Dialectofoon‎ > ‎

Dialectofoon 401-450


001-050
 • 051-100 • 101-150 • 151-200 • 201-250 • 251-300 • 301-350 • 351-400 • 401-450 • 451-500

aflevering 404 - 8 oktober 2000
URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden
Tweespan

De Taalkamer van het Asses vertoeft deze week in het jaar 2000, uitgerekend op zondag 8 oktober, de dag van de gemeenteraadsverkiezingen en dat is er in de rand wel wat aan te horen.

In uitzending 404 van Dialectofoon wordt lang gezocht naar de volksterm die bedoeld wordt met de tijdseenheid voor ‘pjêrewèrk(paardenwerk). Dat is de wederdienst - in de vorm van handenarbeid - die de huurder van een land – gewoonlijk een keuterboer – moest verrichten voor het feit dat de pachter zijn land kwam omploegen met zijn paard(en).

Dit gebruik bestaat in onze streken al tientallen jaren niet meer en er was dan ook niemand minder dan Karel de Bauw nodig om Lode Pletinckx en Julien Van den Broeck op deze oude parel van het Asses te wijzen: een ‘poeës’. Verder was er ook een ‘schof’, een deel van een poeës. Kunstschilder Karel de Bauw, in 2002 overleden op zijn 93ste, wist als specialist van taferelen met werkpaarden natuurlijk alles over dit soort gebruiken.

Nog in deze uitzending: allerlei volkse rijmpjes op groenten en het Asses voor ‘even voor en even na de middag’, met een merkwaardige nuance. Het gaat ook over het hoefijzer als element van het volksgeloof. Als gelukshouder of geluksbrenger, zeg maar. Wist U echter ook dat U het hoefijzer altijd met de open einden naar boven moet ophangen? Op heel wat plaatsen hangt die met de open einden naar beneden. Maar dan werkt een hoefijzer – volgens het volksgeloof – helemaal niet als geluksbrenger. Want 'dan valt het geluk eruit’.


aflevering 405 - 15 oktober 2000

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden


aflevering 406 - 29 oktober 2000

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden

Deze week is de podcast in de Taalkamer van het Asses aflevering 406 van Dialectofoon, oorspronkelijk uitgezonden op 29 oktober 2000. In deze uitzending hebben Lode Pletinckx en Julien Van den Boreck het met hun aanbrengers onder meer over:

  • p en al – in de betekenis van hooguit, niet meer dan
  • Lost a hoeille - zeg wat op uw lever ligt, spreek vrijuit, maar ook: dok maar af
  • Den Duuvel aan ânn nèk méj een floêre minne - je hebt het zitten, ofwel, dat zal je niet hebben, maar dan mooier ingepakt – een minne is een bontmantel of een pelsen halskraag.
  • Hè’s wee(r) in zèn noveen – gezegd voor iemand die dagen na elkaar op de zwier is
  • Zjuuëzeken és aan’t kâiven – tegen kinderen gezegd als het donderde (Jezus kijft)
  • Daa(r) gaat veul spaît in ne zak veu(r) datn vol és – Er gaat veel spijt in een zak eer hij vol is, het helpt niets veel spijt te hjebben
  • Neezekeszalf – ‘k zal der ewat nees op doên - Nuchter speeksel en de remedietjes waar het goed voor is (kloven in de handen, wetten, bloedplekken op kleren)
  • Geld, gat en God – de drie G’s die het meest bepalend waren in het leven van de mensen

aflevering 408 - 19 november 2000

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden

Vandaag is de Taalkamer van het Asses aflevering 408 van Dialectofoon, uitgezonden op 19 november 2000. Enkele Assese parels waar Lode en Julien het in deze uitzending met hun medewerkers over hebben:

  • Z’és zoe keutelèchteg: gevoelig voor kittelen
  • Veu(r) ne soldaat loit de keunink (kâizer) ni te véchtn
  • Loit rùst waa(r) rùst és
  • Kiel: schort (van ambachters) of stofjas
  • Kasjpoesjêr: stofjas (van het Franse cache-poussière)
  • Kloon: salopette, tuinbroek, overall
  • Staaik: gestuikte houding
  • Hè zit in zènne staaik, gezegd van iemand die half rechtop zit in bed
  • Bie(r) aait ’n ieëste staaik: bier waaruit onze lambiek werd gebrouwen
  • Ik wilnt kwâit zèn: ik kan het niet met zekerheid zeggen
  • De mélk és gekieëd: de melk is zuur geworden
  • Pèr maleur: ongelukje, niet met opzet

aflevering 409 - 26 november 2000

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden

Tijd om nog eens te snuisteren in de rijke schatkamer van het Asses dialect. Vandaag is de Taalkamer van het Asses aflevering 409 van Dialectofoon, uitgezonden op 26 november 2000. Enkele Assese parels waar Lode Pletinckx en Julien Van den Broeck het in deze uitzending met hun medewerkers over hebben:

  • Ne lêirn: een sullige figuur, een halve gare, enkel van toepassing op een man (staat in deze betekenis niet in het Woordenboek van het Asses)
  • Betaaln veu ’t stopsel: wie zelf zijn wijn of champagne (aperitief) meebrengt naar het restaurant, moet betalen voor de dienst. Dit gebruik was vroeger vrij normaal in restaurants zonder een uitgebreide wijnkaart.
  • Spâit és een goêi zalf, maa(r) ze geneest slècht (of: maar ze komt te laat): het helpt niet spijt te hebben.
  • Een moeintege koêi: een onvruchtbare koe
  • Lammekezt: gerookte (ongezouten) boesterink (bokking) (Lèmmeken zoet is niet opgenomen in het Woordenboek van het Asses)
  • Vergét a snèppen ni: vergeet uw boterhammen niet (Mollems)
  • Achter de schoeinsjte gordâinen wèdt de groeitsjte mizeere vervuud: schijn bedriegt

aflevering 415 - 21 januari 2001

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden


aflevering 432 - 10 juni 2001

URL van de gadget-specificatie kan niet worden gevonden

De Taalkamer van het Asses gaat vandaag terug naar aflevering 432 van Dialectofoon van 10 juni 2001Lode Pletinckx en Julien Van den Broeck hebben het met hun telefoongasten onder meer over de ‘krabbekes’ die destijds jaarlijks op school werden gezet. Op het einde gaat het even over de spiegeltenten, de rondreizende kermistenten van weleer, waarbij onder meer de naam ‘de Veertien Billekes’ valt.

Enkele andere mooie Assese woordjes die we in deze uitzending horen:

  • Hinker: ‘nen hinker laatn’ – een schreeuw laten, ook bekend als werkwoord hinkern(schreeuwen, hinniken)
  • Jênde: een uiting van ontgoocheling, verbazing of ergernis (ook jêndemie)
  • Parvâisj: het voorportaal van de kerk (afgeleid van het Middelnederlandse parvijs(voorhof van de kerk). Werd in de streek ook verhaspeld tot provâisj
  • Sponne: de zijkant van een bed, maar ook het Asses dialect voor de rand van een trottoir