringen van Germanen en het terugwijken van Romanen.","De invloed van de Franken in Gallië is enorm geweest (ontstaan van de "langue d'oïl" en van...","Frankrijk) maar het aanzien en het inderdaad hogere peil van de Romeinse beschaving hebben het Germaanse taalgebied achteraf opnieuw doen inkrimpen.","Tot in Asse hebben de aldaar gevestigde Franken de verleiding van het Romaans ervaren.","Nog in de 8e eeuw (400 jaren later!) bestaat onze taalgrens in feite uit een brede taalgemengde zone.","Pas ten westen van de Schelde - ongeveer rond Oudenaarde - versmalt deze zone tot een strook die bij Bonen aan de zee eindigt.","Een groot deel van Pajottenland, met Asse als noordelijkst punt, bevindt zich in dit overgangsgebied, dat zich zuidwaarts uitstrekt tot Aat en vandaar zelfs tot Bavay (nu Frankrijk) en langsheen de valleien van Samber en Maas tot Luik.","Uiteindelijk zal ook deze zone versmallen tot een lijn die Asse voor de derde maal opnieuw in het Germaanse taalgebied brengt.","Een jong taaleiland De onvaste toestand van de hier smalle, daar brede taalgrenszone had, bij de geleidelijke inkrimping, als gevolg dat Romaanse taaleilanden en schiereilanden ontstonden.","De hele vallei van de Midden-Moezel bv.","vormde zo'n lang gerokken taaleiland.","Dichterbij lag er een aan de Rupel en een in Gent.","Luc van Durme botst in zijn hoofdstuk "taaleilanden en -enclaves" op het geval van de talrijke Romaanse plaatsnamen in en rond Asse.","Hij gaat na of ook Asse soms zulk taaleiland was, m.a.w.","of daar, later dan elders, romaanssprekenden door hun Frankische omgeving opgeslorpt zijn.","Zijn antwoord is duidelijk negatief.","Onze lezers weten waarschijnlijk wel dat deze Romaanse plaatsnamen gegeven werden door steenkappers die door de abdij van Affligem in de 11de en 12de eeuw uit hun Lotharings woongebied (op de Frans-Duitse taalgrens) gehaald werden.","Zij kenden een stiel die hier toen nog onbekend was; wat hen een zeker aanzien verleende, misschien versterkt door het culturele meerderwaardigheidsgevoel dat Romanen tegenover Germanen tot op heden kenmerkt.","Zodat zij in staat waren, hun taal enkele generaties lang te handhaven en zelfs een aantal door hen gegeven terreinnamen door hun Frankische omgeving te doen aannemen.","Van Durme heeft Lindemans ("Toponymie van Asse") gelezen maar niet afgeschreven.","Hij heeft zelf onderzoek verricht en is op grond daarvan tot het besluit gekomen dat "de semantische inhoud en de fonetische kenmerken van heel wat Romaanse toponiemen een kolonisatie suggereren vanuit het oosten en zuidoosten van België en aangrenzend Lotharingen".","Maar er is meer.","Hij maakt gewag van een eerste "Romaanse golf" nog vóór de stichting van de abdij van Affligem (1083).","Hij heeft het over "eigendomstitels van plaatsen die Romaanse namen dragen".","Hij preciseert: "De promotoren van deze kolonisatie waren de hertogen van Brabant, die later in een soortgelijke rol te Rozieren actief waren.","Bij hen konden de Romaanse kolonisten rekenen op een voorkeursbehandeling.","Het geografische beeld van de Romaanse "pioniersstichtingen" is dat van een zorgvuldig georganiseerde nederzetting.","Het aantrekken van kolonisten maakte deel uit van het algemene herstelbeleid van de Brabantse hertogen.","Daarbij was de nieuwe westgrens van hun territorium, dat omstreeks het midden van de 11de eeuw in de oorlog met de Vlaamse graven erg geteisterd was, hun eerste zorg".","In dit beeld passen evenwel bezwaarlijk Teralfene en het zuiden van Hekelgem, die immers volgens de oudste bronnen tot het graafschap Vlaanderen, niet tot het hertogdom Brabant behoorden.","En waarom zouden graaf of hertog precies Romaanse kolonisten aan hun grens hebben gewild? De auteur zelf weet op deze vragen geen antwoord.","Maar het is al een stap vooruit, goede vragen te stellen.","Zonder vraag, geen antwoord.","Wat er ook van zij, Asse en omgeving hebben ooit een "jong" Romaans taaleiland gevormd, nooit een oud.","Zoals de lezer kan vaststellen, hebben Davidsfondsleden die dit boek uitgekozen hebben voor hun lidmaatschap van het jaar 1997, een goede neus gehad.","Misschien laat de openbare boekerij van Asse zich verleiden om het werk aan te kopen.","Rob Lettens D.","LAMARCQ en M.","ROGGE, De taalgrens, van de oude tot de nieuwe Belgen, Davidsfonds, Leuven, 1996, 254 blz., 795 frank."," Asse en de taalgrens ","http://www.ascania.be/asca-special-varia-02.html","21","30 mei 2007");
Page[29]=new Array("Het Assiaan door dr.","Laurent Leeman (uit Ascania-tijdschrift 1977-1) Dat "De Asschenaar" het oudste weekblad, en dat de Assekoeken de oudste specialiteit in ons land zijn is bekend, maar dat onze gemeente ook de typelocaliteit is, en dit op wereldniveau, voor een geologische laag, dat is niet zo algemeen geweten.","Deze laag, het Assiaan, wordt over zijn volledige dikte aangetroffen in onze gemeente, en in enkele buurgemeenten; ze breidt zich evenwel uit tot aan onze kust.","Ze bestaat uit een grauwblauwachtige klei en zand: we noemen ze hier potaarde, "pottejeir".","Die klei is een nogal vettige en zeer taaie substantie, die best als boetseerklei kan gebruikt worden, en die vroeger gebruikt werd om knikkers te maken, de "pottejeiremelbers" van de oudere generatie.","Inderdaad: vóór de tijd van het gesofistikeerde speelgoed, was die potaarde een zeer bruikbaar en goedkoop materiaal voor onze verplichte doe-het-zelvers (cfr.","flokkebussen, katapulten, bogen, vislijnen en noem maar op).","In de jaren '50 voerde het Geologisch Instituut van de Universiteit te Gent, over het ganse territorium, boringen uit met het doel een nieuwe bodemkaart op te stellen.","Ook in Asse werden verschillende boringen verricht (Onze gemeente is uiteraard een interessant geologisch object, aangezien ze gelegen is op de eerste heuvelrei van Midden België.","En zo hebben we aan professor Tavernier, directeur van het bovengenoemde instituut om inlichtingen over "ons" Assiaan gevraagd (1).","We kregen prompt de nodige documentatie, fotokopies en schematische geologische kaarten inbegrepen.","Op deze kaarten kunnen we de verbreiding en de diepte van het Assiaan gemakkelijk volgen.","Houden we er rekening mee, dat het Assiaan een formatie is uit het Tertiair (het 3e geologisch hoofdtijdperk) en dat in het Kwartair (het 4e tijdperk, waarin wij nu nog leven) hier nog lagen bovenop afgezet werden, dan begrijpt men meteen, dat in de lager gelegen delen, en in de valleien die door het water werden uitgeschuurd, deze laag dichter aan de oppervlakte wordt gevonden, als op de Assese heuvel.","Dit wil zeggen, dat van de Poel te Walfergem, naar Vitseroel; over de Morette en Asbeek, langs de kerk van Terheide, naar Kravaalbos, en zo uitbreidend naar Meldert en Baardegem, ons Assiaan practisch aan de oppervlakte ligt, gewoonlijk minder als 80 cm en niet meer als 2 meter.","De benaming "Assiaan" werd in 1882 door A.","Rutot ingevoerd in een artikel, verschenen in de "Annales de la Société Royale Malacologique de Belgique" Tome XVII, Bulletin des Séances CLXXX-CLXXXV.","De titel luidt "Résolution de la question du Tongrien et du Wemmelien Création du Système Asschien".","We vatten samen: In de omgeving van Tongeren en Wemmei worden geologische lagen gevonden, die sterk op elkaar gelijken: ze kregen de naam van Tongriaan en Wemmeliaan.","De grondlagen van Asse werden bij het Wemmeliaan ingedeeld.","In 1882 werden er door Rutot ten oosten en westen van Brussel, proefboringen verricht, met het doel een meer gedetailleerde geologische kaart op te stellen.","Rutot noemt zijn boormateriaal (95 jaar geleden!) zeer modern.","Volgens zijn bevindingen zijn er in het door hem onderzochte gebied ten westen van Brussel 10 welbepaalde lagen.","We vatten samen, de lagen die voor ons belangrijk zijn: '5° Een witachtig zand, grofkorrelig in de bovenlaag en fijner wordend naarmate men dieper gaat.","In de bovenlaag, vindt men ijzer- en fossielhoudende afzettingen (Kamp van Asse, ten N.O.","van Essene).","Aan deze laag hebben we de naam: Zand van Asse gegeven (Sable d'Assche).' '6° Eerst zandachtige klei, zeer geleidelijk overgaande in het zand onder n° 5 vermeld.","Daarna wordt de laag vlug grijs, plastisch, met een donkergrijsblauwe kleur, normaal pyriethoudend.","Dieper gaand komt er glauconiet bij, en daarna wordt de laag opnieuw zandachtig: dit is de pyriethoudende klei of de klei van Asse (L'argile glauconifère ou Fargile d'Assche).' In iedere geologische formatie worden fossielen aangetroffen; dit zijn de pantsers van hoofdzakelijk microscopische wezens, die in dat bepaalde geologisch tijdperk leefden, toen de formatie zich vormde (Een soort dierlijke getuige dus, of beter nog: bewijsstuk).","Het Tongeriaan, Wemmeliaan en Assiaan bevatten praktisch dezelfde fossielen nl.","Numilites, Operculina en Pecten Corneus.","Een soort wordt alleen in het Assiaan aangetroffen, nl.","de CYPRINA REFLIAENI.","Ook worden er in deze geologische lagen nog fossielen aangetroffen, van "quelques espèces nouvelles non encore décrites".","Of deze soorten de voorbije 90 jaar wel zijn beschreven leek ons praktisch zeker (2).","En ja, waar eerst gevonden, daar eerst de naam, zal Rutot ook gedacht hebben.","Daar de blauwe klei eerst in de bodem van Asse werd aangetroffen besluit de auteur na ruggespraak "avec assentiment de quelques géologues consultés" om van het Wemmeliaan de zand- en kleilagen van Asse los te maken, en ze de naam van Assiaan te geven, "parce qu'il est surtout developpé typiquement aux environs d'Assche".","Zodus bevat het Wemmeliaan alleen nog het Wemmels zand met een basislaag, die uit keien bestaat.","En het Assiaan en het Wemmeliaan samen noemt men de Bartaan-étage uit het Tertiaire tijdperk, door professor Tavernier vermeld.","Het Assiaan is volgens A.","Rutot een kleine geologische laag, die niet tot buiten onze grenzen reikt, maar gezien het toch iets " van bij ons " is dachten we dat het misschien de moeite loonde er even de aandacht op te vestigen.","Onze potaardelaag is soms een obstakel bij grondwerken, vnl.","bij het boren van steenputten.","Dit is zeker zo waar de laag nogal oppervlakkig ligt, zoals bij voorbeeld in Asbeek en Asse ter Heide.","Die laag is inderdaad zo taai als leer.","Lode van den Bossche die hier in de buurt nogal putten heeft geboord, heeft ons dat volmondig bevestigd.","Aangezien de laag praktisch ondoorlaatbaar is, wordt het regen- en smeltwater tegengehouden, en hoe meer oppervlakkig de laag, hoe meer bronnen we zullen vinden.","En daar zal dan ook niet zo diep moeten geboord worden om een "goeie steenput" te hebben.","In Asbeek was men laatst een bedding voor een telefoonkabel aan het graven.","Van de opgedolven potaarde had ik er wat meegenomen en thuis te drogen gelegd.","Na enkele dagen was het goedje zo hard als baksteen.","Pottejeire melbers moeten wel sterk geweest zijn.","Dr.","Leeman We wensen hier speciaal te danken: 1.","Het Geologisch Instituut van de Rijksunivers'teit te Gent Direkteur Prof.","Dr.","Tavernier.","Mevr.","L'Abbé, Licentiaat Aard- en Delfstofkunde, Asse, die dit artikel kritisch heeft nagezien.","Ze heeft ons gezegd dat Dr.","Laga, Aardkundige dienst van België, Jennerstraat 1040 Brussel, zich met dit probleem heeft beziggehouden."," Het Assiaan ","http://www.ascania.be/asca-special-varia-03.html","16,9","31 mei 2007");
Page[30]=new Array("Romeinse wegen in en rond Asse door P.","Dr.","Lauwers, C.I.C.M.","(uit Ascania-tijdschrift 1974-3) Dit artikel heeft hoegenaamd geen wetenschappelijke pretenties.","Het wil slechts de eenvoudige en schamele bijdrage zijn van een amateur, die zijn ervaringen en bevindingen voorlegt met de hoop aan de mensen van wetenschap een dienst te kunnen bewijzen.","Deze dienst zal hierin bestaan dat men bij wijze van hypothese enige beschrijvingen geeft van mogelijke Romeinse wegen in en rond Asse.","Sommige van deze werkhypothesen zijn geen hypothesen meer in de zin van veronderstellingen met een elementaire maar onvoldoende bewijsgrond.","In enkele gevallen immers zijn de bewijzen zo sterk en afdoende dat ze morele zekerheid geven.","Andere hypothesen daarentegen zijn inderdaad veronderstellingen en gissingen maar waarvoor men toch enige rationele argumenten kan aanvoeren, waardoor men uitstijgt boven en buiten het gebied van de loutere fantasie of verbeelding.","De beschrijvingen die hier gegeven worden zijn "fieldwork", gaan terug op directe observatie, "sur Ie terrain".","Deze observaties werden dan getoetst aan de gegevens van oude en nieuwe kaarten - meer speciaal van stafkaarten - waarna men bepaalde punten heeft onderzocht op toponymisch, geografisch en historisch gebied.","Natuurlijk zijn deze werkmethodes zeer primitief, of, laten we misschien beter zeggen, elementair.","Want ze vertegenwoordigen noodzakelijke, nl.","voorbereidende fazen in het wetenschappelijk onderzoek.","Een verdere en beslissende stap zou dan zijn: bodemonderzoek en opgravingen, maar daarvoor ontbreken de middelen aan de gewone man.","Nog een laatste opmerking alvorens een aanvang te nemen met de beschrijving van de Romeinse wegen in de omgeving van Asse.","Om niet steeds weer dezelfde afgezaagde formules te herhalen, worden deze beschrijvingen op een elliptische manier weergegeven.","In plaats van te zeggen dat de Romeinse weg uitkomt op een punt waar nu een kerk, een kasteel of een station staat, gebruiken we meestal de korte formule: de Romeinse weg komt uit aan de kerk, loopt langs het kasteel, enz...","We hopen daarmee aan de lezers geen aanstoot te geven.","DE WEG VILVOORDE - ASSE We beginnen met de weg die van Vilvoorde naar Asse loopt, omdat deze weg niet in vraag wordt gesteld, en ook omdat de zekere gegevens die we hier hebben, aanduidingen kunnen geven voor de studie van de andere wegen.","De Romeinse weg die uit Vilvoorde-centrum, aan de tegenwoordige brug over het Kanaal van Willebroek, naar Koningslo vertrekt, heet nu nog de Romeinse Steenweg (la chaussée romaine).","De weg blijft die naam dragen tot in Wemmei, waar hij dan Schapenstraat heet tot in Zellik, waar hij uitkomt op de steenweg van Brussel naar Aalst - Gent.","Van dit punt af is hij geïdentificeerd met de Gentse Steenweg tot in Asse.","We laten hier in het midden vanwaar die weg Vilvoorde -Asse eigenlijk komt: van uit Elewijt in het Noorden, of van uit Leuven in het Oosten.","Dit probleem is een probleem op zichzelf en doet niets af aan het feit dat deze Romeinse weg, hetzij hij nu komt uit het Noorden of uit het Oosten, een verbindingsweg was, langs Vilvoorde en Asse, met het Westen en meer bepaald met Kortrijk - Kassei - Boulogne.","Vermits over dit gegeven niet gediscussieerd wordt, kunnen we hieruit zekere consequenties afleiden.","De eerste gevolgtrekking is wel dat, in strijd met de gangbare voorstellingen, de Romeinse wegen niet altijd lijnrecht zijn.","Het is waar dat ze nooit scherpe hoeken of krommingen maken, maar ze maken wel brede bochten of bogen.","In principe zal de Romeinse weg inderdaad zo lijnrecht mogelijk zijn, maar indien de kam of landrug, waarop deze wegen gewoonlijk gelegen zijn, lichte zwenkingen maken of een zachte boog vormen, zal ook de weg dit "tracé" volgen.","Een tweede gevolgtrekking sluit aan bij de eerste.","Indien de Romeinse weg, als hij lijnrecht zou blijven, scherpe hellingen moet afdalen of opklimmen, zullen de Romeinse ingenieurs niet terugschrikken voor een omweg, als ze maar op de hoogte kunnen blijven.","Een derde consequentie bestaat hierin dat de hedendaagse weg, die de algemene richting volgt van een vroegere Romeinse weg, in de loop der eeuwen, wel 100 m.","en meer kan verlegd zijn ten opzichte van de Romeinse weg.","Gedurende vele honderden jaren heeft men eerst de weg beroofd van de stenen van de bovenlaag, en daarna voortdurend grond ingepalmd op en over de Romeinse weg.","In bepaalde gevallen echter is die " verschuiving " onmogelijk geweest, omdat de weg liep op een landrug of bergkam, die maar een paar tientallen meters breed was.","We zullen zien dat dit meer dan eens het geval is geweest in Asse.","II.","DE WEG ASSE - OUDENAARDE - KORTRIJK Men moet deze weg aanzien als de voortzetting in Westelijke richting van de weg Vilvoorde - Asse.","In het licht van hetgeen we hierboven gezegd hebben over de karakteristieken van de Romeinse wegen zou men kunnen menen dat het voor de hand ligt deze Romeinse weg te zoeken op de landrug, die van uit Asse verder naar het Westen gaat over Asse ter Heide, Hekelgem, Erembodegem, enz.","naar Aalst.","Ook zijn er archeologen en historici die beweren dat de verbindingsweg tussen Asse en Kortrijk langs Hofstade liep.","Vermits én Asse én Hofstade een Romeinse nederzetting bezaten is het zeer waarschijnlijk dat ze door een weg verbonden waren.","Er zou dan ook geen bezwaar zijn de grote weg van Asse naar Kortrijk over Hofstade te doen lopen, indien er geen andere oplossing was: een kortere, meer rechtstreekse weg.","Welnu, er is een kortere weg.","Men ziet dan ook niet goed in dat de Romeinse wegenbouwers zich bij de lange omweg langs Hofstade zouden hebben neergelegd en niet de kortere weg hebben verkozen.","Deze kortere weg volgt niet de huidige weg die, van uit Asse langs Putberg, recht naar het Westen gaat.","Hij loopt integendeel ten Noorden van de Putbergstraat.","Hij droeg de veelzeggende naam: de Hoge Weg, en vroeger heette hij: Heerweg.","Men make dan een vergelijking tussen de hellingen van de Putbergstraat, die bijna zo steil zijn als van een put - vandaar de naam - waardoor de moderne weg verplicht is allerlei bochten en krommingen te maken, en anderzijds de hellingen van Hoge Weg, die rustig en zacht naar beneden glijden...","De conclusie dringt zich op: Hoge Weg was de Romeinse weg.","Op de hoogvlakte van Terheide (40m.) komt de moderne weg op een punt waar hij doodloopt.","Maar er is een vertakking naar het N.O.","(Asse ter Heide) en naar het Z.W.","(de kom van het dorp Essene).","Het is evident dat er voor de Romeinse weg geen reden was om naar het Noorden of naar het Zuiden af te wijken.","Hij bleef dus op de hoogte doorlopen naar het Westen.","Nu liggen daar graanvelden.","Gaande midden door deze graanvelden ging de Romeinse weg langs zachte glooiingen tot in de buurt van de kerk van Essene.","Het hoogteverschil op de weg aldaar ligt tussen 40 en 45 m.","Van af Essene loopt de Romeinse weg weer verder rechtdoor naar het Westen.","Maar de huidige weg heeft het "tracé" van de Romeinse weg niet helemaal gevolgd.","Op sommige plaatsen ligt de nieuwe weg meer dan 100m.","verwijderd van de oude, d.w.z.","de Romeinse.","De Romeinse weg kruist dan de tegenwoordige autosnelweg Brussel~Oostende en komt in Teralfene uit aan de Groene Weg, die nu nog in de oude as ligt: van het Oosten naar het Westen.","De Groene Weg mondt uit in de Steenbergstraat, die van Noord tot Zuid loopt.","Wellicht was de Steenberg (20m.) de plaats waar een Romeinse villa gelegen was.","Ligging zeer geschikt: op de zuidelijke helling van een heuvel...","Nadat de Romeinse weg dus de autosnelweg Brussel-Oostende gekruist heeft, kruist hij ook de spoorlijn van de sneldienst Brussel-Gent-Oostende.","Er is maar één plaats waar die weg kan gelopen hebben en dat is de landrug die Essene met Denderleeuw verbindt, ten Westen van Steenstraat, dat - tussen haakjes gezegd - niets te maken heeft met deze weg, maar betrekking heeft op de weg Asse - Bavaï.","Zo komt dan de Romeinse weg aan het Station van Denderleeuw (Leeuwbrug), en gaat over het spoor.","Aan de overkant van het station kijkt men op tegen een vrij hoge berm, die niets anders is dan de voortzetting van de landrug.","Dan gaat het in rechte lijn naar Kerksken.","Van op de hoogte van Kerksken heeft men een prachtig zicht op de valleien ten Noorden en ten Zuiden van de landrug waarop de Romeinse weg ligt.","Men ziet heel duidelijk een landrug in het Noorden, waar de tegenwoordige weg Asse-Aalst loopt, langs Asse ter Heide, en een in het Zuiden, die loopt van Denderhoutem naar het zuiden van Heldergem (Hoogkouter) en verder naar Woubregtegem (ten Zuiden hiervan: een hoogte van 70m.) en zo naar Zottegem.","De Romeinse weg, die dus de middelste landrug volgt, komt opeenvolgens door Aaigem, Herzele, Leeuwergem, Velzeke (Fulsacum).","Het moge volstaan het "tracé" van de Romeinse weg Asse-Kortrijk-Boulogne in bijzonderheden te hebben aangeduid van Asse tot Velzeke.","Want het andere deel van de weg, nl.","van Velzeke naar Kortrijk, levert geen problemen op en wordt, voor wat de voornaamste steunpunten betreft, praktisch door iedereen aangenomen: Velzeke - Munkzwalm - Kaster - Ename - Beveren - Anzegem - Steenbrugge - Stacegem - Kortrijk.","III.","DE WEG BAVAI - MONS - ENGHIEN - ASSE Er is een eenstemmig akkoord over deze weg van Bavai tot Koudertaveerne.","De tegenwoordige weg maakt daar een vrij scherpe zwenking naar het Oosten om dan verder in nagenoeg rechte lijn verder te gaan tot aan de kerk van Asse.","De voorstanders van de "klassieke" opvatting van de rechtlijnigheid van de Romeinse wegen houden vol dat die zwenking naar rechts van recente datum is.","Volgens hen ging de oude Romeinse weg pijlrecht naar het Noorden en kwam uit midden in de Romeinse vicus van Asse (Kalkoven).","Het enige antwoord, dat men aan deze " klassieke " opvatting kan en moet geven, is aan de voorstanders ervan te vragen dat zij, te voet, de afstand zouden afleggen, in rechte lijn, van Koudertaveerne naar Kalkoven.","Men moet daarvoor het dal van de "Broekebeek" doortrekken.","Maar men zou beter spreken van een ravijn dan van een dal.","De hellingen zijn zo scherp dat het onmogelijk is ze in looppas af te dalen of op te klimmen.","En dan zouden karren en wagens, een hele legertros, die weg gevolgd hebben: een helling als een muur die uitkomt in een moeras (broek)! Het is de reinste onzin.","Grif toegegeven dat deze zgn.","weg in lijnrechte verlenging van de Romeinse weg Enghien - Koudertaveerne een oude weg is geweest, nl.","een vóór-romeinse (= Platijnstraat).","Vermits men nu over 't algemeen aanneemt dat de Borgstad geen Romeins kamp was, maar een prehistorische of Gallische versterkte nederzetting, is het duidelijk dat men ook wegen moet aanvaarden die daar naartoe leidden of van daar uitgingen.","Nu is het zo dat - zoals Pierre Fustier aangetoond heeft - het juist eigen is aan de vóór-Romeinse, nl.","de Gallische of voorhistorische wegen, scherpe hellingen te volgen, als die een kortere verbinding tot stand brachten.","De redenen hiervan zijn evident.","De Keltische wegen waren voetpaden, wel geschikt voor lastdieren, maar niet voor wagens.","Indien dan deze wegen voetpaden waren, moet men zich niet verwonderen dat ze geen omwegen maakten, maar steeds de kortste weg kozen, hoe abrupt die ook moge geweest zijn.","Dit fenomeen kan men nu nog, overal ter wereld, in de berglanden constateren.","Cfr.","Fustier, La Route, Paris, A.","en J.","Picard, 1968, p.","55.","IV.","DE WEG ASSE-RUMST Op de voortreffelijke kaarten van de Romeinse wegen, die door Prof.","Mertens werden uitgegeven, wordt een Romeinse hoofdweg aangegeven van Asse naar het Noorden zonder verdere aanduidingen.","Men neemt nu algemeen aan dat deze weg een hoofdweg was, die Bavai, bijna in rechte lijn, met Utrecht verbond, langs Asse om.","Maar niemand schijnt het aangedurfd te hebben deze weg in detail uit te stippelen.","Nochtans lijkt het "tracé" heel duidelijk.","Het dringt zich op en een tweede of derde mogelijkheid schijnen werkelijk kansloos te zijn.","Men zou op het eerste gezicht geneigd zijn deze weg te gaan zoeken rond de huidige weg naar Merchtem, die recht tegenover de kerk aan de overkant van de steenweg Brussel-Aals begint, en eerst de naam draagt van Prieelstraat en later Merchtemse weg wordt.","Maar een eerste en algemene opwerping hiertegen is dat Merchtem niet in de axis ligt van Asse naar Rumst.","Zeker 3 km.","te veel naar het Westen.","Ten tweede zijn er in Asse zelf maar 3 mogelijkheden, omdat aan de N.O.","kant van de gemeente een dal ligt dat men kan vergelijken met een ravijn.","Het dal draait rond het dorp aan de Noordkant en is als een natuurlijke vestingsgracht aan deze kant van de gemeente.","De rand van het dal, aan de kant van Asse, wordt gevolgd door de Mollestraat en de Prieelstraat, die dus werkelijk de "vesten" vormen rond Asse aan de Noordkant.","Eerste mogelijkheid: een beetje verder dan de plaats waar de Mollestraat in de Prieelstraat uitkomt, vertrekt uit de Prieelstraat de Mollemsebaan, die uitkomt in de Kouterstraat in Mollem.","De Mollemsebaan blijft tot in Mollem op de hoogvlakte (alleen de plaats waar deze hoogte door de huidige spoorweg Asse-Merchtem doorsneden wordt is geen hoogvlakte meer, maar een smalle landrug).","Deze hoogvlakte loopt voort - zoals we verder zullen zien - bijna tot in Londerzeel.","In principe zou daar een uitstekende Romeinse weg hebben kunnen liggen, maar deze weg zou dan een ruime boog hebben beschreven.","Tweede mogelijkheid: nog verder in de Prieelstraat vertrekt dan de tegenwoordige Merchtemsebaan die bij Vrijlegem naar links zwenkt in de richting van Merchtem (naar rechts is een vertakking naar de kom van het dorp Mollem).","Deze weg maakt nog een bredere boog, want hij ligt op een andere hoogte dan de Mollemsebaan, waarvan hij gescheiden is door een tamelijk diep dal.","Zoals reeds gezegd, zouden de Romeinse ingenieurs, indien er geen andere uitkomst was, deze boog rond het dal hebben gemaakt.","Maar er is een andere mogelijkheid en dat is de goede oplossing.","Derde mogelijkheid: van uit de Markt vertrekt de moderne weg naar Mollem, die in Asse Huinegemstraat heet.","Een pracht van een zacht glooiende helling, tot over de huidige viaduct van de spoorlijn Asse-Merchtem.","Dan komt men op een bifurcatie, reeds gelegen op het grondgebied van Mollem.","Naar het Oosten gaat de grote steenweg verder naar Bollebeek en Brussegem, en heet van daar af: Steenweg naar Asse.","De andere weg (Waarbeekbaan) is veel smaller en komt in de kom van het dorp Mollem aan, onder de naam van "Doorenbaan".","De huidige weg heeft vele bochten en maakt scherpe hoeken.","Maar begin- en eindpunt liggen in de N.O.","richting die de algemene as is van de Romeinse weg Asse-Rumst en de hellingen zijn buitengewoon rustig en zacht.","Hoogstens 200m.","achter de kerk van Mollem begint het grondgebied van de gemeente Brussegem.","Daarom draagt onze Romeinse weg daar de naam: Mollemstraat.","Zo komt men op een hoogvlakte, waar men helemaal "in Romeinse stijl" een prachtig gezicht heeft over de omgeving: in het N.W.","Merchtem, en in het Zuiden Asse.","Deze hoogvlakte, die men wel zo moet noemen, omdat ze zich heel wat verder uitstrekt dan een smalle landrug, loopt voort tot bijna in Londerzeel.","De Romeinse weg heeft natuurlijk deze hoogte gevolgd.","Eerst tot in Bosbeek, waar de tegenwoordige weg Brussegem-Merchtem wordt gekruist, waarschijnlijk iets meer ten N.W.","van de Olmestraat.","Voorbij Bosbeek heeft men weer een heerlijk vergezicht op Merchtem dat nu vlak in het Westen ligt.","Verderop dan kruist de Romeinse weg de tegenwoordige hoofdweg Merchtem-Wolvertem en loopt voort in N.O.","richting.","Hij laat Meusegem liggen en Rossem in het Westen.","Op dit punt versmalt de hoogvlakte en wordt een eerder smalle landrug.","Op het kruispunt van de moderne wegen Wolvertem - Rossem en Meusegem - Impde ziet men heel goed hoe smal de landrug reeds geworden is.","Want wanneer men kijkt, van af het kruispunt, in de richting van Rossem, ziet men juist de spits van de kerktoren boven de landrug uitsteken, net zoals een toren die achter de stadswallen oprijst, en waarvan men slechts de bovenste top kan zien.","Het verder verloop van de weg dan doet niet meer ter zake.","Zeggen we slechts dat de Romeinse weg ten Oosten van het centrum van het huidige dorp Londerzeel loopt, uitkomt in Berg, over Tisselt en Heindonk de Rupel bereikt, recht tegenover Rumst, waar de weg de rivier overstak en verder liep naar Kontich en Mortsel.","steeds trouw aan een der fundamenteelste principes van de Romeinse wegenaanleg: zo lijnrecht mogelijk.","Het is wellicht interessant te noteren dat in 1972, bij het verwijderen van het zand uit het Grote Broek, ten Westen van Heindonk, waar het Rijk een waterskibaan wilde aanleggen, men tientallen "pontes longi" heeft gevonden, die de Romeinen gebruikten wanneer de weg door een moerassig gebied liep.","Ook een massa witte stenen zo groot als "kinderkopje " zijn daar toen opgehaald geweest.","Deze stenen werden door de Romeinen gebruikt om de onderste lagen van hè' wegendek te vormen: een tweede onomstootbaar bewijs dat er daar een Romeinse verbindingsweg heeft gelegen van de eerste klasse.","DE WEG ASSE - ANDERLECHT Indien men van het bestaan van de vier bovenvermelde wegen.","die werkelijk hoofdwegen waren, kan affirmeren dat het zulk een graad van waarschijnlijkheid bereikt, dat men kan spreken van morele zekerheid, dan is dit niet het geval met de andere mogelijke wegen rond Asse, in de Romeinse tijd.","Er wordt melding gemaakt o.a.","van een weg Asse - Hofstade - Gent.","van een weg Asse - Aalst langs Asse ter Heide, van een weg Asse -Dendermonde, Asse-Bornem, Asse-Wolvertem, enz...","De argumenten echter voor het bestaan van deze secundaire wegen (diverticula) blijken niet alle even ernstig en deugdelijk te zijn.","We zullen ons hier beperken tot de weg Asse - Anderlecht -Buizingen.","Men heeft in Anderlecht een Romeinse villa opgegraven, niet zo ver van de tegenwoordige "Brug van Anderlecht" over het kanaal van Charleroi.","Deze villa moest met een Romeinse weg in verbinding staan.","Want daarvoor juist dienden de bijwegen of diverticula: "Ce sont ces voies secondaires, certainement tres nombreuses, qui servirent a maintenir, pendant de nombreux siècles, la prospérité des campagnes en reliant aux chemins publiés les domaines et les villas qui s'y élevèrent".","(P.","Fustier, op.","cit., 1968, p.","69).","Buiten een Romeinse weg Asse - Buizingen ziet men niet goed in met welke weg deze villa zou kunnen verbonden worden.","De Romeinse villa's ten Noorden van Brussel (Laken, Jette, Relegem, enz...) sloten normaal aan bij de heirweg Vilvoorde-Asse.","Maar dat was niet mogelijk voor de villa van Anderlecht omwille van de moerassen van Brussel (Broek-sel).","De Romeinse weg ten Oosten van Brussel: Waver - Duisburg - Nossegem - Elewijt ligt nog verder af en is nog moeilijker te bereiken.","Over de Romeinse wegen ten Zuiden van Anderlecht bestaat geen eensgezindheid.","Indien men dan toch een Romeinse weg zou kunnen aannemen, nl.","die Kester met Buizingen verbindt, dan kan deze toch niet de weg zijn waarop de villa van Anderlecht georiënteerd was.","Want deze weg lag in een Oost-West richting en op een veel te grote afstand van Anderlecht.","Eveneens omwille van de te grote afstand kon de villa niet gericht zijn op de heirweg Asse - Mons - Bavai.","Het lijdt geen twijfel dat in de prehistorische of protohistorische tijd er vele voetpaden van Asse uitgingen.","Zou misschien een van deze paden door de Romeinen gebruikt zijn geweest om er een "steenweg" van te maken? A priori lijkt dit niet onmogelijk, vermits er voorbeelden met de vleet van die methode kunnen aangehaald worden.","Maar a posteriori moet men al deze hypothesen verwerpen.","Een weg Asse - Walfergem - Bekkerzeel - Groot-Bijgaarden -Dilbeek - Anderlecht is uitgesloten.","In grote lijnen is deze weg een reusachtige roetsjbaan met diepe valleien, steile hellingen, waarop zwaar vervoer totaal onmogelijk was.","Mogelijke wegen langs Zellik (Schapenweg) en dan verder naar Dielegem of Koekelberg of zelfs Wemmel betekenen op de eerste plaats een brede bocht en dus een grotere omweg, maar ook scherpe hellingen om van uit het Noorden naar Anderlecht af te dalen.","Als er een Romeinse weg geweest is, lijkt het zeer waarschijnlijk dat hij van uit Asse de tegenwoordige Gentse Steenweg gevolgd heeft tot in St.-Agatha-Berchem, ongeveer tot aan het kruispunt met de Basilieklaan.","Deze helling is buitengewoon rustig en zacht.","Dit blijft ook zo wanneer de weg in Berchem de Gentse Steenweg verlaat om naar Scheut af te dalen.","Dan volgt de weg de Bomstraat die ook op de 16e eeuwse kaarten als een lijnrechte straat wordt aangegeven, in tegenstelling met de middeleeuwse, maar in overeenkomst met de Romeinse wegen.","Door de huidige Veeweidestraat zou die weg dan de tegenwoordige Bergense Steenweg vervoegen, om in Buizingen over de Zenne te gaan, en van daaruit zich te vertakken in verschillende richtingen: naar Nijvel, naar Gembloux, naar Waudrez, enz.","Dr.","Lauwers, C.I.C.M.","(Scheut)"," Romeinse wegen in en rond Asse ","http://www.ascania.be/asca-special-varia-04.html","36,7","7 jun 2007");
Page[31]=new Array("ASCANIA-SPECIAL WIES MOENS Ter verantwoording Eind januari 1998 was het honderd jaar geleden dat Wies Moens in Sint-Gillis-Dendermonde werd geboren.","Dat werd in Vlaamse kringen herdacht.","Ascania wil zich daar bij aansluiten.","Wies Moens die reeds van in zijn jeugdjaren fel betrokken was bij de Vlaamse Strijd - hij was reeds te Dendermonde in het college lid van het studentengild 'Jong Dietschland' er gesticht door de Vlaamse voorman Lodewijk Dosfel - heeft, zoals sommigen onder ons nog wel weten, een zestal jaren te Asse 'in het witte huis aan den draai net boven de Putberg' gewoond.","Waarom hij naar Asse kwam wonen? Op die vraag werd nog steeds geen afdoend antwoord gegeven.","Was hij niet zozeer betrokken - we hebben er althans nog geen sporen van gevonden - bij het politiek-maatschappelijk leven te Asse, op het culturele vlak heeft Wies Moens wel enige medewerking verleend.","Voor zover wij hierop antwoord kregen, blijkt dat 'Meneer Moens', zoals zijn omgeving hem noemde, in Asse ook niet direct heeft deelgenomen aan het volkse leven.","Hij was geen boogschutter, zoals pastoor Robberechts van Asbeek, nam geen deel aan het bolspel of ging ook geen kaartje leggen in een of andere volksherberg.","Wel sloeg hij tijdens zijn wandelingen in de Putberg, eens een babbeltje met 'de man in de straat'.","Schrijft hij zelf niet: "Vijf jaar lang hebben mijn vrouw en ik, ginder in het Brabantse, met het wel en wee van de 'kleine luyden' meegeleefd.","Wij woonden stil en eenvoudig in hun midden, vroegen niet naar hun gezindheid, lieten een ieder gerust en hielpen waar wij helpen konden".","Moens had er in die jaren wel een aantal vrienden rondom hem geschaard.","We denken bv.","aan 'pastoor' Frans Robberechts van Asbeek, kunstschilder Karel de Bauw, boer Jan Heymans, meester Frans Berlanger, Pië Stek, winkelier-herbergier te Asbeek en zelfs burgemeester Jefken De Doncker om enkele bekende Assenaren te noemen.","Mevrouw Ludwien Ockeley, die tijdens haar studentenjaren - omdat zij in Asse woont - het expressionisme in het werk van Wies Moens - omdat hij in Asse heeft gewoond - heeft bestudeerd, was bereid een herwerkte versie van haar studie 'Wies Moens en het expressionisme in Celbrieven, De Boodschap, De Tocht, Opgangen en Landing', n.a.v.","de '100ste verjaardag' van de gewezen Assenaar Wies Moens aan Ascania toe te vertrouwen.","Voor de illustratie van deze studie werd gezocht naar originele foto's van "Wies Moens te Asse".","Mevrouw Britta Currinckx-Bovyn uit Middelkerke, een nicht van dichter Wies Moens, was zo vriendelijk ons hiervoor een aantal foto's uit het "Wies Moens Archief" ter beschikking te stellen waarvoor Ascania haar hartelijk dankt.","De redactie Wies Moens in 1969, geportretteerd door zijn trouwe vriend, kunstschilder Karel de Bauw.","Dit schilderij werd, op initiatief van burgemeester Lode Craeybeckx, aangekocht door de stad Antwerpen voor het Museum van het Vlaams Cultuurleven.","De kunstschilder schonk de betaalde aankoopsom aan de dichter die toen te Geleen in Nederlands Limburg in geen grote welstand leefde.","WIES MOENS, BIOGRAFIE VAN EEN VEELZIJDIG VLAMING door Ludwien Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1998-1) Wies Moens was een veelzijdig begaafd woordkunstenaar.","Veelzijdigheid is wel het passende woord: dichter, prozaschrijver, toneelvernieuwer, essayist, nationaal voorman, redenaar, ideoloog, jeugd-bezieler en opvoeder.","Moens' leven, dat steeds in het teken stond van een strijd voor het Vlaamse volk, kan opgedeeld worden in een zestal perioden.","Zijn jeugd (1898-1916) Aloisius Cesar Antoon Moens werd op 28 januari 1898 geboren te Sint-Gillis-bij-Dendermonde.","Zijn vader Karel Constant Moens (1860-1956) was er bakker, zijn moeder Maria Joanna Moreels (1867-1919) hield er een volkse kruidenierswinkel 'De oude Kroon'.","Vader Moens was een welbespraakt verteller, regisseur van en soms ook acteur bij de plaatselijke toneelbond.","Moens erfde van hem zijn uitgesproken aanleg voor toneel en zijn sterk redenaarstalent.","Moeder Moens, een milde en vrome vrouw, bracht haar zoon een sociaal-georiënteerde bezorgdheid voor zijn Vlaamse volk bij.","Wies Moens groeide op dicht bij de Schelde (levensader van Vlaanderen, zoals hij ze noemt), rivier die hem heel zijn leven met heimwee heeft vervuld.",""Forse draver met mijn heimwee...", schreef hij in 1937 kort voor zijn verhuis naar Asse in het West-Brabantse hopland, "En waar ik woonen mag, ver van de stroom, zo fel bemind, mijn Schelde..." klonk het nog in 1963 toen hij al 15 jaar als banneling in Nederlands Limburg verbleef.","Lagere school liep de kleine Moens in zijn geboortedorp "in de school van de pastoor die door nonnetjes werd gehouden".","Vanaf 1910 volgde hij klassieke humaniora in het bisschoppelijk H.","Maagdcollege te Dendermonde waar hij de retorica beëindigde als primus perpetuus.","Daar was Moens lid van de katholieke Vlaamse studenten beweging en, geïnspireerd door de geest van Rodenbach, flamingant.","Hij ontdekte er in Lodewijk Dosfels 'Jong Dietsch-land' het Vlaams 'nationaal' bewustzijn.","Student en activist (1916-1918) Die volksverbondenheid deed Moens in oktober 1916 resoluut kiezen voor de vernederlandste universiteit te Gent waar hij twee jaar lang - tot de Belgische overheid in november 1918 de universiteit sloot - Germaanse filologie studeerde.","Hij was er naast o.a.","Lode Craeybeckx, de latere burgemeester van Antwerpen en Bert d'Haese uit Geraardsbergen die later te Hekelgem woonde, één der pioniers van de Vlaamse strijd.","Vooral de professoren Willem de Vreese, 'een der schitterendste vertegenwoordigers van de Nederlandsche wetenschap, en meteen: een Dietsche strijder uit één stuk', en Antoon Jacob oefenden in die jaren een sterke invloed uit op Moens.","Wies Moens beleefde te Gent een intens studentenleven.","Naast harde studie en kennismaking met de nieuwe artistieke en sociale stromingen - Moens voelde zich verwant o.a.","met Paul van Ostaijen in dezelfde drang naar hernieuwing van de poëzie en de samenleving en met de grote baanbrekers van een nieuw toneel als Ibsen, Strindberg, Shaw en Hauptmann -, werd een groot deel van zijn tijd in beslag genomen door een bruisend verenigingsleven en een reeks enthousiaste meetings voor de verspreiding van het activistische ideeëngoed.","Daarnaast verrichtte hij nog sociaal-cultureel werk te Hamme aan de Durme.","Hij gaf er voordrachten in de dagschool voor werkloze arbeiders en hielp bij de oprichting van een volksbibliotheek.","Hier kreeg de 'erfenis van zijn moeder' - mildheid en sociale volksverbondenheid - een concrete dimensie.","Die ervaring inspireerde hem nadien tot het bijbels-eenvoudige gedicht: "Laat mij mijn ziel dragen in het gedrang.","Tussen geringen staan en hun ogen richten, naar boven...".","Wies Moens heeft, in de sombere jaren 1945 en "46 toen hij ondergedoken leefde, over de geschiedenis van de 'Vlaamse Hogeschool en het Gentse activisme een unieke getuigenis neergeschreven: "Het Aktivistisch Avontuur en wat er op volgde.","- Herinneringen", eerst verschenen in Dietsland-Europa (1966-1970) en in 1972 heruitgegeven in "Proza III".","Repressie en nasleep (1918-1925) Eind 1918, bij de bevrijding, werd brutaal een einde gemaakt aan Moens' idealisme.","Eerst moest hij op 11 november met zijn ouders hals over kop vluchten voor de weerwraak van het 'bevrijde' volk dat de winkel van zijn ouders kort en klein sloeg.","Op 13 december 1918 werd hij aangehouden samen met o.","Dr.","August Borms en de latere Antwerpse burgemeester Lode Craeybeckx, ook student te Gent en activist, en opgesloten in de gevangenis van Dendermonde.","Pas na anderhalf jaar voorarrest werd hij op 10 december 1920 tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld.","In de cel werd de literatuur hem een houvast; hij schreef er drie meesterwerken, die - naast Van Ostaijens "Het Sienjaal" (1918) - tot de eerste bewogen geschriften van het expressionisme in Vlaanderen behoren: de dichtbundels "De Boodschap" (1918-1919) en "De Tocht" (1921) en het uniek dichterlijk prozawerk "Celbrieven", dat in november 1920 verscheen en nadien acht maal werd herdrukt: "In geen ander werk heeft het jonge, dwepende humanitarisme uit die tijd zulk een frisse, onmiddellijk ontroerende uitdrukking gevonden.","Het is een wekroep voor broederlijkheid, ontwapening en sociale verzoening, gesteld in een zuivere bezielende taal".","Om gezondheidsredenen begin maart 1921 vrijgelaten, moest hij eerst nog het door hem zo verfoeide Belgisch vaderland gaan dienen.","Pas na zijn afzwaai uit het leger, ontplooide hij opnieuw een veelzijdige activiteit.","Dat jaar (1922) huwde hij Margareta Theodora, Grietje Tas (+ 1968), die hem 46 jaar lang een trouwe steun was in de strijd en alle beproevingen met hem deelde.","Daar zijn medewerking aan "Ruimte", "Ter Waarheid", "Ons Vaderland" en andere bladen en tijdschriften was Moens in die jaren reeds een bekend woordkunstenaar, zodat hij ook secretaris werd van "Het Vlaamsche Volkstoneel" (1922-1925), redacteur van een vaktijdschrift en correspondent van het Nederlandse blad "De Tijd" (Amsterdam).","Hij werkte ook als vertaler en hield talrijke voordrachten.","Spoedig werd hij als de leider van het humanitair expressionisme beschouwd.","Zijn opvattingen publiceerde hij in "Pogen", een maandblad dat van 1923 tot 1925 verscheen.","De verzenbundels "Opgangen" (1922) en "Landing" (1923) vertoonden daarbij een evolutie naar een duidelijker godsdienstiger lyriek in barokke taal.","Moens als Diets-nationalist (1926-1944) Van 1926 af ging Moens meer in het politieke leven op.","In 1928 was hij betrokken bij de stichting van het Algemeen Vlaamsch Nationaal Verbond en in 1929 nam hij deel aan de parlementsverkiezingen als nationalistisch kandidaat voor het arrondissement Gent-Eeklo waarbij Moens ongeveer 5.000 stemmen haalde.","Noch hij, noch zijn medestander Joris van Severen werden verkozen.","In oktober 1931 was hij één van de medestichters van het Verdinaso dat een Groot-Nederlandse staat op corporatieve grondslag voorstond.","Toen in 1934 Van Severen een nieuwe "marsrichting" uitstippelde en streefde, via een fascistische machtsverovering binnen de Belgische staat, naar een herstel van het zgn.","Bourgondisch ideaal - een soort Benelux avant-la-lettre -, verliet Moens de beweging om voortaan op eigen kracht zijn Groot-Nederlands ideaal te verkondigen.","Hij beschikte daartoe over zijn maandblad "Dietbrand" (1933-1940) en publiceerde ook geregeld in het weekblad "Jong Dietschland".","Voor Moens was politiek: dienst aan de volksgemeenschap, bezielend, onbaatzuchtig leiding geven en opvoeden van zijn misleide en ontaarde volk tot bewust levende Dietse mensen.","Moens openbaarde zich in die jaren ook als een strijdend dichter die, na haast tien jaar te hebben gezwegen, opnieuw een hoogtepunt bereikte in "Golfslag" (1935) en "Het Vierkant" (1938).","Toen werd hij als Zuidnederlander redactiesecretaris van het Noordnederlandse vakblad "Rooms-katoliek Bouwblad".","Waarom hij in 1938 zijn geboortestreek verliet en uitweek naar het heuvelachtige Asse, te midden van "de praal, de weligheid der Brabantse heuvelen" is niet heel duidelijk.","Jef Strobbe schrijft dat wegens ontgoocheling in het Verdinaso "er een einde kwam aan zijn intens bezig zijn met de mensen van het Dendermondse".","Mevr.","Britta Currinckx-Bovyn, nicht van Wies Moens, vertelde ons daarover dat haar oom in Sint-Gillis in de Koning Albertstraat woonde in het huis dat haar ouders daar hadden gebouwd in 1932.","Toen haar vader, meester Marcel Bovyn, met pensioen ging in 1938 moest hij het schoolhuis verlaten en wenste hij zijn eigen huis te betrekken.","Daarom moest Wies Moens verhuizen.","Na hier en daar gezocht te hebben 'ontdekte' Moens bij toeval in Asse het huis waar tot in de zomer 1935 de Aalsterse kunstschilder Praet had gewoond.","Toen hij Sint-Gillis kon verlaten, noemde Wies Moens dat 'de mooiste dag van zijn léven'.","Tweede Wereldoorlog en repressie (1940-1947) De Tweede wereldoorlog wierp Moens opnieuw in de politieke maalstroom.","Opvallend is wel dat Wies Moens als zgh.","'verdachte', ook al was de lijst waarop hij voorkwam overgemaakt aan de Belgische overheden, niet werd opgepakt.","Zo ontsnapte Moens aan het drama van Abbeville.","Zijn indrukken en ervaringen, zijn bedenkingen over de gebeurtenissen en de houding van de mensen rondom hem tijdens de mei- en junidagen van 1940 schreef hij neer in "Dertig Dagen Oorlog" (1940).","In 1942 werd hij directeur van de Nederlandse uitzendingen van Radio Brussel (N.I.R.).","Moens waakte er over de culturele waarde van de uitzendingen.","Hij bleef er doen wat hij voor de oorlog deed: de volkse, Dietse eigenheid en zelfstandigheid verkondigen, tegen het Duitse imperialisme in.","Moens was wel blij dat de Oostfrontstrijders Rusland binnenvielen om het communisme te bestrijden, maar sympathie voor de Führer heeft hij niet gehad.","Dat hij o.a.","niet bereid was tot anti-Belgische propaganda, noch een reportage over de Hitlerjugend Flandern - "zo'n jeugdbeweging had Vlaanderen niet nodig" - werd hem door de bezetter kwalijk genomen.","Hij schreef, naar de leuze van de SS "Meine Ehre heisst Treue", aan de Duitse bevelhebber te Brussel, "Mijn eer heet trouw" aan Vlaanderen en bood op l januari 1944 zijn ontslag aan.","Dit zal na de oorlog evenwel niet baten, want op 17 mei 1947 werd Moens door de Krijgsraad te Brussel bij verstek veroordeeld tot "de doodstraf met de kogel" omwille van zijn medewerking aan de Vlaamse Omroep Zender Brussel.","De dichter trok zich dan maar terug in de eenzaamheid van de Putberg te Asse waar hij het autobiografisch gedicht schreef "Het Spoor" (1944), een overzicht en tegelijk een verantwoording van zijn leven.","Daarnaast schreef hij nog drie aangrijpende prozawerken: "Brief aan Brueghel" (1943), "Notities uit de nazomer van vierenveertig" (september 1944) en "Ic segh adieu" (1944).","In de "Notities" (1944) leest men hoe hij op 2 september afscheid nam van zijn vrouw en zijn inwonende vader om "aan de haal te moeten gaan voor de mogelijke gevolgen van het eeuwige misverstand!".","Wijl hij ondergedoken zat plunderde 'de Witte Brigade' zijn woning, jaagden zijn vrouw op de vlucht en bedreigden zijn vader.","Moens besloot niet meer terug te keren "naar zijn dierbare boerenwoning op de Putberg en het Brabantse land eromheen".","Banneling in Nederland (1947-1982) Drie jaar (van september 1944 tot september 1947) leefde hij ondergedoken ergens in Vlaanderen: Berchem-Antwerpen, Brussel, in de streek van Ninove...","Uiteindelijk, in de herfst van 1947 geraakte hij in Nederland, dat hem - Brussel drong trouwens niet aan - niet uitleverde aan België.","Om in zijn levensonderhoud te voorzien werd hij corrector bij een uitgeverij te Heerlen bij Maastricht en van 1954 tot 1964 was hij leraar Nederlands aan het karmelietencollege te Geleen.","Twaalf jaar lang, tot 1967 (hij was toen 69 jaar), was hij er ook directeur van de volksuniversiteit "Carmel".","Van een terugkeer naar Vlaanderen was evenwel geen sprake.","Beginselvast en onwrikbaar nationalist als hij was, wees hij in december 1968 nog de hem door de Belgische minister van justitie verleende genade af.","Schreef hij niet: "Ik wacht op volledige amnestie; pas dan (als ik nog leef) kom ik terug, eerder niet".","De vrienden uit Vlaanderen, vooral de Dosfels, waren hem in die jaren van vrijwillige verbanning een grote steun.","Moens richtte nu zijn aandacht op de uitgave van zijn werk: "Gedichten 1918-1967" en "Proza I" (1969), "Proza II" (1970), "Proza III" en "Proza IV" (1973).","Tenslotte stelde Moens in 1974 nog een keuze samen van gedichten uit zijn gehele oeuvre, van "De Boodschap" tot enkele recente, ongebundelde verzen als de "In Memoriam"-gedichten voor zijn in oktober 1968 overleden vrouw.","Op het einde van de jaren '70 betrok de ietwat teruggetrokken Moens te Neerbeek (Ned.","Limburg) een sociale woning.","Na een aanrijding in 1977 geraakte hij met zijn gezondheid op de sukkel en werd hij eind 1979 definitief opgenomen in het ziekenhuis.","Daar stierf hij 5 februari 1982.","Besluit André Demedts schreef in de Encyclopedie van de Vlaamse Beweging over Wies Moens volgende eindparagraaf: "Hoe verschillend over zijn politieke handelswijze geoordeeld moge worden, zeker is dat Moens in de geschiedenis van onze letterkunde der 20ste eeuw een blijvende plaats inneemt door de bezielende kracht, innerlijke waarachtigheid en taalschoonheid van zijn poëzie".","Het gekende vers "Laat me mijn ziel dragen in het gedrang, tussen geringen staan en hun ogen richten..." vat heel het streven - leven en werk - van Wies Moens samen.","(de overige bijdragen van Ludwien Ockeley over Wies Moens - bibliografie, het expressionisme, bespreking van Celbrieven en Vier Bundels - leest U in het Ascanianummer 1 van 1998)","WIES MOENS IN DE JAREN 1938-1944 TE ASSE door Jaak Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1998-1) Toen Wies Moens met zijn vrouw Grietje Tas te Asse, dat toen nog een volkse gemeente met zo'n goede 10.000 inwoners was, op l mei 1938 in de Putberg zijn huis betrok, maakte de gemeente zich klaar voor een scherpe verkiezingsstrijd.","Moens schreef daarover in zijn Ic segh adieu: Ik kreeg maar één enkele maal de gelegenheid om de partijpolitiek in het dorp aan 't werk te zien.","Het was een afstotend schouwspel.","Iets hadden de kleinen met de groten, de meesten onder hen, met elkaar gemeen: de zin voor het zakelijk-batige.","De groten waren er geslepen door geworden, de kleinen arglistig.","Er was duidelijk een breuk ontstaan tussen de coalitie die bestond uit de groep De Doncker, die in 1932 vijf zetels had behaald, en de Gilde die toen maar vier verkozenen had.","De pastoordeken van Asse, de 68-jarige Filip Andriessens, gekend als een sociaal-voelend man, hierin gevolgd door zijn twee onderpastoors: Jozef van der Hasselt (afkomstig uit Bollebeek) en 'Meneer Casteels', had zich wijselijk afzijdig gehouden in de verkiezingsstrijd.","Andere geestelijken daarentegen kozen wel partij.","Pastoor De Wael van Asse-Terheide bv.","was een fervent verdediger van De Gilde en wars van alle Vlaamsgedoe.","Kapelaan Frans Robberechts van Asbeek was dan weer een verdediger van de Vlaamse zaak en sympatisant van het V.N.V.","Dat het politieke veld te Asse wel erg verdeeld was, blijkt uit het feit dat op 16 oktober 1938 - de verkiezingen hadden eigenlijk op 9 oktober moeten plaatsgrijpen, maar werden een week uitgesteld nadat op 27 september een gedeeltelijke mobilisatie was afgekondigd - wel zeven lijsten - in 1932 maar vier - deelnamen aan de gemeenteraadsverkiezingen: 1.","de Liberalen, 2.","het V.N.V., 3.","de Gemeentebelangen (de Zjefkes), 4.","de Socialisten, 5.","de Katholieke Gilde, 6.","de Rexisten en 7.","de lijst Cautertaverent.","Het V.N.V., de liberalen, de rexisten en de lijst Cautertaverent behaalden geen enkele zetel.","De Zjefkes behaalden met hun 7 verkozenen de volstrekte meerderheid en konden, o.l.v.","de uittredende burgemeester, de populaire vlaamsvoelende geneesheer 'Jefken Doenckers', voortaan zonder de Gilde besturen.","De verkiezingsstrijd was vooral in Asse-dorp gevoerd, ofschoon ook in de gehuchten hier en daar heftig propaganda was gevoerd.","Zo was de sfeer toen Wies Moens naar Asse verhuisde.","Waarom de dichter in 1938 zijn geboortestreek verliet en uitweek naar het heuvelachtige Asse, te midden van "de praal, de weligheid der Brabantse heuvelen" is niet heel duidelijk.","Jef Strobbe schreef dat wegens ontgoocheling in het Verdinaso "er een einde kwam aan zijn intens bezig zijn met de mensen van het Dendermondse".","Mevr.","Britta Currinckx-Bovyn, nicht van Wies Moens, vertelde ons daarover dat haar oom in Sint-Gillis tot maart 1938 in de Koning Albertstraat woonde in het huis dat haar ouders daar hadden gebouwd in 1932.","Toen haar vader Meester Marcel Bovyn in 1938 met pensioen ging, moest hij het schoolhuis verlaten en wenste hij zijn eigen huis te betrekken.","Daarom moest Wies Moens verhuizen.","Na hier en daar gezocht te hebben, 'ontdekte' Moens bij toeval in Asse het huis waar tot in de zomer 1935 de Aalsterse kunstschilder Praet had gewoond.","Toen hij Sint-Gillis kon verlaten, noemde Wies Moens dat 'de mooiste dag van zijn leven"! De ontgoocheling t.o.v.","'zijn volk' moet dus wel erg groot geweest zijn.","De witgeschilderde woning die Moens op de Putberg te Asbeek betrok, was eigendom van de familie Augustin De Proft-Van den Cruyce.","Huis en tuin hadden respectievelijk een oppervlakte van 3a.30 en 13a., dat is in Assese maat een half dagwand.","Moens had er een wijds uitzicht ten Zuid-oosten over de velden op de 'Geertskouter' en hogerop op Koudertaverent en naar het westen toe op het 'Moeilleken' met ten noorden ervan Buda en Krokegem en westwaarts, langsheen de steenweg naar Aalst, op Asse-Terheide.","Ten noordoosten werd zijn zicht op Asse-dorp belemmerd door 'kasteel Borchstadt' en over de straat door "t goed van Bernaerts'.","De beboste Putberg hinderde zijn zicht op Asbeek.","Het was duidelijk een rustig en wat afgezonderd gelegen 'plek' om te wonen, ideaal voor een mijmerende dichter.","Zijn directe buren waren 'Gielen uit 't bos' en Marieken.","Verder' 'Meneer de Clippel', bankier en aristocraat, die met zijn dame, zijn dochter en zijn drie zonen Frans sprak.","Sinds 1927 was Marcel de Clippele lid van de conservatieve katholieke partij 'De Katholieke Gilde'.","Met de kopstukken van de Gilde jonkheer Henri van Innis en dokter Leon Goossens conserveerde hij in de taal van Voltaire, met de mensen uit zijn omgeving sprak hij zijn Aalsters dialect.","Marcel de Clippele, oud-strijder van 14-18 was niet direct vlaamsgezind, eerder belgicist, maar zeker ook niet anti-vlaams, maar wars van alle onrecht.","Moens heeft achteraf op hem nog kunnen rekenen.","In 't goed van Bernaerts woonden die 'van Vain', een familie van industriëlen die met de Assenaars weinig connectie hadden, 't Kasteel van de Putberg was eigendom van zekere De Ruyter, die het echter niet bewoonde, maar het gebruikte als buitengoed.","In het tuinhuis woonde de Westvlaamse familie Pomme die het goed onderhielden.","Beneden aan de Putberg had ge die van 'Miëtes' (Meert), die eigenlijk Van der Hasselt noemden, dikke boeren, en een beetje hoger op langs de beek 'dei van Luppekes', ook gekend als de familie De Pauw.","Verder naar Asbeek toe, woonde Pië Stek (Petrus van Vaerenbergh), herbergier-schrijnwerker-winkelier en tuba-speler bij de Katholieke Gilde.","Dat waren zo wat de dichtste geburen van Wies Moens.","Was Wies Moens niet zozeer betrokken - we hebben er althans nog geen sporen van gevonden - bij het politiek-maatschappelijk leven te Asse, op het culturele vlak heeft Wies Moens wel enige medewerking verleend.","Op 11 juli 1938 voerde hij op de Markt te Asse het woord n.a.v.","de Guldensporenviering.","In de mobilisatietijd hield hij, ten bate van de gemobiliseerden, te Asbeek een lezing over Sint-Franciscus van Assisi.","Hij schreef toen ook, op verzoek van kapelaan Frans Robberechts, brieven naar de soldaten.","Bij de eerste tentoonstelling van kunstschilder Karel de Bauw in het belfort te Aalst sprak hij er de openingsrede uit op kerstavond 1939.","In april 1940 werkte hij te Asse mee aan een kunsttentoonstelling georgani-zeerd door het Davidsfonds en sprak er over "Kunst en Volk".","Hij trad ook in de winter van 1940 op als lesgever aan de avondschool voor werklieden en werklozen die door het Davidsfonds was opgericht.","Ook hield hij een voordracht over het "Het Wezen der Volksgemeenschap", eveneens op verzoek van het Davidsfonds.","In 1942 sprak hij te Asse, op verzoek van burgemeester Jan van Hoof, bij de plechtige opening van de muziekschool (30).","Had 'meneer Moens', zoals zijn omgeving hem noemde, veel contact met het gewone volk? De zondagmis volgde hij in Asbeek bij zijn vriend 'pastoor' Frans Robberechts.","In 't weerkeren bleef hij wel eens een babbeltje slaan met 'dei van de meulen' (de familie van Overstraeten) of met 'Mesjeu' (Frans De Smedt) van d'Hoge Kamer of met 'n hoeilleman' (Frans van Gucht) of met schrijnwerker 'Tuur va Lee' (Arthur Verhertbrugghen).","Moens had er in die jaren wel een aantal goede vrienden, gelijkgezinden, rondom hem geschaard.","We denken bv.","aan 'pastoor' Frans Robberechts van Asbeek en Eugeen Courtois, de zoon van de gemeentesecretaris met wie Moens vaak een babbel deed over 'Dietsland, het Verdinaso, het V.N.V., de nationale politiek, enz., aan kunstschilder Karel de Bauw en Josephine, zijn 'pienter vrouwtje die zo trots was op haar huisinrichting, haar tuin en haar bloemen', aan boer Jan Heymans, 'een verstandig man' die door de dichter werd bewonderd toen hij het Wetsbeekveld ploegde en zaaide en die bij Moens wel eens 'patatten leverde', aan meester Frans Berlanger met wie hij het had over cultuur en volkstoneel, aan Pië Stek, winkelier-herbergier "In den Tuba" te Asbeek, bij wie Moens en Grietje hun kruidenierswaren kochten of aan burgemeester Jefken De Doncker, Moens' huisarts voor kleine kwalen.","De Assenaar stond ver af van Moens, een zeer geleerd man die veel boeken bezat, boeken en gedichten schreef, die voordrachten hield, die mooi 'op de letter' sprak.","Daar keek de Assenaar met ontzag naar op, daarvoor nam hij zijn 'moeitsj' af, die liet men voorgaan en groette men met 'Dag meneer'.","En dan kwam de oorlog.","Die was enigszins verwacht.","Soldaten waren al een paar keer gemobiliseerd geweest, met name in september 1938 en van augustus 1939 tot januari 1940, maar tenslotte toch weer naar huis gestuurd.","De 10de mei 1940, toen de oorlog uitbrak, was Wies Moens met zijn vrouw rustig thuis gebleven.","De Belgische overheid had hem, ofschoon genoteerd op de lijst der 'verdachten', niet opgepakt.","Volgens Verstraete was dit te wijten aan het feit dat Moens "nog altijd ingeschreven stond als verblijvende te Sint-Gillis-bij-Dendermonde".","Het zou dus door een administratieve vergissing zijn geweest dat Moens is ontsnapt aan de maatregel van de administrateur-generaal van de Openbare Veiligheid Robert de Foy.","Anderen menen te weten dat de Vlaamsvoelende burgemeester Jozef de Doncker was ondergedoken of zoals zijn politiecommissaris Arthur Ketelle op de vlucht was voor de Duitsers.","Maar Ketelle is met o.a.","Pol Meert, 'de commander van de brandweer' maar gaan lopen de 14de of de 15de mei toen de Duitsers Brussel naderden.","Op 10 mei bij het uitbreken van de oorlog waren de heren nog ter plaatse.","Misschien was de 'gendarmerie' ook gemobiliseerd of had zij het bevel tot aanhouding niet ontvangen of had de Vlaamsvoelende burgemeester het bevel tot aanhouding misschien niet doorgegeven en is Moens, die als gewezen activist verdacht werd tot de Vijfde colonne te behoren, daardoor aan de jacht op de Vlaamsgezinden ontsnapt.","De juiste toedracht is waarschijnlijk niet meer te achterhalen.","Zijn indrukken en ervaringen, zijn bedenkingen over de gebeurtenissen en de houding van de mensen rondom hem tijdens de mei- en juni-dagen van 1940 schreef Moens neer in "Dertig Dagen Oorlog" (1940).","Ook Julie van Beneden, de moeder van René Mattens, schreef hierover in haar dagboek.","Anderen hebben later hun oorlogsherinneringen genoteerd.","Tweemaal was er reeds alarm geweest.","Op 10 mei 1940, om vijf uur 's morgens, werd Asse wakkergeschud door 'een geweldig gesnor en geronk' van Duitse vliegtuigen die heel laag overvlogen.","Op de middag kwamen hier reeds Engelse soldaten door die de weg naar Dendermonde kozen.","Rond zeven uur 's avonds bombardeerden 32 Duitse vliegtuigen de Zeeberg-brug te Aalst, maar misten hun doel.","De volgende dag trokken hier Franse en Duitse soldaten voorbij.","Op 12 mei werd door de Engelsen een Duits vliegtuig neergeschoten.","De inzittenden 'vier jonge mannen van 18 a 22 jaar', redden zich met hun valscherm maar werden door de Engelsen opgepakt.","Eén parachutist heeft men niet gevonden.","In de valavond betrokken Belgische militairen het leegstaand kasteel van de Putberg.","Drie dagen lang, van 13 tot 15 mei 1940, passeerden, per fiets of te voet, talrijke vluchtelingen door Asse.","Aan Wies Moens werd toen verteld dat hij sterk verdacht was omdat hij naar vliegtuigen zou geseind hebben.","16 mei, na de noen, viel er een Duitse bom in Asse aan 't gemeenteplein voor een leegstaand huis.","Eén Engelse soldaat en acht burgers werden gedood.","Twee bommen kwamen terecht in een open veld en een andere "dwars door 't huis door den kelder (bij Bultjen op de Kalkoven) zonder te ontploffen".","Moens verliet toen zijn huis en ging schuilen in de gemeenteschool van Asbeek waar hij zich ontfermde over de vrouw en de kinderen van meester Frans Berlanger die ook op de vlucht was.","Rond 17 mei hoorde men te Asse de invaller naderen.","'Dof geratel diep in de richting van Vilvoorde.","Helle knallen, kort en onrustwekkend.","Geratel en knallen accentueerden de stilte.","Stilte voor de storm die uit het oosten kwam aanrollen.","Iedereen bleef binnen.","De laatste vluchtelingen uit Limburg of Wallonië waren reeds veilig (hoe veilig?) de Dender over.","De 18de mei.",""De Duitsers zijn in Asse", eerst één op de fiets, dan tien, twintig soldaten, vervolgens 'een tankwagen zoals we er nog geen gezien hadden, groene wagen met zwart kruis op witten grond', daarna geschut, auto's, motorfietsen en tenslotte ook ruiters.","'Voor de middag hoorden we schieten, mitrailjeuzen of geweren' te Asse aan 't station en langs Mollem'.","Daar tegen het kasteel van Delvaux, in de weilanden, reden 'lijk reusachtige mieren' zes, of waren het er tien, Engelse en Duitse tanks weg en weer, naast elkaar, doorheen mekaar'.","De Engelsen hielden de Duitsers op en de Duitsers dreven de Engelsen weg.","De bedoeling was dat de Engelse achterhoede zonder beschoten te worden over de Dender zou geraken.","Aan het station en in de Weversstraat werden twee Engelse tanks uitgeschakeld.","Een Duitse soldaat maakte hiervan een film.","'In het hofje voor het gemeentehuis werd een Duitse luitenant begraven, drieëntwintig jaar oud, zo stond te lezen 'op het withouten kruis'.","Zeven, of waren het er negen, Engelsen kregen een graf op het kerkhof.","Zij 'die tot plicht hadden ...","om de bevolking te beschermen ...","gingen het eerst aan de haal': politiecommissaris Arthur Ketelle, de veldwachter Frans Jacobs, de commandant van de brandweer Pol Meert en de 'chef' van de burgerwacht.","Burgemeester Jozef de Doncker had zich 'meer dan 'n week' niet meer laten zien.","Ondergedoken of op de vlucht? Ook bij Moens' vriend 'de schilder' Karel de Bauw was de rol naar beneden; hij was met zijn vrouw en nog zovele anderen in Asse, op de vlucht geslagen, 'diep in Frankrijk'.","Zondag 19 mei 1940 was er nergens klokgelui te horen.","Pastoor Robberechts las in Asbeek mis met gesloten deuren.","Moens noteerde hoe vlug ook de Assenaar van houding wisselde.","'Toen de Britten twee dagen in het land waren' sympathiseerde iedereen met hen, 'nu de Duitsers één dag hier zijn' vertelde men niets dan goed over hen.","'Zij waren vriendelijk, gaven sigaretten aan de mannen en chocolade aan de kinderen' en kochten massaal koffie op, product dat in Duitsland sinds lang op de bon was of niet meer te krijgen.","De 23 mei reeds de tram weer tot Brussel.","Over het kanaal geraakte hij niet want de Britten hadden de brug opgeblazen.","De Duitsers ruimden het puin op en legden noodbruggen aan.","Ook de Brusselaars waren 'kazakkeerders'.","Gisteren nog vlam en vuur voor 'nos chers alliés' en nu al netjes in het Duits: "Bitte schön" en "Danke sehr!".","Vluchtelingen keerden al terug uit Frankrijk waar ze niet welkom waren geweest - "Pas de nourriture pour les Belges!" - of uitgescholden werden voor "Sales Boches".","Pastoor Robberechts had het goed gezien: van de oorlog kreeg men in Asbeek van dan af haast niets meer te zien.","Slechts nu en dan een eskader Duitse vliegtuigen, die koers naar de kust zetten.","In het dorp stonden op twee, drie belangrijke kruispunten Duitse soldaten, waarvan er één het verkeer regelde.","Verder was er haast geen "Feldgrau" te bespeuren.","Enkele boeren leverden op 't gemeentehuis hun tweeloop in omdat dit bij "Verordnung" was bevolen.","Verder niets! 28 mei.","Wapenstilstand! Reeds de volgende dag reden in het Asse-dorp "zonder ophouden vrachtwagens, volgepropt met Belgische soldaten en burgers, voorbij.","De terugtocht van leger en vluchtelingen was begonnen.","Ook de tram puilde uit van mensen aan alle kanten en zijden".","Veel soldaten hadden zich losgemaakt uit de colonne waarmee zij op stap waren, of zich van de wagens laten glijden waarmee zij werden vervoerd.","Uit angst om door de Duitsers te worden opgepakt, trokken zij "door de velden, langs sloten en weiden van gehucht tot gehucht, en van dorp tot dorp" en vervolgden zij "hun tocht over de heuvelen van Brabant".","Die terugtocht "naar hun haardstede" duurde meerdere dagen.","Asbeek was ongerust omdat de gemobiliseerden vrij lang wegbleven.","Al was de oorlog nog wel niet voorbij, van oorlogsgeweld bleef Asse verder gespaard.","Moens schreef: "Waar ik te schrijven zit, is hij voorbijgegaan zonder andere sporen achter te laten dan een paar holen in de grond, die tot schuilplaats hebben gediend voor Belgische en Engelse soldaten, een gat hier en daar in een haag, een afgereden grachtkant.","Afgezien van deze kleine wonden, heeft hij het land ongerept gelaten.","Koesterend gaat mijn blik over de glooiende velden - met daar midden in: wuivende bosjes en stille hoeven - tot aan de kim, waar een kerktorentje en een wit molenlijf (te Asse-Terheide) oprijzen, twee stenen tekens, waarvan het ene naar God wijst en het andere naar de vruchtbaarheid der aarde.","Ik hoef niet opnieuw te belijden, hoezeer ik dit stuk land heb lief gekregen...","het stuk land waar ik met mijn vrouw bevrijd ben gebleven van oorlogsgeweld en andere kwaden...".","Het leven kon zijn 'normale' gang hernemen, maar hoe? Over het dagdagelijkse leven tijdens de Tweede Wereldoorlog te Asse is nog geen grondig historisch onderzoek gedaan.","Wat hieronder volgt zijn slechts een paar aanwijzingen.","Na 28 mei kwam het land in handen van een militair bestuur o.l.v.","generaal Alexander von Falkenhausen die werd bijgestaan door een Kommandostab, voor militaire zaken en de Verwaltungsstab, die instond voor burgerlijke aangelegenheden.","De Verördnungen door de bezetter uitgevaardigd, werden in Asse gecontroleerd door de Feldcommandatur Assche onder leiding van Ober-Feldwebel Klopfer.","Diens kantoor was gevestigd aan het Gemeenteplein in het voormalige kantoor der belastingen, nu het immobiliënkantoor Van Nieuwenhuysen.","In april 1941 schorsten de Duitsers de gemeenteraad, het schepencollege kreeg voortaan alle wetgevende en uitvoerende macht op gemeentelijk vlak.","Door haar op 7 maart 1941 uitgevaardigde Ueber-alterungsverordnung dwong zij bovendien alle burgemeesters en schepenen die de leeftijd van 60 jaar hadden bereikt, ontslag te nemen.","Als gevolg hiervan werd Jan van Hoof, een ingeweken Lierenaar, op 12 mei 1942 - burgemeester Jozef De Doncker was 29 januari 1942 60 jaar oud geworden - door de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken Gerard Romsée tot burgemeester aangesteld.","Schepenen waren toen Remi van Roy ('Remie van Boerkes uit Asbeek'), Neelen van Haute (uit Walfergem) en Louis de Neef ('n Neif' uit Katerveirent).","Vanaf half juli 1940 werd door de Vlaamse Omroep Zender Brussel een beroep gedaan op Wies Moens.","Eerst hield hij er radiolezingen en schreef hij teksten.","In april 1941 kreeg hij de leiding van de gesproken uitzendingen van de Vlaamse Omroep en in januari 1942 werd hij tot "Algemeen Leider" benoemd.","Had hij deze taak met geestdrift aangenomen - hij had gemeend zijn ideeën over de "Dietse volksstaat" hierdoor nog beter te kunnen bekend maken -, maar weldra moest hij ondervinden dat tegenkanting, o.a.","van De Vlag en de SS-Vlaanderen en de Duitse censuur hem dwarsboomden.","Toen eind december 1943 Wies Moens gevraagd werd voor de VOZB een reportage uit te zenden over de Hitlerjugend Flandern, bood hij de Hauptmann, die commissaris-administrateur van het N.I.R.-I.N.R.","was, zijn ontslag aan.","Toch zal hij om zijn medewerking aan de Vlaamse Omroep op 17 mei 1947 door de Krijgsraad te Brussel veroordeeld worden tot "de doodstraf met den kogel".","(zie M.","DE GOEYSE, 'Direkteur van de Vlaamse Omroep Zender Brussel', in E.","VERSTRAETE, o.c., p.","207-210.) Als man van de radio moest Moens dagelijks naar Brussel reizen.","Men zag hem 's morgens, gekleed met hoed en regenjas, te voet optrekken tot aan de Kalkoven, waar hij 'den tram' nam tot Brussel.","Dat beeld verdween na zijn ontslag uit de straat.","'Werkloos' wijdde de dichter zich dan maar aan wat later het hoogtepunt in zijn dichtwerk is gaan heten: het lyrisch-epische Het Spoor, een gebald levensverhaal in twintig gedichten van elk twintig verzen, een soort ballade over zijn "levensspoor".","Op 14 maart 1943 namen Wies Moens en Greetje een dienstmeid in huis met name Rachel Schepens uit Kalken, toen 16 jaar oud.","Het was blijkbaar meer een daad van liefdadigheid dan wel van noodzaak.","Het meisje bleef maar tot 18 september 1943 toen zij naar Laken ging wonen.","In april 1944 kwam dan zijn oude vader bij hem inwonen.","Iedere dag, tenminste als het weer het toeliet, maakten zij een wandeling langs 't Moeilleken over d'Heilsborre naar Asbeek en terug.","Eind augustus 1944 bezocht Wies Moens zijn buurman Meneer de Clippele - Moens noemt hem een goede kennis, een eerlijk man, die nooit zijn nationalistische overtuiging gedeeld had, maar die overtuiging ook nooit verketterde - die hem de raad gaf voor een paar weken onder te duiken om te ontsnappen aan de uitspattingen van het 'kleine volk'.","Wat in de nacht van 2 op 3 september 1944 op de Putberg is gebeurd, beschreef Wies Moens in zijn Notities uit de nazomer van vierenveertig.",""Een tiental dorpelingen (in kennelijke staat!) zijn 's nachts onze woning binnengevallen.","Zij hebben er alles stukgeslagen wat hun onder de handen viel; hebben mijn vrouw op de vlucht gejaagd, mijn oude vader met de dood bedreigd en...","de weg vrij gemaakt voor plundering en roof".","De aanvoerder was 'eene van de Schipper', een werkloze die voor '40 voor Moens af en toe een karwei had mogen opknappen.","Wie had hem daartoe aangezet? Moens was er van overtuigd dat het was geschied "op aanstoking van "derden".","Was dat "de floeren hoed" (De Greef), die daar achter zat of had Rie van Rikskes (Henri van Ginderachter) daartoe aangezet? Nog de volgende dag was "een man met een witte band om de arm, en gewapend met een geweer, naar mij komen zoeken.","Indien ik probeerde weg te lopen, had hij de opdracht mij neer te schieten".","Dat men, ook al tijdens de oorlog, gepoogd had Moens neer te schieten, weet ook Karel de Bauw te vertellen.","Toen Miel van de Sjiek, Karel's vader, op 6 april 1947 stierf, kwam Rie van Rikskes de familie condoleren.",""Sjarel, zei Mijnheer Henri, dat ik vele jaren gezwegen heb maar nu uw vader, mijn naarste dagelijkse vriend, gestorven is, moet ik het u zeggen.","Gij hebt uw leven aan mij te danken.","In het laatste oorlogsjaar had ik mijn mannen bevel gegeven Wies Moens te gaan afschieten.","Twee trokken er met een geweer op los.","Op een late avond, in den donkeren.","Op een bepaald ogenblik stonden zij op de Putberg voor het huis van Wies Moens.","Zij zagen hem doorheen het raam zitten...","maar ze keerden terug en zeiden mij: "Mijnheer Henri, er zit iemand naast hem".",""Schiet ze dan alle twee af!".",""Ja, maar...".",""Wie is daan anderen misschien?".",""Sjalen van Miel van de Sjiek!".",""Oh! Niet schieten".","Zo werd het leven én van Wies Moens én van Karel de Bauw gered.","Zaterdag 2 september 1944 zegde Moens "Adieu, heuvelen en dalen van Brabant".","Er klonk daarin geen verlangen om ze terug te zien hoe lief ze hem in de loop van vijf jaar ook geworden waren.","Het kleine volk deed inderdaad "domme dingen".","Zijn vrouw en zijn vader bleven achter.","Toen 'de Witte brigade' het huis binnenbrak moest Grietje, half gekleed, de vlucht nemen door het veld.","Vader Chalen Moens bleef en weerde zich.",""Gewelddadig van links naar rechts geduwd", zag hij de dingen waaraan Moens met hart en ziel gehecht was, onder zijn ogen tot gruizelementen slaan.","Hij zag de woestelingen de vlam steken aan zijn zoons boeken, en viel op z'n knieën...","Het mocht niet baten.","Moens was nergens te vinden, was gevlucht en ontsnapte zo aan 'de cirque' op het Gemeenteplein en de opsluiting in "den abri".","De volgende dag stapelde vader Moens de geredde boeken opeen en probeerde hij hier en daar de boel op te lappen.","Ziek en verslagen zat Grietje in het ontredderde huis.","Na enkele dagen begonnen de dieven elkaar te verklikken.","Een en ander, 'n paar grote stukken, keerde terug, maar veel was en bleef verloren.","Mevrouw Moens en haar schoonvader besloten dan maar te verhuizen.","Officieel was dat op 8 november 1944.","Zij trokken naar Mortsel, naar de Vredebaan 9.","Boeken van Moens werden voorlopig ondergebracht bij Bert van den Broeck in Opwijk, glijswerk bij "Meneer de Clippele", de hond Teil kreeg onderdak bij Pië Stek.","Zondag 3 september 1944 in de voormiddag arriveerde Moens, hij had de weg afgelegd met de fiets van Asse naar Berchem (Antwerpen), op het Pulhof waar hij tot eind november ondergedoken bleef bij Arthur de Bruyne.","Hij kreeg er regelmatig bezoek van Grietje, zijn vrouw, pater Van Opdenbosch, pater Stracke, dr.","Daniël Merlevede en van Hector de Bruijne, ook ondergedoken.","Eind november 1944 voelde hij zich in Berchem niet meer veilig en trok dan in bij Paul Malfliet.","Begin december 1946 was hij terug in de St.-Hubertusstraat te Berchem; begin 1947 verhuisde hij naar de Gaucheretstraat te Brussel bij zijn vrouw.","Eind 1947, of was het begin 1948, is Moens uitgeweken naar Nederland.","Daar is hij 5 februari 1982 overleden in het Limburgse Geleen.","Jaak Ockeley (voor bronvermeldingen: zie tijdschrift Ascania nummer 1 van 1998, p.","42 tot 52)"," Ascania-special: Wies Moens ","http://www.ascania.be/asca-special-wies.html","69,9","26 mrt 2006");
Page[32]=new Array("Katrien, een weeskind door Joris Spanhove (uit Ascania-tijdschrift 1985-3) In 1966 preekten we een retraite in Mariadal te Hoegaarden bij de zusters van de Vereniging met het H.","Hart.","Bij het leiden van een retraite bij zusters vragen we meestal verlof om hun memorieboeken en professieboeken te mogen inkijken.","Er is daar gewoonlijk iets in te grasduinen over Asse.","In de registers van Hoegaarden vonden we de namen van twee gezusters uit Asse ter Heide: Philomena en Catharina Van Der Cruyce.","Toen we hierover navraag deden, zegde men ons, dat Philomena gestorven was, maar dat Catharina nog leefde: Zuster Arsenia.","Dat moest een oud nonnetje zijn, want in het memorieboek stond ze genoteerd als geboren in 1877.","Ik mocht ze opzoeken op haar kamertje.","Ze zou er mee opgezet zijn iemand uit Asse te zien.","Ze sprak over niets anders dan over het weeshuis, waar ze was opgevoed.","Jeugdherinneringen blijven de mens het sterkst bij.","We stapten de trap op.","Ik had pen en notaboekje bij.","We kwamen in een kraaknet kamertje en daar zat zuster Arsenia in een biezen zetel ondersteund met kussens, het hoofd ietwat gebogen over de afgezakte linkerschouder.","Een lief klein gezichtje, scherp, gerimpeld als een overwinterde appel.","Daarin twee wazige ogen achter kleine ovalen brilleglazen gevat in een witmetalen montuur.","Een zuster stelde half roepend voor: "een pater uit Asse komt u bezoeken".","Ze keek op, er kwam wat licht in haar ogen: "Es dayen oeck van Assche".","Het ijs was gebroken.","We proberen haar leven te beschrijven aan de hand van de memorieboeken van de Zwartzusters, hun statuten.","We weven daartussen haar herinneringen, haar verteltrant.","Een hele brok leven, een hele flarde lief en leed.","Alleen haar verspringen van de hak op de tak verminderen we wat.","Ja, ze was van d'Haey, Wie was haar pa? Pa, dat zegden we niet.","We zeggen "voer".","Soo Van Der Cruyce.","Ze had hem niet gekend maar de mensen zegden allemaal, dat het zo een brave mens was.","Zij was de jongste van 8 kinderen.","Ze was van de 16 februari 1877.","Ze was nog geen jaar oud toen vader aan het gezin ontviel : 5 januari 1878.","Ze kon zich vader niet voorstellen en in die tijd hadden mensen lijk wij nog geen portretten, zelfs geen "doodsbelleken".","Haar moeder was Marie Cassiman, zo een braaf en christelijk mens.","Ze zag ons allemaal zo geerne.","Er kwam wat late zonneglans over haar verweerd gelaat.","Of ze nog familie had in Asse, wist zuster Arsenia niet.","Moeder bleef alleen achter met 8 kinderen.","Ze somt ze op: Jean, Antoinette, Lowie, Elisabeth, Philomene, Petrus en zij Catharina, de jongste.","Van een van de acht ontsnapt haar de naam.","Dit was misschien de jongen die vroegtijdig stierf.","Met "voer" was de kostwinnaar weggevallen.","Moeder bleef alleen achter met acht arme schaapkes.","Geen sociale voorzieningen, geen kindergeld, geen pensioen, geen ziekenfonds.","Alleen wat steun van de arme.",""Arm Vlaanderen" schreef Pater Stracke.","Voor moeder Marie werd dit een onhoudbare toestand.","In de Weverstraat echter ontfermden zich al vijftig jaar de Zwartzusters over verlaten, verwaarloosde kinderen, over wezen en half wezen.","Half wezen noemde men daar kinderen, die ofwel vader ofwel moeder hadden verloren.","De statuten van die zusters daterend van 1822 zeggen: "Alle de arme meyskens, die in het huis worden aanveerd, sullen gratis en om Gods wille worden gevoed, gekleed, gehuysvest en onderwesen".","De vroegere onderpastoor van Asse, Jan Baptist De Wit (Asse 1855-1902) kapelaan geworden van Asse ter Heide in 1864 en daarna eerste pastoor van Asse ter Heide, trok zich het lot van moeder Van Der Cruyce aan.","Hij bewerkte, dat drie meisjes in het weeshuis werden opgenomen.","Alle drie werden nonneken.","Er komt weerom wat zonneglans op het gelaat van zuster Arsenia; ze noemt ze op: Elisabeth, die bij de zusters van Sint Vincentius in Opwijk voor froebelonderwijzeres mocht studeren en daar bleef haperen als zuster Celestine.","Philomene die binnentrad bij de zusters van Mariadal als sceur converse...","onder de naam van Caroline.","En zij Katrien; later zuster Arsenia.","Moeder hertrouwde niet.","Ze stierf op 26 januari...","Katrien herinnert zich het jaartal niet meer.","Ze was drie jaar oud toen ze in het weeshuis werd opgenomen.","De oude statuten van het weeshuis zegden: "De moeder sal geen meyskens aanvaerden, die geen tien jaer sijn".","Het leven doorbreekt echter dikwijls regels en kloostervoorschriften.","Reeds in 1864 vroegen en verkregen de zusters van het aartsbisdom dispensatie om kinderen onder de tien jaar op te nemen.","In een handschrift over het werk van de zusters schrijft zuster Germana: "Tot in 1951 hebben de zusters wezen en halve wezen en verlaten kinderen aanvaard van 3 tot 18 jaar".","In 180 jaar werd heel wat gedokterd aan statuten en reglementen.","Deze zijn er om leven en werk te ordenen, niet om te remmen.","In de lijsten van de weeskinderen vonden we de drie gezusters Van Der Cruyce vermeld.","Elisabet geboren op 15 december 1872 kwam in het weeshuis op 4 juli 1879.","Philomene geboren op 15 oktober 1875 kwam ook binnen op 4 juli 1879.","Katrientje bleef nog bij moeder.","Ze was nog geen drie jaar.","Ze werd bij de Zwartzusters opgenomen op 12 januari 1880.","En hoe was het bij de Zwartzusters? Goed, goed, goed van eten en drinken.","Thuis op een strozak slapen en in het weeshuis op een wollen matras.","We kregen van de zusters ook goede kleeren.","Over de kleeren lazen we in de statuten van 1822: "Als er een meyske ontfangen wordt, sal sij aenstonts worden gekleed met de kleeders van het huys".","Ze had ook nog les gekregen in het weeshuis.","Ze noemt zuster Benedicta Van Droogenbroeck uit Opwijk.","Deze trad in 1890 in bij de Zwartzusters.","Op haar bidprentje lazen we deze aanspraak: "Ge weet, mijn lieve weesjes, hoe ik altijd met u geleefd heb en u alle heilzame lessen heb voorgehouden".","De Zwartzusters hadden in eigen domein een tweetal klaslokalen.","Men vindt hierover in de memorieboeken zinspelingen.","Zo zeggen deze schriften voor het jaar 1892: "We hebben van Mechelen verlof gekregen om onze schuur op te trekken voor een school voor de weeskinderen.","Het werk werd aangenomen door Jan Van Der Beken uit Assche voor 2000 fr.","We kregen hiervan 1500 fr.","van onze weldoenster juffrouw Jozefien Van Mulders".","In de statuten van 1822 vinden we volgende regelingen voor het onderwijs van de weesjes: "De moeder sal stellen een of twee susters, die sij de bekwaemste oordelen sal om de arme meyskens, die ten getalle van 25 in huys sullen mogen aenveerd worden te besorgen in de christelijke leering, in handwerk, in lesen en schrijven en in goede zeden".","Men noemde die zusters de meesteressen.","Zuster Arsenia herinnert zich nog enkele van die meesteressen.","Zuster Emerence, in de wereld Jozefien van Buggenhout uit Merchtem.","Deze trad in het klooster in 1888 en stierf in 1959.","Op haar bidprentje leest men: "Beste Weeskinderen, in vroegre dagen was ik gelukkig voor uw opvoeding te mogen zorgen.","Bid een wees gegroetje voor mij".","Een tweede zuster citeert ze: zuster Henriette, nicht van Emerence, in de wereld Maria van Buggenhout uit Opwijk, ingetreden in 1889 en gestorven in 1957.","Ze werd met de burgerlijke medalie, eerste klas vereerd.","Dit eigen schoolsysteem werd geleidelijk afgebouwd naarmate de klasmogelijkheden in Asse vermeerderden en onderwijswetten verscherpten.","In 1885 hadden de zusters van Sint Vincentius van Gijzegem het vrij onderwijs voor meisjes lagere graad in het "college" overgenomen.","In een memorieboek van de zusters van Gijzegem lezen we: "Hier dient hulde gebracht aan de belangeloze verkleefdheid van de zusters van het gasthuis en ook, de Eerw.","Moeder van de Zwartzusters heeft onze zusters veel geholpen, want in een nieuwe stichting ontbreekt veel".","Stilaan begonnen de weesmeisjes de klassen te volgen op het "college" en na 1929 ook op de Belvédère.","Dit contract met andere kinderen in schoolverband was gunstig voor het weeshuis.","Het zette vensters open voor serreplantjes.","Iedere week maakten de kinderen een wandeling in Asse, zeer dikwijls naar Kruisborreken.","De weeskinderen vormden in de processie een speciale groep, die de tekenen van Christus lijden droeg.","Samen met de zusters verzorgden de weeskinderen de zang in de mis.","Heel wat mensen kwamen 's zondags naar deze rustige kapel.","Die herinnering was zuster Arsenia sterk bijgebleven.","Ze zinspeelde hierbij op het groot muzikaal talent van zuster Elisabet, in de wereld Florence Van Den Broeck uit Dendermonde.","Haar doodsprentje zegt van haar: "gedurende 71 jaar heeft ze de orgeltonen samen met lofzangen doen klinken".","Het memorieboek getuigt over haar: "Ze was beroemd om haar muzikale talenten, muzieklessen, zanguitvoeringen met de weeskinderen".","Bij het nemen van aantekeningen onder het gesprek met zuster Arsenia, viel sterk op, hoe de herinneringen tussen 10-17 jaar zeer levendig gebleven waren.","De muzikale zuster Elisabeth trad eerst in 1891 in het klooster.","Katrien was dan 14 jaar.","Van de zang schakelt zuster Arsenia over naar de kapel.","Ze herinnert zich nog goed, dat ze eerst mis hoorde en zong in de oude kapel gebouwd in 1852.","Die oude kapel is nog goed herkenbaar: de portiek, de nis, het topgeveltje en op het dak een koepeltorentje naast de huidige kapel.","Nu is die kapel omgebouwd tot appartement voor juffrouw Jeanine Taelemans.","Wat zuster Arsenia sterk is bijgebleven is de bouw van de nieuwe kapel in 1894.","Pastoor-deken Leyten kwam op 5 juli 1894 de eerste steen leggen.","Die plechtigheid werd opgeluisterd met zang door de weeskinderen en er stonden 5 heren aan het altaar o.a.","priester Van Innis.","Vooral de consecratie van de kapel door Kardinaal Goossens lijkt op haar grote indruk te hebben gemaakt.","Ze gebeurde op 16 september 1895.","De plechtigheid duurde 4 uur en we moesten drie, vier keer zingend in processie buitengaan...","ik was dan 11 jaar.","Ze vergist zich.","Ze was dan 17 jaar.","De zusters hielden ook de toekomst van de weeskinderen in het oog.","Daarom leerden ze lezen en schrijven, bekwaamden ze zich in handwerk en kregen ze kans naar gelang hun bekwaamheid om verder te studeren.","Juffrouw Taelemans, waarvan boven sprake, was van haar 2 jaar bij de Zwartzusters.","Ze neemt nu een brok van hun werk over.","Het weeshuis was dus niet alleen een huis van opvang, het was ook een huis van doorgang.","De statuten van 1822 zeggen hierover: "als de Meyskens weggaen met consent van de Moeder, naer sich wel te hebben gedraegen, dan sal men haer laten henen gaen wel gekleed van den hoofde tot de voeten met kleeders van den huyse ten waer sy verkosen nog langer te blijven tot den ouderdom van 24 jaeren".","Men keek uit naar een goed werk, een goede post.","Heel wat burgerfamilies wendden zich tot de Zwartzusters om daar tussen de weeskinderen een meid te vinden.","Van de familie Van Innis staat in het memorieboek van de zusters geschreven, dat ze heel wat sieraden aan de kapel schonken, omdat ze altijd van hen een dienstmeid hadden gekregen.","Men oriënteerde de meisjes ook vaak naar winkeldienst Sommigen keerden ook naar hun familie terug.","Nu waren ze geen last meer maar hulp.","Bij het bepalen van de toekomst speelde de directeur en de biechtvader een grote rol.","Men consulteerde hem.","De statuten van 1822 zeggen daarover: "de moeder sal den gewoonelijken bightvader versoeken te willen aerbeyden om de dogter eenen voordeeligen dinst te besorgen of winckel volgens haere bekwaemheyd".","Niet alleen dienstmeiden en winkeljuffers groeiden uit de weeskinderen.","Sommigen die de nodige talenten hadden studeerden verder.","Zo werd de zuster van Katrien fröbelonderwijzeres aan de normaalschool van Opwijk.","Zuster Arsenia zelf kreeg kans om fröbelonderwijzeres te worden.","Men zond haar rond haar 17 jaar naar de "dames de Sint André" in Brugge.","Ze bleef er echter maar enkele weken.","Ze werd ginder aangetast door een ernstige oogkwaal, die haar met blindheid bedreigde.","Ze staakte haar studies en kwam terug naar het weeshuis.","Ze heeft nog geprobeerd in de treden bij de zusters van Sint Vincentius te Opwijk.","Moeder verzette zich echter.","Men keek dan uit naar een goede post en die vond ze in Asse bij twee Franssprekende juffrouwen in de Stationstraat.","Ze spelt de namen juffrouw Cobbaut en Madame Tillière.","Ja, ze kent veel mensen uit Asse.","De juffrouwen Pregaldino en juffrouw Jozefien van Mulders, die de weeskinderen bedachten met allerlei versnaperingen.","Ze was in Asse goed gezien, want toen ze naar het klooster van Hoegaarden vertrok, moest ze eerst komen dineren bij notaris Crick.","Door de dienst heeft ze ook een mondje Frans geleerd.","Rond haar 21 jaar, zegt ze, werd ze geopereerd aan haar ogen.","De zusters hebben alles betaald en daarna was ze gans genezen van haar oogkwaal.","Hoe ze bij de zusters van Hoegaarden terecht kwam? Ze had in Asse veel priesters gekend: deken Leyten en de pastoor van d'Haey De Wit.","Deken Leyten werd in 1894 ook nog directeur van de Zwartzusters.","Petrus Wauters, de direkteur tot dan toe, was dan 84 jaar en een versleten man.","Zuster Celestine Van Buggenhout, de overste, was zeer ziekelijk.","Men had dan kop en kracht nodig en het bisdom vond deze voor die typische congregatie van Asse in deken Leyten.","Hij kreeg tot dit doel een derde onderpastoor: Frans Tuerlinckx (1894-1904).","De deken nam de leiding van de zusters op zich.","Onderpastoors Tuerlinckx, Willems, Corluy die voor het geestelijk welzijn van de meisjes verantwoordelijk waren worden soms aalmoezeniers genoemd.","Een weeshuis bestuurd door zusters heeft ook vaders nodig.","De aalmoezeniers waren voor die kinderen vaderfiguren.","Directeur en biechtvader speelden in leven en werk van de zusters een voorname rol.","Men sprak dan nog niet van emancipatie van de vrouw.","De statuten van 1822 zeggen: "de moeder sal geen meyskens aanveerden sonder den raed van den gewoonelijken bightvader te vragen".","Zo kende Katrien heel wat priesters.","Ze haalt namen aan: Lombaerts, De Wael, Van Herstraeten en Van Der Stappen.","Van die laatste zei ze: "juist heilige Aloy-siussen".","Onderpastoor Van Der Stappen kende ze speciaal.","Hij werd in 1908 pastoor van Hakendover na 20 jaar dienst in Asse.","Vroeger hadden de parochiepriesters grote invloed op het ontluiken en oriënteren van roepingen.","Katrien Van Der Cruyce schreef het aan onderpastoor Van Der Stappen toe, dat ze evenals haar zuster Philomene bij de zusters van de Vereniging met het H.","Hart te Hoegaarden belandde.","Op bezoek bij Philomene in 1896 ingetreden, nam ze een definitief besluit.","We zochten gegevens over Philomene in het professieboek in Hoegaarden van de zusters op.","Ze werd te Asse op 11 oktober geboren, ontving het kloosterkleed in Hoegaarden op 19 april 1896, deed haar eerste professie op 20 april 1900 en haar eeuwige professie op 5 mei 1903.","Ze stierf te Hoegaarden als "soeur converse" op 14 mei 1954.","Katrien volgde Philomene in 1899.","Ze stipt fier aan: we zijn met 45 weeskinderen geweest en met 18 traden we in het klooster.","Moeder nam vrede met de beslissing van Catharina.","Ze had nu drie nonnekes en als ze in het klooster zijn, hebt ge er weinig zorgen in.","Ze zijn braaf en goed geplaceerd.","Deken Leyten was echter zo opgetogen niet met deze beslissing.","Katrien was de jongste.","Ze ging moeder vaak helpen vooral met de naad.","Wie ging voor Marie zorgen? Zuster Katrien Van den Cruyce, rechts met een kroontje.","Naast haar haar zuster.","De vroegere oogziekte van Katrien stemde de zusters in Hoegaarden wat wantrouwig.","Ze werd maar voor een jaar op proef aanvaard.","Ze doorstond de proef.","De grote data van haar kloosterleven waren: Intrede op 1 september 1899 onder de naam van Zuster Arsenia.","Tijdelijke geloften op 21 november 1901.","Eeuwige geloften op 27 september 1905.","Ze bracht 51 jaar door in het klooster van Halle.","Ze zorgde voor de refterdienst en de zieke kinderen.","Haar grote vriend was de deken van Halle.","Alle dagen las ze voor hem een Paternoster.","Ze heeft ook enige jaren in het Waalse Nijvel verbleven.","Ook voor refterdienSint En nu was ze terug in Hoegaarden, versleten, Luierikske.","Ze kloeg over wat koppijn maar voor de rest niet al te veel last Ze deed nog alle dagen haar geestelijke lezing uit Don Bosco in het Frans.","Dat woord Frans bracht haar gelijk elke Belg op de communautaire toer.","Ik ben geen flamingant en ook geen franskiljon.","Ik ben een Belg.","In België zijn er twee talen.","Als ge die niet kent komt ge nievers.","Ik ken mijn twee talen.","Dat is bra gemakkelijk.","Ze kunnen u niets wijs maken als ze in uw presentie Frans spreken.","Ja, Katrien zal Frans gekend hebben...","een paar woordjes bij de zusters in de lessen, een paar zinnen in de Stationstraat bij de dames Cobbaut en Tillière, verblijf in een school met Frans als voertaal in Halle, refterdienst in Nijvel.","Katrien Van Der Cruyce, alias soeur Arsène, sprak haar Frans lijk haar Vlaams.","Bij mijn terugkeer in Asse moest ik de complimenten doen bij de zusters in het weeshuis.","Ze schreef ieder jaar met Nieuwjaar nog een kaartje naar de zusters en die zegden dat ze bijna de enige was, die dat deed.","Ze citeerde hierbij het evangelie niet over 10 melaatsen door Christus genezen en waarvan maar een naar Hem terugkeerde om te zeggen: merci.","We vroegen in Hoegaarden inlichtingen over het verdere leven van zuster Arsenia na 1966.","We ontvingen het doodsbericht "rustig overgegaan naar God op 16 juni 1969 in het 93ste jaar van haar leeftijd en het 67ste van haar religieuze professie".","In Ascania tracht men Eigen Brabants Schoon te bewaren.","Daarom deze bijdrage.","Joris Spanhove"," Katrien, een weeskind ","http://www.ascania.be/asca-special-zwartzusters-03.html","30,9","26 mei 2007");
Page[33]=new Array("Pasbolling bij Mil van de Chik (Emiel De Bauw) 1910-1935 door Karel de Bauw (uit Ascania-tijdschrift 1998-2) In 1909 werd de herberg van Mil van de Chik gebouwd op de Gentsche Steenweg Nr.","2 (nu Nerviërsstraat nr.","8) door aannemer Jozef Tistaert wonende hoek Gentsche Steenweg-Prieelstraat.","In 1910 vroeg dokter Jozef De Doncker aan mijn vader Mil om een pasbolling te bouwen achter de herberg.","Vader moest zich van de toekomstige spelers niets aantrekken, hiervoor zou Dr.","De Doncker wel zorgen.","Het werd een zware bijkomende investering en het nodige geld werd bijgeleend bij veearts Ringoot.","Jefken Tistaert werd opnieuw belast met de opbouw ervan.","De beste pasbolling van toen was die van 't Misverstand (Nieuwstraat) op vaste aardegrond en niet overdekt.","Aan Tistaert werd de opdracht gegeven er iets speciaals van te maken: de bollebaan moest 20m lang zijn op 2m breed, in beton zeer fijn bewerkt en naar het midden licht uitgehold en de zijkanten een weinig opgetrokken zodat de bollen nooit de baan konden verlaten.","Aan beide uiteinden werd een gat gemaakt van 10 cm.","diep en 25 cm.","breed.","Eens daarin telden de bollen niet mee voor punten.","Op 1,25 m van het gat van beide uiteinden en in het midden kwam het stek.","Het stek was een pluim die men in de grond stak.","Er kwam een dak over de bollebaan.","met Boomse pannen, afbellend naar links en ondersteund door 5 dikke houten palen.","De volle lengte links werd afgezet met dikke vezel en vooraan en achteraan met dikke planken zodat geen tocht de spelers kon hinderen.","Langs beide zijden van de baan lag een ruime meter gaanweg en stonden er twee zitbanken.","Het werd de schoonste pasbolling die ooit in onze streek gebouwd was.","Het spel Het spel was af in 11 punten.","Om te beginnen werd kaart getrokken om wie samenging.","Was het een onpaar getal, dan werd opnieuw getrokken wie afviel.","Na één uur werd geloot onder de spelenden wie moest aftreden opdat de afgevallene kon meespelen.","Er waren de puntspelers: degenen die dichtst bij 't stek moesten spelen; de afleggers die hun bollen onderweg probeerden te leggen om te beletten voorbij te geraken; de schieters die met snelheid langs de zijkant de in de weg liggende bol van de tegenpartij trachtten weg te gooien om "jou" te kunnen behalen.","Een "jou" was een punt.","De bollen hadden een diameter van ca.","16 cm.","en waren 7 cm.","dik en wogen ca.","2 kg.","Ze waren voorzien van een "trok" langs de kant van de nummering.","Die kant was de diameter iets korter, zodat de bol steeds langs de "trok" neigde te lopen.","Het spel eiste een grote vaardigheid.","Een anecdote van toen: Als de bol te hard gespeeld in het gat viel, riep Jefken Doenkers schalks "hij is bij Wash" (Washken de grafmaker begroef de mensen destijds).","De punten werden aangeduid op een zwarte plank met elf gaten links en rechts, met bovenaan WIJ en ZIJ.","De markeur werd bij iedere ploeg op voorhand aangeduid en bediende zich daarvoor met een houten stekkertje aan een koord.","Ondanks de bollen genummerd waren, werden ze door de meesten nog bijgetekend met voorhanden krijt.","Wanneer twijfel bestond of een bol dichter bij 't stek lag dan deze van de tegenstander dan werd er gemeten.","Voor korte afstanden gebruikte men een lat.","Voor grotere afstanden evenwel gebruikte men hiervoor een grote metalen passer, die opengeschoven wel tot 1,50 m kon reiken.","Men trok 't stek, de pluim uit en in het gaatje plaatste men één voet van de passer en dan kon men meten.","Na elk spel werd er gedronken.","Alleen geus: een fles in vieren gerekend, om 't langst te duren.","Op een stevige lange houten plank werden de bierglazen gezet.","De club kwam de donderdag en zaterdag samen.","De andere dagen mochten andere burgers spelen, maar op de clubdagen moest de baan heel proper liggen.","De bollebaan werd 's avonds verlicht met carbuurlampen aan beide uiteinden.","De Vereniging Postmeester De Keyser (schoonvader van meester Juul Bogaert) was voorzitter en Dr.","De Doncker secretaris.","Aan de muur van de herberg hing het clubkastje.","Elke samenkomst stak de speler er 2 frank in en tweemaal per jaar was het "souper" in de herberg.","Louis Colin was steeds de optredende zanger met zijn repertoire Brusselse liedjes, waaronder hoofdzakelijk "De Zweetvoeten".","Hoofdonderwijzer Jules Van den Eynde (1860-1925) werd in 1923 erkend als de beste speler.","Hij kon fijn berekend zijn bol doorheen de afgelegde bollen tot bij het stek brengen en nog "jou" halen.","Er waren ongeveer 30 leden in de club.","Ze spraken mekaar aan met hun titel : doktoor, postmeester, notaris, pachter, meester, ontvanger, enz.","Nooit de voornaam zoals heden.","Toch waren ze dikke vrienden en het spel was hun ontspanning en vreugde.","In de jaren dertig kwam stilaan de teloorgang van de vereniging.","Meestal door sterfte.","In 1935 was 't gedaan.","Er kwamen geen jongeren om op te volgen.","De bollebaan werd nog lange jaren gebruikt voor bergplaats.","In 1963 kwam de totale afbraak.","Enkele leden: Postmeester De Keyser, Dr.","Jozef De Doncker, Gemeenteontvanger Louis Borré, Hoofdonderwijzer Jules Van den Eynde, Deurwaarder Florent Van den Eynde, Pachter Schaumans, Marinus van Houdenhove (pachter), dhr.","Thoen van Tenberg, Louis Colin, Notaris Cyriel Ampe, Commandant Robbe, Jean Colin, Jozef Tistaert, Notaris J.","Hinsen, Emiel De Bauw, Veearts Ringoot, Armand Doorns (klarinet bij de Gidsen).","Karel de Bauw"," Pasbolling bij Mil van de Chik ","http://www.ascania.be/asca-varia-01.html","14,4","29 dec 2005");
Page[34]=new Array("Een deserteur die veldwachter werd door Jaak Ockeley (uit Ascania-tijdschrift 1993-1) In de Geschiedenis van Asse van hoofdonderwijzer Desiré de Grave lezen we dat keizer Napoleon op zijn reis door België "in Mei van 't jaar 1810" ook te Asse even halt hield "op den Kalkoven alhier, waar hij plechtiglijk ontvangen werd door de overheden der gemeente".","Bij die gelegenheid smeekte "de zuster van den gevluchten loteling Arys", die ter dood was veroordeeld, de keizer haar broer te sparen.","Napoleon was blijkbaar in een milde bui en willigde dit verzoek in onder voorwaarde dat haar broer "zijnen dienst zou hernemen".","Toevallig ontdekten we nog een andere deserteur uit Asse, met name Pierre de Pauw, die daar werd geboren op 11 januari 1787 als zoon van Jan Baptist de Pauw en Geertrui Fieremans, kleine kleermakers die te Asse op de "Steenweg naer Engien" woonden.","Zijn grootouders waren Cornelius de Pauw en Elisabeth Louies en Petrus Fieremans uit Mollem en Joanna Maria van der Goten uit Bollebeek.","Toen begin januari 1807 voor het kanton Asse opnieuw een militaire loting werd georganiseerd trok Pierre de Pauw het nr.","46 en was erin.","Op 11 februari 1807 vetrok hij naar het depot van het 8ste Regiment Infanterie de Ligne te Venlo in Nederlands Limburg.","Twee dagen later bedacht de Assenaar zich en ontsnapte op 13 februari 1807 te Tongeren uit zijn detachement.","Hij vreesde echter represailles tegenover zijn familie en kwam zich te Brussel opnieuw aanbieden.","De 17de februari vertrok hij dan als soldaat bij de 10de Regiment Dragonders naar het Franse Abbeville.","Blijkbaar heeft men hem toen beter in het oog gehouden.","Want de 7de maart werd hij daar ook ingelijfd.","Hoe lang Petrus de Pauw soldaat van Napoleon is geweest weten we niet.","Zeker is dat hij niet sneuvelde zoals een zestal andere jongens uit Asse (Andries van de Perre, Hendrik Steenberg, Jan Baptist de Smedt, Jan Baptist de Cort, Hendrik Loriers en Jan Jozef Musse).","In 1814 was hij zeker al thuis.","Toen stond hij ingeschreven bij zijn ouders Jan Baptist de Pauw en Geertrui Fieremans, die woonden in Asse-dorp in huis nr.","56.","Op 16 april 1817 huwde onze "deserteur" te Asse met Joanna Catharina Slaghmulder uit Asse (° Asse 5-10-1795, dochter van Egied en van Anna van de Velde).","Het jonge echtpaar woonde aanvankelijk (1825) omtrent de Schipper waar onze "deserteur" genoteerd staat als "brigadier".","De Grave noemt hem in die functie als oudste in dienstzijnde "veldwachter dezer eeuw" met name van 1822 tot 1854.","Later, zeker al in 1829, verhuisde Petrus de Pauw naar de "Alpoel", dit is het huidige Gemeenteplein, waar hij woonde naast de smidse van Tist Heylens.","Het was maar een bescheiden woning met een oppervlakte van 55ca.","voor het huis zelf en 4a.","40 ca.","voor de achterliggende tuin.","Veldwachter Petrus de Pauw kocht het van de erfgenamen van notaris Jacobus de Smedt.","Petrus de Pauw werd vader van acht kinderen, de oudste Jan Baptist werd geboren in 1819, het jongste kind een meisje Joanna op 29 juni 1838.","Waarschijnlijk moet dit een moeilijke bevalling geweest zijn aangezien moeder Joanna Catharina Slaghmulder 5 augustus daarop is overleden.","Een zoon was Guillielmus de Pauw, geboren 30 januari 1828.","Petrus de Pauw stierf op 16 november 1854 als eerstaanwezig "garde champêtre" van Asse.","Hij is dus niet meer in aanmerking gekomen voor de "medaille de St Helene" die op 27 februari 1858 aan alle nog in leven zijnde soldaten van keizer Napoleon werd toegekend.","Het ambt van veldwachter bleef in de familie.","Petrus werd opgevolgd door zijn zoon Guillaume de Pauw die zelf veldwachter bleef van 1854 tot 1884.","Toen ook deze "champetter" in 1884 stierf boden zich zes kandidaten aan: Louis de Pauw, Henri de Smedt, Charles de Bondt, Charles Sterckx, Pierre Josse Boom en Pierre Francois van Belle.","Louis de Pauw kreeg 10 stemmen, tweede best gerangschikte was champetter Bondt die toen 3 stemmen kreeg.","Louis de Pauw (geb.","Asse 14-9-1863) werd verkozen; de gemeenteraad had blijkbaar rekening gehouden met het feit dat zijn grootvader Petrus de Pauw 32 jaar lang veldwachter was geweest en zijn vader 30 jaar.","De aanstelling had plaats op 28 juni 1884.","Brigadier Louis De Pauw bleef echter niet aan 't Gemeenteplein wonen maar is na zijn huwelijk 4 januari 1888 met Thérèse Steppe naar de Kalkoven verhuisd.","Hun dochter Joanna Maria de Pauw (geb.","Asse 3-4-1889) was de vrouw van Jaak de Schepper uit Walfergem, een andere dochter Marie Elisabeth (geb.","22-2-1892) was modiste en echtgenote van Adolf de Bock die uit Oudegem stamde.","Jaak Ockeley"," Een deserteur die veldwachter werd ","http://www.ascania.be/asca-varia-02.html","11,7","29 dec 2005");
Page[35]=new Array("Juffrouw Jozefien Van Mulders Weldoenster van de Zwartzusters door Joris Spanhove (uit Ascania-tijdschrift 1984-2) Dank zij de uitgebreide en degelijke stamboom door Jaak Ockeley over de familie Van Mulders gepubliceerd in Eigen Schoon - De Brabander konden we juffrouw Josephine Van Mulders situeren.","We hebben haar naam verschillende keren in het archief van de Zwartzusters ontmoet.","Ze werd op 28 februari 1823 te Asse geboren in het gezin van Jozef Charles Van Mulders - Geertrui Fieremans.","In zijn kostelijk boekje "Herbergen en Herbergleven in Asse" lokaliseert Jeroom Durnez "De Engel", herberg en afspanning, waar die familie woonde.","De patisserie de Riemaecker op de hoek van de Nieuwstraat heette vroeger "De Engel"...","Josephine had nog een zuster Anna die op 23-jarige leeftijd in 1848 stierf.","Weldoende mensen noemt men wel een "engel"...","De Zwartzusters mogen Jozefien noemen een engel uit de Engel...","Ze had niet de allure van een cafégirl...","Jaak Ockeley noemt haar rentenierster.","Ze zat er warmpjes in.","Gans het familiaal bezit ging naar de enig overblijvende dochter over.","Ze kon op haar renten leven.","In zulke situatie loopt men altijd gevaar zich knusjes in een eigen leventje te installeren zonder uitzicht op noden van mensen.","Josephine lijkt dit doorbroken te hebben.","In haar eigenhandig geschreven testament van mei 1892 duidt ze Karel De Deken, haar neef en pastoor te Itterbeek, als enige erfgenaam aan.","In het archief van de Zwartzusters ontdekt men echter de sporen van haar weldaden.","Het kan voor velen een vraag zijn: waar haalden de Zwartzusters, die op bepaalde ogenblikken tot veertig weeskinderen onderdak schonken, de middelen om die meisjes te onderhouden en aan eigen gemeenschap bestaanszekerheid te berzorgen.","De statuten van de zusters vroegen uitdrukkelijk "alle de arme meyskens, die in het huys worden aanveerd sullen GRATIS en om Gods wil worden gevoed, gekleed en onderwesen".","Gelijk alle kloosterlingen leefden de Zwartzusters onder gelofte van armoede, waardoor ze zich verplichtten tot gemeenschapsbezit.","Men leeft voor de gemeenschap, men leeft van de gemeenschap.","De statuten van 1822 zeggen dit zeer kleurrijk : "Wij gebieden wel uytdruckelijk, dat hetgene ieder van de susters ontfangt, 't sij van den dienst der sieken, 't sij van giften, handgewin of jaerlijksch pensioen of uyt enig andere hoofde, niet en sal bewaert worden in elk sijn borseken, al waere het bij de Moeder selfs, maer wij willen, dat alles sonder enig uytneming geheelijk overgegeven sal worden aen de moeder om dit te besteden tot gemeyn noodsackelijkheyd en voordeel van den huyse, dewelke uyt het gemyn sal voorsien in ieders susters noodsaekelijkheyd en behoeven".","De statuten stippen zelf de middelen van bestaan van de zusters aan: ontvangsten bij de ziekendienst, giften, vergoeding voor handwerk en pensioenen...","De dagboeken van het klooster spreken bijna op elke bladzijde van weldoeners en giften.","Een van die grote weldoeners was juffrouw Jozefien Van Mulders.","Jozefien kende de Zwartzusters.","Dikwijls zag ze een zuster met een groep weeskinderen door het dorp wandelen, ze kon mis volgen in hun eerste kapel in 1852 gebouwd.","Meerdere ingetreden meisjes uit Asse waren tijdgenoten van haar: Zuster Maria Van Crommenhelleboogh (1818), Zuster Catharina Van Horenbeeck (1825), Zuster Maria Van Overdijn (1828), Zuster Elisabet Van Der Slagmolen (1833).","Ze wenste geen dorre onvruchtbare tak te zijn in het samenleven met mensen.","Ze vindt een uitweg voor haar caritatieve bewogenheid bij de Zwartzusters.","Ze denkt hierbij ook aan dood en eeuwigheid.","Ze wil haar bezit ook in de hemel beleggen.","Ze wil goede werken doen, zo een stapel verdiensten verzamelen en haar hemel verdienen.","Ze hoopt hierbij voort te leven in het gebed en de dankbare gedachtenis van weeskinderen en zusters.","Ze heeft hierin de toen gangbare visie op het christelijk leven.","Ondertussen vindt ze bij de Zwartzusters wat genegenheid, dankbaarheid en warmte.","Deze hielden Josephine in ere.","We halen hier enkele staaltjes aan van de edelmoedigheid en mildheid waarmee Josephine aan het weeshuis steun verleende.","In het jaar 1890 gaf juffrouw Van Mulders aan het weeshuis 1000 frank.","Hiervoor moest in de kapel op elke eerste vrijdag van de maand een mis voor haar en haar familie worden opgedragen.","De zusters zetten deze voor die tijd belangrijke som om in een obligatie "Royaume de Belgique of Dette Beige".","Ze stipuleerden hierbij dat mocht deze obligatie door brand, verwoesting, diefstal verloren gaan, het klooster geen verdere verplichtingen meer had.","Op 3 augustus 1891 kochten de zusters het huis van Josephine Van Mulders met gesloten beurs voor 15.000 frank, te vereffenen na haar dood.","Waarschijnlijk regelden de zusters deze zaak met pastoor Karel De Deken, enige erfgenaam van de juffrouw.","Van welk huis is hier sprake? Is dit misschien het huis op de hoek, van de Kattestraat, waar pastoor Corluy in 1952 als directeur van de Zwartzusters stierf? Op 1 juli 1891 ontvingen de zusters nog 600 frank.","Daarvoor zouden ze voor haar bidden na haar dood gelijk voor overleden medezusters: elke zuster zou 60 "rozenooikens of paternosters" lezen, 30 H.","Missen bijwonen, driemaal ter heilige tafel naderen en tweemaal het groot officie voor de overledenen bidden.","Een jaargetijde laten doen waarbij de zusters de mis bijwonen en de communie opdragen voor lafenis van haar ziel.","De Zwartzusters hadden een speciale school voor hun weeskinderen.","Een weerklank daarvan horen we in hun dagboek : "We hebben toelating ontvangen van de aartsbisschop op 12 maart 1892 om onze schuur op te trekken tot school voor onze weesjes.","Dit werk werd aangenomen door Jan Van Der Beken uit Asse voor 2.000 frank".","Hier duikt weer de naam op van Juffrouw Josephine: "We hebben daartoe 1.500 frank ontvangen van Joufv.","Van Mulders Josephine".","Dit zijn zwaar doorwegende steungelden.","Hoe dikwijls zal Josephine in het weeshuis links en rechts in kleinere mate niet gesteund hebben!? Op 25 maart 1892 schonk Josephine de voor die tijd enorme som van 10.000 frank voor de bouw van een nieuwe kapel.","De zusters beloofden hierbij met de kinderen maandelijks een H.","mis bij te wonen voor haar ouders, haar zuster Anna, en voor haar zelf.","Zieke zusters werden hiervan ontslagen.","Dit alles uit wederliefde voor alles wat Josephine voor onze Zwartzusters heeft gedaan.","Velen nemen een levensverzekering.","Josephine nam een hemelverzekering.","Twee maanden later op 3 juni 1892 stierf deze weldoenster.","Bij haar laatste gift van 10.000 frank staat vermeld dat ze bestemd was voor de nieuwe kapel.","Tot het jaar 1851 hadden de Zwartzusters alleen een bidkapel binnenshuis.","Ze gingen gewoonlijk mis horen in de kapel van de Gasthuiszusters.","In 1851 bouwden ze hun eerste kapel ook toegankelijk voor het volk.","Het koepeltorentje, dat nu nog boven hun kapel uitsteekt, dateert van die tijd.","Op 20 juni 1894 legde deken Leyten, tevens bestuurder van de Zwartzusters, de eerste steen voor een ruimer bedehuis, de huidige kapel met het spitse Gotische torentje.","Die nieuwe kapel kostte in 1894 40.000 frank.","Behalve juffrouw Josephine worden nog bij de weldoeners van de kapel genoemd pachter Heymans met een gift van 2.000 frank en pachter Vermeeren met een steun van 10.000 frank.","Van Dokter Emiel Cooremans zeggen de zusters, dat hij zeer veel heeft aangebracht voor de bouw van de nieuwe kapel.","Bij de planning van de zusters voor die bouw konden ze steunen op de raad en de controle van deken Leyten.","Voor wat de financiering betrof, schrijven ze in kinderlijk vertrouwen: "Er zal gebouwd worden met het geld van liefdadige mensen, die Sint Jozef ons gezonden heeft".","Zo konden de Zwartzusters in hun "huys van weldadigheyd" rekenen op de kostwinnaar van het gezin van Nazaret, Sint Jozef en de vele weldoeners als "jouffrouwe" Josephine Van Mulders, J.","Spanhove msc."," Juffrouw Jozefien Van Mulders ","http://www.ascania.be/asca-varia-03.html","18,4","29 dec 2005");
Page[36]=new Array("Knipsel uit de Gazet van Assche 1938","HM.","Koningin Elisabeth met haar auto in pan te Bollebeek Twee boerenjongens steken een hand toe en worden koninklijk beloond (uit Ascania-tijdschrift 1981-2) In den loop van verleden week, rond l uur in de namiddag, reden twee boerenjongens uit Mollem, Luppens Leo en Bettens Louis, uit de Velmstraat, per fiets naar Assche.","Gekomen aan de kasseide van Bollebeek een weinig voorbij de hoeve van Mevr.","Wwe Van der Hasselt, zagen zij in de verte een luxeauto in pan.","Zulks doet zich bijna dagelijks voor, ten gevolge van den slechten toestand der kasseide die te smal is voor het hedendaagse drukke verkeer.","Grote voorzichtigheid is daar geboden om niet van de baan te glijden en twee auto's kunnen daar niet kruisen zonder dat er ene of soms wel allebei blijven vastzitten in de modder nevens de baan.","Dat was nu weer het geval en al rijdende zegden onze jongens tot elkander: "Daar steekt weer ene vast".","Toen zij den auto waren genaderd, bestatigden zij daar de aanwezigheid van enkel twee damen, waarvan de oudere met een hamer aan 't kloppen was op de sponde van de kasseide om aldus te trachten aan de wielen wat te geven om op het droge te geraken.","Dit ziende sprongen de jongens van hunnen fiets en zegde tot malkander: "Wij zullen die madammekes eens helpen".",""Hé Madammeke, ge zit zeker vast", vraagt Luppens aan de oudere dame.","De jongens naderden en bieden haar hunne hulp aan.","De dame scheen zeer goed Vlaams te verstaan, maar niet bij machte het goed te spreken en antwoordde zeer beleefd : "Oui Messieurs".",""Welaan dan", zei één der jongens, "doe uw hamertje maar weg en zet U aan 't stuur, we zullen hier een duwke langs achter geven".","Zo gezegd zo gedaan, en de oude dame ging achter het stuur zitten en de motor begon te ronken.","Maar madame had teveel "vitesse" gegeven en Luppens riep haar toe: "Plus douce, Madame, pas si vite, want de wielen draaien hier zot, probeer wat zachter".","De Dame luisterde naar den raad, de auto verplaatst zich langzaam vooruit tot de wielen in aanraking komen met een gunstig gelegen steen aan den rand van de kasseide.","Op dit ogenblik roept Luppens: "Geef maar gas, Madame, roulez".","De auto beweegt zich sneller en komt inderdaad gaaf op den steenweg.",""'t Is geflikt, Madame", zei Luppens.","De dame springt uit den wagen, drukt de hand der jongens en bedankt hen hartelijk.","De aankomst uit dezelfde richting van een autobus van de firma Van Riet uit Brussel, belet de dames hier langer te praten en de auto verdwijnt in de richting Assche.","De autobus blijft staan en de geleider vertelt aan de verbaasde jongens dat het H.M.","Koningin Elisabeth was die zij aldus uit den nood hebben geholpen.","En inderdaad, nu herinneren zij zich dat ene koninklijke kroon op de deuren geschilderd was en dat de oude dame fel geleek op de beeltenis van Koningin Elisabeth.","De jongens sprongen terug op hun fiets en zetten de reis voort naar Assche.","Gekomen aan de pachthoeve van M.","Van Innis bemerkten zij terug de koninklijke auto, die daar stond te wachten.","De oude Dame, die inderdaad niemand anders was dan Koningin Elisabeth, zwaaide met de hand, de jongens toe, tot teken van stilstand.","De jongens bleven staan en herkenden nu wel de Koningin, maar gebaarden van niets.","Hare Majesteit vroeg hen hun namen en adres te mogen kennen, zij schreef alles zorgvuldig op, bedankte nogmaals en drukte hen de hand.","Daarna nam zij terug het stuur van haren auto, zwaaide nogmaals met de hand de jongens toe, ten teken van dankbaarheid en verdween richting van Assche.","De dagen gingen voorbij, de jongens dachten bijna niet meer op het voorval.","Verleden zaterdag nu kregen zij elk ten huize besteld en uit het Koninklijk Paleis verzonden een pak bevattende een kas lekkere sigaren, honderd sigaretten, een pak tabak en een schone pijp.","Onnodig te zeggen dat de brave jongens gelukkig en fier zijn met het Koninklijk geschenk.","Wij weten niet te melden welk geschenk het gemeentebestuur van Mollem van hare Majesteit heeft ontvangen, uit dankbaarheid voor den goeden toestand der kasseide van Bollebeek, Het wordt hoog tijd, dat die ongelukkige en gevaarlijke kasseide eens voor goed en degelijk in orde wordt gebracht.",""Gazet van Assche 1938""," Knipsel uit de Gazet van Assche 1938 ","http://www.ascania.be/asca-varia-04.html","12,8","29 dec 2005");
Page[37]=new Array("Vondelingen door Flor De Smedt (uit Ascania-tijdschrift 1965-4) Bij onze opzoekingen in de parochieregisters, doopboeken en ander archief betreffende Asse, viel ons herhaaldelijk het groot aantal vondelingen en verlaten kinderen op die te Asse bij de boeren en ambachtslieden verbleven.","Het zijn meestal Brusselse vondelingen die uitbesteed werden op het platteland.","Waarschijnlijk zal men in al de buitengemeenten rond de grote steden een aantal uitbestede vondelingen aantreffen.","Wij noteerden ook enkele kinderen die te Asse zelf gevonden werden.","Thans worden in onze steden geen kinderen meer te vinden gelegd maar tot de helft der 19de eeuw was dit een zeer verspreid verschijnsel in West-Europa.","In tijden van oorlog en hongersnood werden de mensen opgejaagd en trokken ganse benden vrouwen, mannen en kinderen op zoek naar eten en werk.","Samen met de soldaten ondernamen zij echte rooftochten Onnoemelijk is het leed dat door die ruwe, uitgehongerde en opgejaagde volk geleden werd en de kleine, pasgeboren kinderen waren er vaak het slachtoffer van.","In de steden werden de kinderen achtergelaten op de stoep van een of ander klooster, aan de kerkdeur of eenvoudig achter een hoek of kant op de openbare weg.","Dat de sterfte bij deze kinderen ongemeen groot was moet ons niet verwonderen.","Gebrek aan verzorging, voeding en hygiëne waren de oorzaak van allerlei ziekten en epidemieën ook bij de gewone bevolking.","Het spreekt vanzelf dat deze verlaten kinderen, meestal in ongunstige omstandigheden achtergelaten, achteraf hiervan de gevolgen moesten ondervinden.","Op eenzelfde dag werden er te Asse soms twee, drie begraven.","In de doop- en sterfteregisters is het één litanie van "inventitius" en "inventitia" bijzonder tussen 1775-1825.","Zij die zich nu over deze kinderen ontfermden lieten ze meestal dopen en gaven ze een naam.","Deze naam hield soms verband met de vindplaats, de datum, de dagheilige of was eenvoudig "uitgevonden": een fantasienaam.","Eerst geven wij enkele aantekeningen over vondelingen van Asse zelf en een eerste nota geven wij in extenso omwille van de vele details door de pastoor vermeld: "Op heden 8 meert (1796) is gevonden seker kint een jongsken synde aen den Dorpel van het huys genoemt Clyn Brabant op den kassyde, bewoont door de Weduwe De Smedt; dit kint hadde op het hoofd een wit mutsken, 't was becleedt met een oud hemdeken, eenen ouden pislap van sargie stoffe en een slaeplijf van ouden catoen, het had-de over het aensigt een slegt lynwaerde doeksken, het hadde tusschen syne slaeplyf ingespeten een papierken op forme van een hert gesneden, sijnde een stuck van een beeldeken, waerop geschreven stont: ik verseek dit Kint den naem van francis te geven.","Actoum 7 marte 1796".","Het kind werd gedoopt en werd genoemd: Adrianus Franciscus BRABANT.","De naam van het huis "Klein Brabant" was bepalend.","Het kindje stierf echter enkele dagen later.","Is het toeval of niet, maar twintig jaar later treffen wij een "Adriana Francisca Brabant" aan die in 1816 huwt.","Vergelijk voor- en achternamen van deze beide vondelingen.","Als een kerstgeschenk werd in hetzelfde jaar op 22 december 1796 in het portaal van kruisborre een kind gevonden "pasgeboren en bijna gans naakt".","Notaris Egidius-Guilielmus Crick en zijn schoonmoeder Anna Theresia Maroten waren de peter en meter.","Men gaf het de naam: Guilielmus CRUYSBORRE.","In 1822 vond men bij het huis van Antonius Andreas Van Beneden te Asse-Krokegem een klein meisje.","Men doopte het Gertrudis Wijndruif.","Voor 1811 noteerde ik een Clotildis DE WALFERGHEM en negen jaar later op 5 januari 1820 een Genoveva VAN WALFERGHEM.","Toen men op 19 oktober 1791 op de openbare weg nabij het pachthof van Franciscus Van Bever op de Kalkoven een kind vond, gaf men het de naam Jacobus Josephus VAN KALCK-HOVEN.","Peter was de broer van onderpastoor Triest: Jacob Jozef Triest.","(Zie Ascania 1962, nr 2: Een onderpastoor van Asse, door E.P.","Spanhove).","Op 4 december 1789 vond men 's morgens bij de mesthoop van het pachthof van Adriaan Van Es, tussen twee bussels hout, een kind.","Er was een briefje bijgevoegd waarop stond "Dit kind is gedoopt".","Men gaf het de naam Barbara Van der Messen (4